İbn Câbir el-Endelüsî ve el-Hulletü's-siyerâ fî medhi hayri'l-verâ adlı kasidesi
Ibn Jābir al-Andalusī and his qaṣīda al-Khulat al-Siyarā fī Madh Ḥayr al-Warā
- Tez No: 959928
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HATİCE ARSLAN SÖZÜDOĞRU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Tarih, Din, History, Religion
- Anahtar Kelimeler: Arap Edebiyatı, Endülüs Edebiyatı, İbn Câbir el-Endelüsî, el-Hulletü's-siyerâ fî medhi hayri'l-verâ, Bedî ilmi, Bedîiyye, Arap şiiri, Bedi, Bedi sanatlar, Belagat, Edebiyat, Kaside, Kaside-i Bürde, Şanlıurfa-Birecik, Arabic Literature, Andalusi Literature, Ibn Jābir al-Andalusī, al-Khulat al-Siyarā fī Madh Ḥayr al-Warā, ʿIlm al-Badīʿ, Badīʿiyya, Arabian literature, Arabic poetry, Badi, Bedi arts, Eloquence, Literature, Andalusian literature, Eagle, Kaside-i Bürde, Şanlıurfa-Birecik
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Arap Dili ve Belagatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Endülüs'ün önde gelen edip ve âlimlerinden İbn Câbir el-Endelüsî'nin (ö. 780/1378), Hz. Peygamber'i (s.a.v.) övmek amacıyla kaleme aldığı“Bedîʿiyyetü'l-ʿumyân”ve el-Bedîʿiyye fî medhi hayri'l-beriyye olarak da bilinen el-Hulletü's-siyerâ fî medhi hayri'l-verâ adlı kasidesini merkeze alarak hem edebî bir tür olarak bedîiyye kavramının şekillenmesini hem de İbn Câbir'in şiir estetiği ve belâgat anlayışını incelemeyi hedeflemiştir. Bedîiyye türünün ilk örneklerinden biri kabul edi-len eser, Hz. Peygamber'e duyulan muhabbeti estetik ve retorik bir derinlik içerisinde yansıtırken, lafzî ve manevî bedîʿ sanatlarının sistematik biçimde işlendiği bir kaside olarak öne çıkmaktadır. İncelenen bu bedîiyye kendi döneminin sanat zevkini yansıt-makta ve müteakip yüzyıllarda kaleme alınan bedîiyyelere model teşkil etmiştir. Eser, yalnızca bir şiir metni değil; aynı zamanda edebiyat, belâgat ve şerh geleneğinin kesi-şiminde yer alan çok katmanlı bir kültürel mirastır. İbn Câbir'in yaşadığı dönem, ilmî bilgilerin manzum formda sunulmasının yaygınlaştığı akademik manzumeler çağıdır. Müellif, bu yöntemi öğretici bir araç olmanın yanında şiirsel ve duygusal bir anlatım zemini olarak değerlendirmiş; böylece bilgiyi kuru bir aktarımın ötesine taşıyarak sa-natla bütünleştirmiştir. Bununla beraber İbn Câbir'in hayatı, ilmî kişiliği ve edebî yönü araştırılmış İbn Câbir'e ait kaside türünden divanların, gramer, lügat ve kıraat alanındaki eserlerin inceleme ve değerlendirmesi yapılmış; böylece onun ilmî ve edebî mirasının önemi ve sonraki dönemlere etkisi ortaya konmuştur. Bu çalışma İbn Câbir'in şahsında sadece bir şairin dünyasına değil, Endülüs'ten Halep'e uzanan geniş bir ilmî ve edebî coğraf-yaya da kapı aralamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study focuses on one of al-Andalus's prominent litterateurs and scholars, Ibn Jābir al-Andalusī (d. 780/1378), and specifically on his renowned badīʿiyya ode titled al-Khulat al-Siyarā fī Madh Ḥayr al-Warā, also known as Badīʿiyyat al-ʿUmyān or al-Badīʿiyya fī Madh Khayr al-Bariyya, composed in praise of the Prophet Muḥammad (peace be upon him). The research aims to examine both the formation of the badīʿiyya as a literary genre and Ibn Jābir's poetic aesthetics and rhetorical un-derstanding. Recognized as one of the earliest examples of the badīʿiyya tradition, this poem reflects profound love for the Prophet within an artistic and rhetorical fra-mework, and it stands out as a work in which lexical and conceptual rhetorical devi-ces (badīʿ) are systematically employed. The bedīʿiyya under examination reflects the aesthetic sensibilities of its time and served as a model for subsequent bedīʿiyyāt composed in later centuries. The work is not merely a poetic text, but a multi-layered cultural legacy situated at the intersection of literature, rhetoric, and the commentary tradition. The period in which Ibn Jābir lived may be described as an“era of acade-mic verse,”in which scholarly knowledge was widely presented in poetic form. The author employed this method both as a pedagogical instrument and as a medium for poetic and emotional expression, thereby elevating knowledge beyond mere transmis-sion and integrating it harmoniously with art. Additionally, the study explores Ibn Jābir's life, scholarly persona, and literary output. His other works ranging from odes and dīwāns to contributions in grammar, lexicography, and Qurʾanic readings are analyzed and assessed, highlighting his intel-lectual and literary legacy and its influence on subsequent generations. Thus, this re-search not only delves into the world of a single poet but also opens a window onto the broader intellectual and literary landscape stretching from al-Andalus to Aleppo.
Benzer Tezler
- Silindirik geometrideki bir ısıtıcıya dik akış halinde kritik ısı akısının incelenmesi
Başlık çevirisi yok
SALİM ÖZÇELEBİ
- Ebu`l-Berekat Abdullah İbn Ahmed en-Nesefi (öl710/1310) ve Medariku't-Tenzil ve Hakakiku't-Te'vil adlı eseri
Başlık çevirisi yok
BEDREDDİN ÇETİNER
- Atık sulardaki tekstil boyarmaddeleri renginin devrettirilen koagülant (CaO-MgCO3) ile giderilmesi
Başlık çevirisi yok
ABDÜRRAZAK BOZDOĞAN
- İslam ve Türk kültürünün Uzak Doğu'ya yayılması -Kore'de İslamiyet'in yayılması ve kültürel tesirleri
The Spread and influence of İslamic and Turkic culture in the east Asia-with special reference to the Korean-İslamic cultural contacts
HEE-SOO CEMİL LEE
