Çukurova Üniversitesi acil servisine başvuran mantar zehirlenme olgularının 10 yıllık retrospektif analizi
A 10-year retrospective analysis of mushroom poisoning cases admitted to the Emergency Department of Çukurova University
- Tez No: 962064
- Danışmanlar: PROF. DR. AYÇA AÇIKALIN AKPINAR
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Acil Tıp, Emergency Medicine
- Anahtar Kelimeler: Acil servis, mantar zehirlenmesi, akut toksik hepatit, amatoksin, silibilin, Emergency department, mushroom poisoning, acute toxic hepatitis, amatoxin, silibinin
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çukurova Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Acil Tıp Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Çukurova Üniversitesi Acil Servisine Başvuran Mantar Zehirlenme Olgularının 10 Yıllık Retrospektif Analizi Amaç: Mantarlar, besin olarak tüketilmelerine rağmen bazı türlerinin toksik etkileri ciddi sağlık sorunlarına hatta ölümlere yol açabilmektedir. Doğadan toplanan mantarların zehirli türlerle kolaylıkla karıştırılabilmesi, halk sağlığı açısından önemli bir risk oluşturmaktadır. Tanı süreci genellikle zorlayıcıdır ve standart bir tedavi protokolü henüz bulunmamaktadır. Bu çalışmada, Doğu Akdeniz Bölgesi'nde görülen mantar zehirlenmelerine yol açan olası türler, bunların oluşturduğu klinik tablolar ile hastaların demografik ve laboratuvar bulguları incelenerek, bölgesel bir değerlendirme yapılması ve elde edilen verilerle sağlık hizmetlerinin iyileştirilmesine katkı sağlanması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu retrospektif çalışma, Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmalar Etik Kurulu'ndan onay alınarak, Ocak 2015- Aralık 2024 yılları arasında hastanemiz acil servisine doğadan toplanan mantar yeme sonrası zehirlenme kliniği ile başvuran 18 yaş üstü hastaların dosyaları taranarak yapılmıştır. Demografik veriler, tüketilen mantar bilgileri, klinik bulgulara göre olası tür tayini, laboratuvar sonuçları, tedavi sırasında kullanılan antidotlar, ekstrakorporeal yöntemler ve ortaya çıkan komplikasyonlar kaydedilmiş; klinik seyir ve hasta sonlanımı ise istatistiksel olarak analiz edilmiştir. Zehirlenmeye neden olan olası mantar türleri sınıflandırılarak tablo halinde sunulmuştur. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 218 hastanın yaş ortalaması 46 ± 16 yıl olup, %55,5'i kadındır. Olguların %37,2'si kış mevsiminde başvurmuştur. Başvuruların büyük çoğunluğu Adana ilinden (%88,1) ve özellikle Kozan ilçesinden (%22,0) gerçekleşmiştir. Hastaların %53,2'si doğrudan, %46,8'i başka sağlık kuruluşlarından sevkle acil servise gelmiştir. Semptomların başlangıç süresi ortalama 5,2 saattir. En sık görülen şikayetler bulantı ve kusmadır (%82,1). Tedavide en yaygın uygulama hidrasyon (%99,5) olurken, spesifik antidot olarak N-asetilsistein (%12,8) ve Silibilin (%4,6) kullanılmıştır. Akut karaciğer hasarı gelişen 10 hastaya Silibilin verilmiş ve %90'ında iyileşme sağlandığı görülmüştür. Ortalama hastanede yatış süresi 2,24 gündür. Komplikasyon gelişen hastaların oranı %10,1 olup, en sık sistem tutulumları arasında karaciğer tutulumu (%5,5), nörolojik tutulum (%2,3) ve böbrek tutulumu (%1,4) yer almaktadır. Mortalite oranı %1,4 olarak belirlenmiştir. Yaş ≥65 olanlarda yoğun bakım ihtiyacı anlamlı düzeyde yüksek bulunmuş (p=0,011), 18-45 yaş grubunun ise hastanede kalış süresi diğer gruplara göre daha kısa olmuştur (p=0,014). Ayrıca, sevk edilen hastalarda komplikasyon gelişimi ile anlamlı ilişki saptanmıştır (p<0,001). Ayrıca, bölgemizde ilk kez yapılan olası tür tayini sınıflandırılmasında ciddi toksisitesi olan 18 olgunun büyük çoğunluğunun olası Amatoksin grubuna (%55,5) maruz kalan hastalar olduğu tespit edilmiştir; bu hastalarda organ yetmezliği ve mortalitenin daha sık görüldüğü gözlenmiştir. Sonuç: Bölgemizde olası tür tayinine göre yapılan sınıflandırmada, ciddi vakaların %55,5'inin Amatoksin içeren mantarlardan kaynaklandığı; ancak zehirlenmelere neden olan mantar türlerinin oldukça geniş bir çeşitliliğe sahip olduğu görülmüştür. Akut karaciğer hasarı ve yetmezliği vakalarında Silibilin antidot olarak tercih edildiği tespit edilmiştir; vaka sayısının az olması nedeniyle istatistiksel analiz yapılamamakla birlikte, iyileşme oranlarının yüksek olduğu belirlenmiştir. Doğu Akdeniz Bölgesi'nde, özellikle kırsal alanlarda doğadan toplanan mantarların tüketimi yaygın olup, bu durum halk sağlığı açısından önemli bir risk oluşturmaktadır. Bu nedenle koruyucu önlemler alınmalı ve toplumsal farkındalık artırılmalıdır. Ayrıca, sağlık çalışanlarının tanı, tedavi ve toksin bilgisi konusunda eğitilmesi hasta yönetimini güçlendirecektir.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT A 10-Year Retrospective Analysis of Mushroom Poisoning Cases Admitted to the Emergency Department of Çukurova University Aim: Although mushrooms are consumed as food, certain species can have toxic effects that may lead to serious health problems or even death. The ease with which wild mushrooms can be mistaken for poisonous varieties poses a significant public health risk. Diagnosis is generally challenging, and no standardized treatment protocol has yet been established. This study aimed to conduct a regional evaluation by examining the possible mushroom species responsible for poisonings in the Eastern Mediterranean Region, their associated clinical presentations, and the demographic and laboratory findings of the patients. The findings are intended to contribute to the improvement of healthcare services in the region. Materials and Methods: This retrospective study was conducted with the approval of the Non-Interventional Clinical Research Ethics Committee of Çukurova University Faculty of Medicine. It included patients over the age of 18 who presented to our emergency department between January 2015 and December 2024 with clinical signs of poisoning after consuming wild mushrooms. Patient files were reviewed, and data were collected on demographics, information about the consumed mushrooms, possible species identification based on clinical findings, laboratory results, antidotes used during treatment, extracorporeal methods, and complications. The clinical course and patient outcomes were statistically analyzed. The possible mushroom species responsible for the poisonings were classified and presented in table format. Results: The study included 218 patients, with a mean age of 46 ± 16 years; 55.5% were female. A total of 37.2% of the cases presented during the winter season. The majority of admissions were from Adana province (88.1%), particularly from the Kozan district (22.0%). While 53.2% of the patients presented directly to the emergency department, 46.8% were referred from other healthcare facilities. The average symptom onset time was 5.2 hours. The most common complaints were nausea and vomiting (82.1%). The most frequently administered treatment was hydration (99.5%), while specific antidotes such as N-acetylcysteine (12.8%) and Silibinin (4.6%) were also commonly used. Silibinin was given to 10 patients who developed acute liver injury, and recovery was observed in 90% of them. The average length of hospital stay was 2.24 days. The complication rate was 10.1%, with liver involvement (5.5%), neurological symptoms (2.3%), and kidney involvement (1.4%) being the most common systemic effects. The mortality rate was found to be 1.4%. The need for intensive care was significantly higher in patients aged 65 and older (p=0.011), whereas the hospital stay was shorter in the 18–45 age group (p=0.014). Additionally, a significant association was found between being referred from another facility and the development of complications (p<0.001). Furthermore, for the first time in our region, a classification of possible mushroom species was conducted. Among the 18 cases with severe toxicity, the majority were identified as likely exposed to the Amatoxin group (55.5%), and these patients showed higher rates of organ failure and mortality. Conclusion: In our region, based on the classification according to possible species identification, 55.5% of severe cases were attributed to mushrooms containing amatoxins. However, a wide variety of mushroom species were found to be responsible for poisonings. Silibinin was identified as the preferred antidote in cases of acute liver injury and failure. Although statistical analysis could not be performed due to the low number of cases, high recovery rates were observed. In the Eastern Mediterranean Region, especially in rural areas, the consumption of wild-collected mushrooms is common, causing a significant public health risk. Therefore, preventive measures should be taken, and public awareness should be increased. Additionally, educating healthcare professionals about diagnosis, treatment, and toxicology will enhance patient management.
Benzer Tezler
- Mantar zehirlenmesi olgularında NGAL'in tanısal ve prognostik değeri
The prognostic worthy of NGAL in mushroom poisoning cases
SULTAN ÖZSELÇUK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
İlk ve Acil YardımÇukurova ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NEZİHAT RANA DİŞEL
- Şok ve/veya organ yetmezliği gelişen zehirlenmeli hastaların prospektif analizi
The prospective analysis of intoxicated patients who developed shock and/or organ failure
FAYSAL TEKİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
İlk ve Acil YardımÇukurova ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYÇA AÇIKALIN AKPINAR
- Acil servise başvuran yumuşak doku enfeksiyonlarının değerlendirilmesi
Evaluation of soft tissue infections admitted to the emergency department
GÖKÇE RABİA ALİŞAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
İlk ve Acil YardımÇukurova ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NEZİHAT RANA DİŞEL
- Acil servise başvuran tekli veya çoklu zehirlenmelerde etken düzeyi ve laboratuvar verilerinin etkinliği
The effectiveness of single or multiple poisonings in emergency department and the effectiveness of laboratory data
ÖZCAN UZUN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
İlk ve Acil YardımÇukurova ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEYNEP KEKEÇ
- Acil servise senkop yakınması ile başvuran hastaların elektrokardiyografi bulgularının tanı ve tedavideki etkinliği
The effectiveness of electrocardiographic findings in diagnosis and treatment of patients presenting to the emergency department with syncope
UFUK AKDAY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
İlk ve Acil YardımÇukurova ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEYNEP KEKEÇ