Isparta ili bazı besi sığırı çiftliklerinde welfare qualıty ® protokolü ile hayvan refahının değerlendirilmesi
Evaluation of animal welfare in some fattening cattle farms in Isparta province with welfare quality ® protocol
- Tez No: 958113
- Danışmanlar: PROF. DR. ÖZKAN ELMAZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Veteriner Hekimliği, Veterinary Medicine
- Anahtar Kelimeler: Hayvan refahı, Animal welfare
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Veterinerlik Zootekni Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, Isparta ilindeki besi sığırı çiftliklerinin Welfare Quality® protokolüne göre, hayvan refahı yönünden mevcut durumlarını değerlendirmeyi amaçlamıştır. Araştırma kapsamında veriler 20 besi sığırı çiftliğinin, Welfare Quality® 3.0 protokolü kullanılarak, 4 prensip, 12 kriter ve 27 ölçüm için yaz ve kış mevsimlerinde iki kez değerlendirilmesi ile elde edilmiştir, her çiftliğin puanları ayrı ayrı hesaplanarak, genel refah kategorileri belirlenmiştir. Araştırmada, çiftliklerde hayvan refahı için olumlu değerlendirilebilecek ölçüm sonuçları; VKS iyi olan hayvan oranı (yaz %100; kış %98,5), hayvan başına düşen alan (yaz 13,94; kış 13,01 m²/700kg), solunum güçlüğü ve rumen timpanisi olan hayvan oranı, kuyruk kesimi ve kastrasyon oranının %0,0 olması iken, olumsuz değerlendirilebilecek ölçüm sonuçları; sulukların temizlik oranı (yaz %70; kış %65), bölmelerde hayvanların erişebileceği ikinci bir suluğun bulunma oranı yaz ve kış döneminde %5, hayvanların temizlik oranı (yaz %81,8; kış %51,1), boynuz köreltme uygulanan çiftlik oranı %60 ve besi sırasında meraya erişim oranının %5 olmasıdır. Kriter bazında, uzun süreli açlığın olmaması ve hareket kolaylığında benzer araştırmalara kıyasla yüksek puanlar elde edilirken, uzun süreli susuzluğun olmaması, dinlenme ve gezinti alanlarının konforu ve yönetim prosedürlerinden kaynaklı ağrının olmaması kriterlerinde daha düşük puanlar gözlemlenmiştir. Diğer kriterlerde yaklaşık sonuçlar bulunmuştur. Prensip bazında, iyi beslenme ve iyi barınma puanları (kış dönemi) benzer araştırmalara kıyasla daha düşük bulunurken, iyi sağlık ve uygun davranış puanları kısmen benzer sonuçlar vermiştir. Prensip puan ortalamaları, iyi beslenme (yaz 43,82; kış 42,55), iyi barınma (yaz 71,73; kış 53,63), iyi sağlık (yaz 51,33; kış 46,73) ve uygun davranış için (yaz 30,37; kış 29,81) olarak bulunmuştur. Genel refahın yaz ve kış dönemi sonuçları arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir fark olmadığı belirlenmiştir. Ancak, iyi barınma prensibi, dinlenme ve gezinti alanlarının konforu kriteri, hastalık olmaması kriteri, hayvanların temizliği ve yatma hareketlerinin ortalama süresi ölçümlerinde, yaz ve kış değerlendirmeleri arasında anlamlı farklılıklar (p < 0,05) bulunmuştur. Araştırma bulgularına göre, suluk temizliğinin iyileştirilmesi, bölmelerde hayvanların ulaşabileceği ikinci bir suluğun bulundurulması, gezinti alanı ve meraya erişimin arttırılması, boynuz köreltme uygulamalarında ağrı yönetimi eksikliğinin giderilmesi, çiftlik zeminlerinin iyileştirilmesi ve altlık yönetiminin teşvik edilmesi daha iyi refah puanları için yapılması gereken iyileştirmeler olarak önerilir.
Özet (Çeviri)
This study aimed to evaluate the current animal welfare status of beef cattle farms in Isparta province according to the Welfare Quality® protocol. Data were collected from 20 beef cattle farms through two assessments (summer and winter) using the Welfare Quality® 3.0 protocol, which evaluates 4 principles, 12 criteria, and 27 measures. Each farm was scored individually, and overall welfare categories were determined. Results that can be assessed as favorable; good body condition score (summer 100%; winter 98.5%), space allowance (summer 13.94; winter 13.01 m²/700kg), and 0% incidence of hampered respiration, bloated rumen, tail docking, and castration. Results that can be assessed as negative: cleanliness of water points (summer 70%; winter 65%), presence of secondary water point (5% in both seasons), cleanliness of the animals (summer 81.8%; winter 51.1%), dehorning practices (60% of farms), and pasture access during fattening (5%). Regarding criteria, farms scored high on absence of prolonged hunger and ease of movement compared to similar studies, but lower on absence of prolonged thirst, comfort of resting and exercise areas, and absence of pain from management procedures. Other criteria showed comparable results. Principle scores were: good feeding (summer 43.82; winter 42.55), good housing (summer 71.73; winter 53.63), good health (summer 51.33; winter 46.73), and appropriate behavior (summer 30.37; winter 29.81). Good feeding and housing scores (winter) were lower than comparable studies, while health and behavior scores were similar. No statistically significant difference was found in overall welfare between seasons. However, significant differences (p < 0.05) were observed for the good housing, comfort around resting, absence of disease, cleanliness of the animals and time needed to lie down. Recommended improvements include: enhancing water trough cleanliness and availability, increasing loafing area and pasture access, improving pain management during dehorning, and optimizing flooring and bedding management to achieve better welfare scores.
Benzer Tezler
- Zar tabakalı bir güneş havuzunda güneş ışınımının geçişi ile enerji depolanmasının incelenmesi
Başlık çevirisi yok
MÜKERREM ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Fizik ve Fizik MühendisliğiGazi ÜniversitesiFizik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ATİLLA ÖZMEN
- Isparta iline bağlı Senirkent ilçesi ve köylerinde ilkokul çocuklarının beslenme durumları üzerinde bir araştırma
A Research on nutritional status of primary school children in Isparta-Senirkent town and its villages
AYŞE ÖZFER ÖRMECİ
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Ev EkonomisiAnkara ÜniversitesiEv Ekonomisi Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. SENİHA HASİPEK
- Pazarköy (Isparta ili) ve dolayının jeolojisi
Başlık çevirisi yok
MAHMUT MUTLUTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Jeoloji Mühendisliğiİstanbul ÜniversitesiMineraloji-Petrografi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YÜCEL YILMAZ
- Ayvalı (Isparta ili) ve dolayının jeolojisi
Başlık çevirisi yok
KAMİL YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Jeoloji Mühendisliğiİstanbul ÜniversitesiMineraloji-Petrografi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YÜCEL YILMAZ