İrritabl bağırsak sendromu yaşayan bireylerin psikolojik belirtileri, çocukluk çağı travmaları ve yaşam kalitesinin incelenmesi
An examination of psychological symptoms, childhood traumas, and quality of life in individuals with irritable bowel syndrome
- Tez No: 959385
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKHAN ÖZCAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Haliç Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, irritabl bağırsak sendromu (İBS) yaşayan bireylerin çocukluk çağı travmaları, psikolojik belirtileri ve yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Çalışma, Ocak-Mart 2025 tarihleri arasında özel diyetisyen kliniklerine başvuran ve Roma-IV tanı kriterlerine göre İBS tanısı almış 132 birey ile gerçekleştirilmiştir. Veriler; Sosyodemografik Bilgi Formu, İBS Yaşam Kalitesi Ölçeği (İBS-YKÖ), Kısa Semptom Envanteri (KSE) ve Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği (ÇÇTÖ) ile toplanmıştır. Analizler SPSS 23.0 programı kullanılarak yapılmıştır. Katılımcıların yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi, medeni durum ve çalışma durumuna göre psikolojik belirtileri, çocukluk çağı travmaları ve yaşam kalitesi düzeyleri arasında anlamlı farklılıklar saptanmıştır (p<0.05). Bulgular, özellikle anksiyete ve somatizasyon düzeylerinin yaşam kalitesini önemli ölçüde etkilediğini ortaya koymuştur. Yapılan regresyon analizleri, çocukluk çağı travmalarının İBS yaşam kalitesini %10 oranında pozitif yönde yordadığını göstermiştir. Alt boyut düzeyinde, duygusal ihmalin disfori, sağlık endişesi, seksüalite, sosyal ilişki ve sosyal tepki alt boyutlarını; duygusal istismarın ise beden imgesi alt boyutunu anlamlı şekilde yordadığı bulunmuştur. Ancak, ÇÇT'nin aktivite ve kaçınma alt boyutları üzerinde anlamlı bir etkisi görülmemiştir. Araştırma sonuçları, İBS yaşayan bireylerin sadece bedensel semptomlarıyla değil, psikolojik geçmişleri ve ruhsal durumlarıyla birlikte ele alınması gerektiğini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aimed to examine the relationship between childhood traumas, psychological symptoms, and quality of life in individuals diagnosed with Irritable Bowel Syndrome (IBS). The research was conducted between January and March 2025 with 132 participants who were diagnosed with IBS according to the Rome IV diagnostic criteria and had applied to private dietitian clinics. Data were collected using a Sociodemographic Information Form, the IBS Quality of Life Scale (IBS-QoL), the Brief Symptom Inventory (BSI), and the Childhood Trauma Questionnaire (CTQ). Data analysis was carried out using SPSS version 23.0. Statistically significant differences were found in psychological symptoms, childhood trauma levels, and quality of life scores based on participants' age, gender, education level, marital status, and employment status (p < .05). The findings revealed that high levels of anxiety and somatization had a substantial negative impact on quality of life. Regression analyses indicated that childhood traumas positively predicted IBS-related quality of life, explaining 10% of the variance. Specifically, emotional neglect significantly predicted the subdimensions of dysphoria, health worry, sexuality, social relationships, and social reaction. Emotional abuse was found to significantly predict body image. However, childhood traumas did not significantly predict the activity and avoidance subscales of the IBS-QoL.Overall, the results emphasize that individuals with IBS should not be assessed solely in terms of their physical symptoms, but also within the context of their psychological history and emotional well-being. These findings underline the importance of incorporating psychological factors into the diagnosis and treatment of IBS.
Benzer Tezler
- Uşak ilinde yaşayan yetişkin bireylerde irritabl bağırsak sendromu alt tipleri ve şiddetinin diyet tetikleyicileriyle ilişkisi
The relationship of irritable bowel syndrome subtypes and severity with dietary triggers in adult individuals living in usak
ESRA YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Beslenme ve DiyetetikMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BORA EKİNCİ
- İrritabl bağırsak sendromlu hastalarda beslenme ve yaşam kalitesi ilişkisinin incelenmesi: Türkler ve Türkiye'de yaşayan İran'lılar üzerinde kültürlerarası çalışma örneği
An investigation of the relationship between nutrition and quality of life in patients with irritable bowel syndrome: A cross-cultural study on Turks and Iranians living in Turkey
NEDA SHATERIAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Hemşirelikİstanbul Okan ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM YAZICI
- İrritabl bağırsak sendromu ile aile işlevselliği arasındaki ilişki
The relationship between irritable bowel syndrome and family function
HATİCE BİLGİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
Aile HekimliğiAnkara ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET UNGAN
- İrritabl bağırsak sendromu subgruplarında α-galaktozidaz düzeyleri
Başlık çevirisi yok
TUBA SOYSAL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
GastroenterolojiDüzce Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATİH ERMİŞ
- Çocukluk yaş grubu irritabl bağırsak sendromu(İBS) tanılı olgularda uygulanan düşük fodmap diyetinin yaşam kalitesi ve gastrointestinal semptomlar üzerine etkisi
Effects on life quality and gastrointestinal symptoms of low fodmap diet used in the diagnosed childhood age group of irritable bowel syndrome
ECEM İPEK ALTINOK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÇİĞDEM ÖMÜR ECEVİT