Yaşam Polikliniğine başvuran 80 yaş ve üzeri bireylerde kırılganlık ve günlük yaşam aktiviteleri durumunun gerontolojik değerlendirmesi: Ardahan ili örneği
Gerontological assessment of frailty and activities of daily living in individuals aged 80 and over applying to the life clinic: The Ardahan province example
- Tez No: 959720
- Danışmanlar: PROF. DR. GÜLÜŞAN ÖZGÜN BAŞIBÜYÜK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Geriatri, Halk Sağlığı, Geriatrics, Public Health
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Gerontoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmada, Ardahan ilinde yaşayan ve Ardahan Devlet Hastanesi Yaşam Polikliniği'ne başvuran 80 yaş ve üzeri bireylerin, günlük yaşam aktiviteleri ile klinik kırılganlık durumunu araştırmak ve gerontolojik perspektiften değerlendirmek amaçlanmaktadır. Yöntem: Bu araştırmada, nicel bir çalışma tekniği olan ölçek yöntemi ile veriler toplanmıştır. Veri toplama araçları; Sosyo-demografik Bilgi Formu, Katz Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği ve Rockwood Klinik Kırılganlık Skalası'ndan oluşmaktadır. Çalışma, ardışık örnekleme yöntemiyle seçilen 154 gönüllü birey ile yürütülmüştür. Veriler yüz yüze görüşmelerle toplanmış ve bilgilendirilmiş onam alınmıştır. IBM SPSS 23 programı ile analiz edilen verilerde, normallik sağlanmadığından non-parametrik testler (Mann Whitney U, Kruskal-Wallis H, Spearman korelasyonu) kullanılmıştır. Bulgular: Katz Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği ile Rockwood Klinik Kırılganlık Skalası arasında negatif yönlü ve güçlü bir ilişki bulunmuştur; yani kırılganlık arttıkça fonksiyonel bağımsızlık düzeyi azalmaktadır. Ayrıca, yaş ilerledikçe GYA puanlarının düştüğü ve kırılganlık skorlarının arttığı saptanmıştır. Kadınlarda kırılganlık seviyesinin erkeklere göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Eğitim düzeyi düşük olan bireylerde GYA bağımlılığının daha fazla olduğu gözlemlenip, medeni durumun da hem GYA hem kırılganlık skorları üzerinde istatistiksel olarak anlamlı etkisi olduğu bulunmuştur. Sonuç: Yaşlı bireylerde kırılganlığın çok boyutlu olduğu ve sadece tıbbi boyut olarak değil, gerontolojik değerlendirmenin de temelinde yer alan biyo-psiko-sosyal bağlamdaki faktörlerden de etkilendiği gösterilmiştir. Bu bulgular ışığında, gerontolojik değerlendirmede bütüncül bir yaklaşımın önemi vurgulanmakta; yaşlı bireylerin GYA ve kırılganlık durumlarının incelenip değerlendirilmesine olanak sağlayan YAŞAM merkezlerinin sayısının artırılmasının, erken tespit ve müdahaleyi kolaylaştırarak yaşlıların yaşam kalitesine olumlu katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aims to investigate the daily living activities and clinical frailty status of individuals aged 80 and over living in Ardahan province who applied to the Ardahan State Hospital's Life Clinic, and to evaluate these from a gerontological perspective. Method: This study collected data using a quantitative survey method. The data collection tools consisted of the Sociodemographic Information Form, Katz Index of Activities of Daily Living, and the Rockwood Clinical Frailty Scale. The study was conducted with 154 volunteers selected through consecutive sampling. Data were gathered via face-to-face interviews, and informed consent was obtained. The data were analyzed using IBM SPSS version 23. Since normality assumptions were not met, nonparametric tests (Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis H, Spearman correlation) were applied. Results: A strong negative correlation was found between the Katz Index of Activities of Daily Living and the Rockwood Clinical Frailty Scale, indicating that as frailty increases, functional independence decreases. Additionally, it was observed that as age increases, ADL scores decrease while frailty scores increase. Frailty levels were found to be higher in females compared to males. Individuals with lower education levels showed greater dependence in ADL. Similarly, marital status was found to have a statistically significant effect on both ADL and frailty scores. Conclusion: It has been shown that frailty in older adults is multidimensional and is influenced not only by medical factors but also by bio-psycho-social factors, which form the basis of gerontological assessment. In light of these findings, the importance of a holistic approach in gerontological evaluation is emphasized; increasing the number of YAŞAM centers that facilitate the assessment of ADL and frailty in older adults is considered to facilitate early detection and intervention, thereby positively contributing to the quality of life of the elderly.
Benzer Tezler
- Geriatri polikliniğine gelen hastalarda yaşam kalitesi ve kırılganlığı belirleyen faktörlerin araştırılması
Investigation of factors determining quality of life and frailty in patients visiting geriatrics outpatient clinic
ZUMRUD MEHTI
- Diyabetik yaşlılarda kırılganlık varlığı ve ilişkili etmenler
Presence of fragile and related factors in diabetic elderly people
YAREN DAĞ MEDİN
- Aile hekimliği eğitim kliniğine başvuran yaşlı hastalarda kırılganlık üzerine olan risk faktörlerinin incelenmesi
Investigation of risk factors for frailty in older patients applied to an outpatient family medicine clinic
AHMET SAFA AKTAN
- 80 yaş üzeri bireylerde pnömokok ve influenza bağışıklaması üzerine etkili faktörlerin incelenmesi
Investigation of factors influencing pneumococcal and influenza vaccination uptake in individuals aged over 80 years
AYŞEGÜL SAYGILI
- Aile hekimliği polikliniğine başvuran bireylerde siberkondri düzeyi ve sağlıklı yaşam davranışları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between cyberchondria levels and healthy lifestyle behaviors in individuals applying to a family medicine outpatient clinic
ALİ DEMİR
