Obeziteli kadınlarda yeme bağımlılığı ve duygusal yeme davranışının obeziteye etkisi
The impact of food addiction and emotional eating behavior on obesity in obese women
- Tez No: 961484
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ FİTNAT ŞULE ŞAKAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Obezite, duygusal yeme, yeme bağımlılığı, Obesity, emotional eatingi, food addictı
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Haliç Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Obezite, dünyada yaygınlığı giderek artan; bireyin fiziksel, sosyal ve ruhsal sağlığını olumsuz etkileyen, kronik ve ilerleyici bir halk sağlığı problemidir. Duygusal yeme ve yeme bağımlılığı ise, bireylerin yeme davranışlarını etkileyen ve psikolojik, nörolojik ve çevresel faktörlerle şekillenen iki farklı kavramdır. Duygusal yeme, stres, öfke, üzüntü gibi olumsuz duygulara tepki olarak ortaya çıkan bir başa çıkma mekanizması iken; yeme bağımlılığı bireyin besin tüketimi üzerinde kontrol kaybı yaşadığı ve özellikle yüksek karbonhidratlı ile yağlı yiyeceklere karşı bağımlılık geliştirdiği bir durumdur. Bu davranışlar, enerji alımının kontrolünü zorlaştırarak obezite riskini artırmakta ve ağırlık yönetimini güçleştirmektedir. Bu çalışmada, obeziteli kadınların yeme bağımlılığı ve duygusal yeme ile ilgili tutum ve davranışları araştırılarak mevcut obezite üzerine etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Araştırma, İstanbul ilinde üç farklı beslenme danışmanlığı merkezine başvuran; yaş ortalaması 37,90±11,96 yıl olan toplam 120 gönüllü obeziteli kadın üzerinde yapılmıştır. Sosyodemografik bilgiler, antropometrik ölçümler, fiziksel aktivite düzeyi, beslenme anemnezi, 24 saatlik besin tüketimi ve sıklığı konularını içeren ve araştırmacı tarafından hazırlanmış anket formu kullanılmıştır. Ayrıca Yale Yeme Bağımlılığı Ölçeği (YFAS) ve Duygusal Yeme Ölçeği (DYÖ), araştırmacı tarafından yüz yüze görüşme tekniği ile uygulanmıştır. Çalışma grubunun besin tüketim sıklığı, tükettikleri enerji ve besin ögeleri miktarları, referans olarak kabul edilen Türkiye Beslenme Rehberi (TÜBER) değerleri ile karşılaştırılmış olup, yeterli ve dengeli beslendikleri saptanmıştır. Katılımcıların Beden Kütle İnseksi (BKİ) ortalaması 30,87 ± 4,61 kg/m2 olup, %48,3'ünün fazla kilolu (25,00-29,99 kg/m2) olduğu saptanmıştır. DYÖ puan ortalaması 78,67±21,88 olarak bulunmuş; katılımcıların %49,16'sında (n=59) duygusal yeme davranışı gözlenmiş iken %50,84'ünde (n=61) ise bu davranış görülmemiştir. YFAS'e göre bağımlılık %32,50 (n:39) olup, alt kriterlerinden;“beklenenden uzun süreli aşırı tüketim”,“sosyal ve mesleki aktivitelerin azalması”,“maddeye ulaşmak ve kullanmak için fazla zaman harcama”,“çekilme belirtileri”ve“klinik olarak önemli bozulma”kriterlerinin, yeme bağımlılığı tanısı alan bireylerde anlamlı düzeyde daha sık görülmüştür (p<0,05). Ayrıca yeme bağımlılığı olan kadınlarda semptom ortalaması istatistiksel açıdan daha yüksektir (p<0,05). Yeme bağımlılığı olanlarda çikolata, pasta/kek ve ekmek gibi bazı yiyeceklerin daha fazla sorun oluşturduğu; ayrıca, ekmek, pilav, simit, patates kızartması ve işlenmiş et ürünlerinin bu kadınlarda anlamlı olarak daha fazla problem yarattığı görülmüştür (p<0,05). Yeme bağımlılığı ve duygusal yeme davranışı; özellikle fazla kilolu (25,00-29,99 kg/m2), abdominal obezite riski olan ve sedanter yaşam tarzına sahip bireylerde daha yaygın olarak bulunmuştur. Bununla birlikte, BKİ arttıkça yeme bağımlılığı ve duygusal yeme oranının azaldığı görülmüş ise de aralarında anlamlı bir korelasyon yoktur (p>0,05). Besin tüketimleri açısından gruplar arasında, su ve selenyum haricinde anlamlı bir fark bulunmamıştır, yeme bağımlılığı olan kadınların daha az su ve daha fazla selenyum tükettiği belirlenmiştir (p=0,001). Bu bulgular, duygusal yeme ve yeme bağımlılığı davranışlarının obezite ile ilişkili olabileceğini; obezite tedavi süreçlerinin bu faktörler göz önünde bulundurularak planlanmasının sağlık üzerindeki olumlu etkilerini artırabileceğini göstermektedir. Bununla birlikte, bu ilişkilerin daha kapsamlı çalışmalarla desteklenmesi gerektiği düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
Obesity is a chronic and progressive public health problem that is increasingly prevalent worldwide, adversely affecting individuals' physical, social, and mental health. Emotional eating and food addiction are two distinct concepts that influence eating behaviors and are shaped by psychological, neurological, and environmental factors. Emotional eating is a coping mechanism that emerges in response to negative emotions such as stress, anger, and sadness, whereas food addiction is characterized by a loss of control over food intake and the development of an addiction, particularly toward foods high in carbohydrates and fat. These behaviors make it difficult to regulate energy intake, thereby increasing the risk of obesity and complicating weight management. This study aimed to investigate the attitudes and behaviors related to food addiction and emotional eating among obese women and to examine their impact on existing obesity. The research was conducted with a total of 120 voluntary obese women who applied to three different nutrition counseling centers in Istanbul, with a mean age of 37.90 ± 11.96 years. A questionnaire prepared by the researcher was used, including sociodemographic information, anthropometric measurements, physical activity level, dietary history, 24-hour food consumption and frequency. Additionally, the Yale Food Addiction Scale (YFAS) and the Emotional Eating Scale (EES) were administered through face-to-face interviews.The frequency of food consumption, energy, and nutrient intake of the study group were compared with the reference values of the Turkish Nutrition Guide (TÜBER), and it was found that participants had a sufficient and balanced diet. The mean Body Mass Index (BMI) of the participants was 30.87 ± 4.61 kg/m², and 48.3% were classified as overweight (25.00–29.99 kg/m²). The mean EES score was 78.67 ± 21.88; emotional eating behavior was observed in 49.16% (n=59) of the participants, while 50.84% (n=61) did not exhibit this behavior. According to the YFAS, the prevalence of food addiction was 32.50% (n=39), and the sub-criteria of“consumption over a longer period than intended,”“reduction in social and occupational activities,”“excessive time spent obtaining and using the substance,”“withdrawal symptoms,”and“clinically significant impairment”were found to be significantly more common among individuals diagnosed with food addiction (p<0.05). Furthermore, the mean number of symptoms was statistically higher in women with food addiction (p<0.05). Among those with food addiction, certain foods such as chocolate, cake/pastries, and bread were found to be more problematic; additionally, bread, rice, bagels, French fries, and processed meat products caused significantly more issues for these women (p<0.05). Food addiction and emotional eating behavior were more prevalent among individuals who were overweight (25.00–29.99 kg/m²), at risk for abdominal obesity, and who had a sedentary lifestyle. Although food addiction and emotional eating rates appeared to decrease as BMI increased, no significant correlation was found between them (p>0.05). In terms of nutrient intake, no significant differences were found between the groups except for water and selenium; women with food addiction consumed significantly less water and more selenium (p=0.001). These findings suggest that emotional eating and food addiction behaviors may be associated with obesity, and incorporating these factors into obesity treatment plans could enhance positive health outcomes. However, these relationships need to be supported by more comprehensive studies
Benzer Tezler
- Kişilerde yemek bağımlılığı ve çocukluk çağı travmaları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between food addiction and childhood traumas in people
ALMİNA YAĞMUR MEŞİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikolojiİstanbul Gelişim ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YASİN GENÇ
- Guar'ın açlık kan şekeri, kan lipidleri, vücut ağırlığı ve barsak absorpsiyonuna etkisi
Başlık çevirisi yok
MİTHAT YARDIM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1988
Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıklarıİstanbul Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NAZİF BAĞRIAÇIK
- Okul çocuğu yaş grubunda lık kriterleri ve akciğer fonksiyon testlerinin incelenmesi
Başlık çevirisi yok
YAGHOUB ZAHİRİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1989
Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
LAMİA ULUKUTLU
- Obezlerde OGTT'de glisemi ve insulinemi değerlerinin obezite derecesi ile ilişkisi
Başlık çevirisi yok
KÜRŞAD TÜRKDOĞAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1989
Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıklarıİstanbul Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. H. HÜSREV HATEMİ
- Glikoz tolerans durumunun araştırılmasında erken insülin salgı fazının değeri
Başlık çevirisi yok
Ü. DENİZ SUNA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1990
Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıklarıİstanbul Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı