Yeme davranış bozukluğu ve beslenme bilgi düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesi: Fırat Üniversitesi Hastanesi Beslenme ve Diyet Polikliniğine başvuran 18 ile 60 yaş arasındaki bireyler örneğinde
Investigation of the relationship between eating behavior disorders and nutrition knowledge levels: A sample of individuals aged 18 to 60 attending the Nutrition and Dietetics Outpatient Clinic of Fırat University Hospital
- Tez No: 961185
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞERAFETTİN SEVGİLİ, DR. ÖĞR. ÜYESİ KAMİL SERKAN UZYOL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sosyoloji, Psikoloji, Beslenme ve Diyetetik, Sociology, Psychology, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Nişantaşı Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışması, Fırat Üniversitesi Hastanesi Beslenme ve Diyet Polikliniğine başvuran 18 ile 60 yaş arasındaki bireylerde yeme davranış bozukluğu riski ile beslenme bilgi düzeyi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Literatürde bu iki değişkenin birlikte ele alındığı çalışmalar sınırlı sayıda olup, özellikle klinik başvurulu geniş yaş aralığındaki bireyleri kapsayan veri temelli araştırmalar nadirdir. Bu yönüyle çalışma, hem alan yazına hem de uygulamaya katkı sunma potansiyeline sahiptir. Tanımlayıcı ve kesitsel tipte planlanan bu çalışmada, 2024 yılı içerisinde gönüllü katılım sağlayan toplam n=388 birey araştırmaya dahil edilmiştir. Katılımcıların %73,5'i kadın (n=285), %26,5'i erkek (n=103); %53,6'sı evli (n=208), %46,4'ü bekâr (n=180) olup yaş ortalaması 33,84 ± 11,47 olarak hesaplanmıştır. Katılımcılara sosyodemografik bilgi formunun yanı sıra Yeme Davranış Bozukluğu Ölçeği (YDBÖ) ve Beslenme Bilgi Ölçeği (NKS) uygulanmıştır. Bulgulara göre: Kadınların ortalama YDBÖ puanı erkeklerden anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p<0,05). Kadınların %42,5'inde YDB riski saptanırken, bu oran erkeklerde %30,1'dir. Beslenme bilgi düzeyi (NKS) açısından da kadınlar erkeklerden daha yüksek puanlara sahiptir (p<0,05). Yüksek bilgi düzeyine sahip katılımcıların %78,2'si kadınlardan oluşmaktadır. Evli bireylerin %45,2'sinde yeme davranış bozukluğu riski bulunurken, bekârlarda bu oran %29,4'tür (p<0,001). YDBÖ ile NKS puanları arasındaki ilişki, Spearman korelasyon analizi ile değerlendirilmiş ve zayıf düzeyde negatif ancak istatistiksel olarak anlamsız bir ilişki elde edilmiştir (rho = –0.089, p > 0.05). Sonuç olarak, bu çalışma; Türkiye'de klinik başvurulu geniş yaş aralığındaki bireyleri kapsayan nadir araştırmalardan biri olup, hem literatürdeki boşluğu doldurması hem de beslenme davranışlarının çok boyutlu doğasına dikkat çekmesi açısından önem arz etmektedir.
Özet (Çeviri)
This thesis study aims to evaluate the relationship between the risk of eating behavior disorders (EBD) and nutrition knowledge levels (NKL) among individuals aged 18 to 60 who applied to the Nutrition and Dietetics Outpatient Clinic of Fırat University Hospital. In the literature, studies addressing both variables together are limited, particularly those based on data from clinical populations covering a wide age range. In this respect, the study has the potential to contribute both to the academic literature and practical applications. Designed as a descriptive and cross-sectional study, a total of n = 388 individuals who voluntarily participated in 2024 were included. Of the participants, 73.5% were female (n = 285) and 26.5% were male (n = 103); 53.6% were married (n = 208), 46.4% single (n = 180), and the mean age was 33.84 ± 11.47 years. Along with a sociodemographic information form, participants completed the Eating Behavior Disorder Scale (EBDS) and the Nutrition Knowledge Scale (NKS). According to the findings, the mean EBDS scores of women were significantly higher than those of men (p < 0.05). EBD risk was detected in 42.5% of women and 30.1% of men. In terms of NKL, women also scored significantly higher than men (p < 0.05), with 78.2% of those with high nutrition knowledge being women. Furthermore, 45.2% of married individuals were found to be at risk of EBD, compared to 29.4% of single participants (p < 0.001). The relationship between EBDS and NKS scores was analyzed using Spearman correlation, revealing a weak negative but statistically nonsignificant correlation (rho = –0.089, p > 0.05). In conclusion, this study represents one of the rare investigations in Turkey involving a wide clinical age range and highlights the multifactorial nature of eating behavior beyond knowledge alone, thus contributing meaningfully to both the scientific literature and applied dietetic practice.
Benzer Tezler
- Elit adölesan yüzücülerde yeme tutum ve beslenme bilgi düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between eating attitudes and nutritional awareness levels of elite adolescent swimmers
EBRU KARDELEN KOVA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Bilgi ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DUYGU SAĞLAM
- Yeme tutumları ile stresle başa çıkma ve öz yeterlik arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between eating attitude and coping with stress and self-efficiency
HATİCE SENA HAYIROĞLU YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Psikiyatriİstanbul Kent ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÜLKÜ TOSUN
- Akademik personelin yeme bozukluğu ve yeme arzusunun değerlendirilmesi
Evaluation of eating disorders and food cravings in academic staff
BENGİSU GÜLLÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Okan ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İREM KARAMOLLAOĞLU
- Beden algısı ve yeme davranışlarının sosyodemografik değişkenler bağlamında incelenmesi: 18-24 yaş arası genç kadınlar üzerine bir araştırma
An investigation of body image and eating behaviors in the context of sociodemographic variables: A study on young women aged 18–24
KÜBRA KOÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikolojiİstanbul Nişantaşı ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞERAFETTİN SEVGİLİ
DR. ÖĞR. ÜYESİ KAMİL SERKAN UZYOL
- Zayıflama diyeti uygulayan bireylerin menü etiketleri ile ilgili algıları, öğün seçimlerindeki tutum ve davranışlarının incelenmesi
Evaluation of menu labeling perceptions, meal choice attitudes and behaviours of individuals who apply weight loss program
DAMLA GÜMÜŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Beslenme ve DiyetetikHacettepe ÜniversitesiToplu Beslenme Sistemleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUHEMMET FATİH UYAR