Geri Dön

İnternal karotis arter stenozunda karotis arter stentlemenin ve inflamatuar belirteçlerin serum düzeylerinin kognitif fonksiyonlar ile ilişkisinin değerlendirilmesi

Evaluation of the relationship between carotid artery stenting and serum levels of inflammatory markers with cognitive functions in internal carotid artery stenosis

  1. Tez No: 961157
  2. Yazar: CEMRE GÜÇLÜ ÖZBEYCAN
  3. Danışmanlar: PROF. DR. BERNA ARLI
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Nöroloji, Neurology
  6. Anahtar Kelimeler: Karotis stenozu, Carotid stenosis
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
  10. Enstitü: Ankara Bilkent Şehir Hastanesi
  11. Ana Bilim Dalı: Nöroloji Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Giriş ve Amaç: İnternal karotis arter stenozları, iskemik inmenin en önemli nedenlerinden biri olarak kabul edilmekte olup, yalnızca inme riski açısından değil, aynı zamanda serebral perfüzyonun azalmasına bağlı olarak ortaya çıkan bilişsel etkiler yönünden de dikkatle değerlendirilmesi gereken bir klinik durumdur. Son yıllarda yapılan çalışmalar, karotis stenozunun serebral hipoperfüzyon, mikroembolizasyon ve serebral otoregülasyonun bozulması gibi patofizyolojik mekanizmalar aracılığıyla kognitif fonksiyonlar üzerinde olumsuz etkilere neden olabileceğini ortaya koymuştur. Ayrıca aterosklerotik sürecin temelinde yer alan sistemik inflamasyonun, karotis arter stenozlarında hem belirleyici hem de ilerleyici bir faktör olarak rol oynadığı bilinmektedir. Bu bağlamda, karotis arter stentleme (KAS) işlemi yalnızca iskemik olayların önlenmesinde değil, aynı zamanda inflamatuar süreçlerin baskılanması ve kognitif işlevlerin iyileştirilmesi açısından da potansiyel faydalar sunabilir. Bu çalışmanın amacı, karotis stenozu tanısı almış hastalarda kognitif performans ve periferik inflamatuar belirteçler ile karotis stenozu arasındaki ilişkiyi değerlendirmek ve KAS'nin bu parametreler üzerindeki etkisini araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Bu prospektif çalışmaya, NASCET kriterlerine göre ≥%70 asemptomatik ya da ≥%50 semptomatik karotis arter stenozu nedeniyle KAS uygulanan 26 hasta ile %50-70 arası asemptomatik karotis stenozu olan ve yalnızca medikal tedavi ile izlenen 26 hasta dahil edilmiştir. Tüm bireylerin başlangıç ve üçüncü ayda bilişsel durumları Montreal Bilişsel Değerlendirme (MoCA) ölçeği ile, inflamatuar durumları ise periferik kandan elde edilen NLR, PLR, MHR, CRP, SII ve SIRI gibi belirteçlerle değerlendirilmiştir. Bulgular: KAS uygulanan grupta üçüncü ayda MoCA skorlarında anlamlı artış saptanırken (p<0.05), yalnızca medikal tedavi ile takip edilen grupta anlamlı bir skor düşüşü gözlenmiştir (p<0.05). KAS grubunda özellikle dikkat ve bellek alanlarında belirgin iyileşmeler saptanırken; medikal tedavi grubunda bellek ve sözel akıcılık gibi alanlarda gerileme eğilimi tespit edilmiştir. İnflamatuar belirteçler açısından değerlendirildiğinde, KAS grubunda NLR, SIRI ve CRP düzeylerinde anlamlı azalma saptanırken, medikal tedavi grubunda NLR, SIRI ve PIV düzeylerinde anlamlı artış izlenmiştir. Bilişsel işlevler ile inflamasyon belirteçleri arasında doğrudan anlamlı bir ilişki gösterilememekle birlikte, stentlemenin her iki parametre üzerindeki olumlu etkilerini destekleyen korelasyonlar bulunmuştur. Sonuç: Elde edilen bulgular, karotis arter stentlemenin yalnızca iskemik inme riskini azaltmakla kalmayıp, aynı zamanda kognitif fonksiyonlar ve sistemik inflamasyon düzeyleri üzerinde de olumlu etkiler sağlayabileceğini göstermektedir. Asemptomatik seyreden olgularda dahi karotis stenozunun bilişsel ve inflamatuar etkiler yaratabileceği göz önünde bulundurulduğunda, bu hastaların bütüncül bir yaklaşımla değerlendirilmesi önem kazanmaktadır. Bulgular, karotis stenozu tanısı alan hastaların yalnızca inme riski açısından değil, nörokognitif düzeyde de izlenmesi gerektiğini vurgulamakta ve ileriye dönük çalışmalarda revaskülarizasyon stratejilerinin bu bağlamda yeniden gözden geçirilmesi gerekliliğine işaret etmektedir.

Özet (Çeviri)

Introduction and Aim: Internal carotid artery stenosis is recognized as one of the leading causes of ischemic stroke and warrants thorough evaluation not only for its contribution to stroke risk but also for its potential impact on cognitive functions due to reduced cerebral perfusion. Recent studies have increasingly highlighted the association between carotid stenosis and cognitive impairment, which may result from underlying pathophysiological mechanisms such as cerebral hypoperfusion, microembolization and impaired cerebral autoregulation. Moreover, systemic inflammation, an essential component of atherosclerosis, has been implicated both as a contributing and propagating factor in the development of carotid stenosis. In this context, carotid artery stenting, beyond preventing ischemic events, may also exert beneficial effects by suppressing inflammatory responses and improving cognitive performance. The aim of this study was to investigate the relationship between carotid artery stenosis, cognitive functions and inflammatory markers, and to assess the potential therapeutic effects of carotid artery stenting on these parameters. Materials and Methods: This prospective study included 26 patients who underwent carotid artery stenting due to ≥70% asymptomatic or ≥50% symptomatic carotid stenosis according to NASCET criteria, and 26 patients with 50–70% asymptomatic carotid stenosis who were followed with medical treatment alone. Cognitive status was assessed at baseline and at the third month using the Montreal Cognitive Assessment (MoCA), while inflammatory status was evaluated using peripheral blood markers including NLR, PLR, MHR, CRP, SII and SIRI. Results: At the third month, patients who underwent carotid artery stenting showed a significant increase in MoCA scores compared to baseline (p<0.05), whereas the medically treated group demonstrated a significant decline (p<0.05). Notably, improvements were observed in attention and memory domains in the carotid artery stenting group, while the control group exhibited a tendency toward decline in memory and verbal fluency. Regarding inflammatory markers, the carotid artery stenting group demonstrated significant reductions in NLR, SIRI and CRP levels, whereas the medically treated group showed significant increases in NLR, SIRI and PIV levels. Although no direct statistically significant correlation was found between cognitive functions and inflammatory markers, the results support the beneficial effects of carotid artery stenting on both domains. Conclusion: The findings suggest that carotid artery stenting not only contributes to stroke prevention but may also have favorable effects on cognitive functions and systemic inflammation in patients with carotid stenosis. The study underscores that even asymptomatic carotid stenosis can negatively affect cognition and inflammation, highlighting the importance of a comprehensive approach in the evaluation of these patients. These results support the need for incorporating neurocognitive assessment into the management of carotid stenosis and call for future studies to further explore the role of revascularization therapies in this context.

Benzer Tezler

  1. Karotis arter stenozunda stentleme uygulanan hastalarda oküler kan akımı ve koroid kalınlığı değişikliklerinin değerlendirilmesi

    Ocular blood flow and choroideal thickness changes in patients who underwent stenting in carotid artery stenosis

    ESRA BİBEROĞLU ÇELİK

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    Göz HastalıklarıMarmara Üniversitesi

    Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MUHSİN ERASLAN

  2. Kontralateral ICA oklüzyonu olan hastalarda karotis stentlemenin postoperatif sonuçları

    Postoperative results of carotid stenting in patients with contralateral ICA occlusion

    YEŞİM NAMDAR AKAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    Radyoloji ve Nükleer Tıpİstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa

    Radyoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. OSMAN KIZILKILIÇ

  3. ASEMPTOMATiK KAROTiS ARTER STENOZUNDA TARAMA TESTi OLARAK POWER DOPPLER ULTRASONOGRAFi

    Başlık çevirisi yok

    BERAT ACU

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2003

    Radyoloji ve Nükleer TıpSağlık Bakanlığı

    Radyoloji Ana Bilim Dalı

    DR. MEHMET YURDAKUL

  4. Karotis arter stenozunda cerrahi endarterektomi ile endovasküler stent implantasyonu'nun orta ve geç dönem sonuçlarının karşılaştırılması

    Başlık çevirisi yok

    İSMAİL SELÇUK

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2014

    Göğüs Kalp ve Damar CerrahisiGata

    Kalp ve Damar Cerrahisi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ALPER UÇAK