Özel gereksinimli çocuğa sahip ebeveynlerin ebeveynlik görevlerinde öz yeterlilik ve psikolojik sağlamlık düzeyinin incelenmesi
Examining the level of self-efficacy and psychological resilience of parents of children with special needs in parenting duties
- Tez No: 962367
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM İLKER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Duygusal öz yeterlilik, Emotional self efficiacy
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Biruni Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Özel Eğitim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Özel gereksinimli çocuk sahibi olmak ebeveynlerin yaşamlarını fiziksel, duygusal ve psikolojik yönlerden etkileyebilmektedir. Özellikle bu süreçte ebeveynlerin öz yeterlilik düzeyleri ve psikolojik sağlamlık düzeyleri önemli ölçüde farklılık göstermektedir. Araştırmanın amacı, özel gereksinimli çocuğa sahip ebeveynlerin ebeveynlik görevlerine ilişkin öz yeterlilik ve psikolojik sağlamlık düzeylerini belirlemek ve bu psikososyal özelliklerin yaş, cinsiyet, eğitim durumu, mesleki durum ve çocuğun yetersizlik türü gibi demografik değişkenler açısından anlamlı farklılık gösterip göstermediğini incelemektir. Araştırmaya, İstanbul ili Esenyurt ilçesinde ikamet eden, 20–40 yaş aralığında olan özel gereksinimli çocuğa sahip toplam 318 ebeveyn dâhil edilmiştir. Araştırmada, ebeveynlerin Öz yeterlilik düzeyini belirlemek için Kunduracı ve Aksoy (2021) tarafından geliştirilen Ebeveyn Öz-Yeterlik Ölçeği, psikolojik sağlamlık düzeyini belirlemek amacıyla ise Doğan (2015) tarafından Türkçeye uyarlanan Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, t-testi, ANOVA ve korelasyon analizlerinden yararlanılmıştır. Elde edilen bulgular doğrultusunda, ebeveynlerin mesleki durumu, cinsiyet faktörü, yetersizlik türü ve hem öz yeterlilik hem de psikolojik sağlamlık düzeyleri üzerinde istatistiksel olarak anlamlı ve kısmi bir etkiye sahip olduğu belirlenmiştir. Öte yandan yaş ve eğitim durumu gibi demografik değişkenlerin bu iki değişken üzerinde anlamlı bir farklılık oluşturmadığı görülmüştür. En dikkat çekici sonuç ise ebeveynlerin öz yeterlilik düzeyleri ile psikolojik sağlamlıkları arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişkinin bulunmasıdır. Bu sonuç, ebeveynlerin çocuk yetiştirme sürecinde psikolojik sağlamlıklarının, ebeveynlik yeterlilik algılarıyla doğrudan ilişkili olduğunu ortaya koymakta ve ayrıca geliştirilecek destekleyici müdahale programlarının bu iki değişkeni birlikte ele alması gerektiğine işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
Having a child with special needs can affect parents' lives physically, emotionally, and psychologically. Especially in this process, parents' levels of self-efficacy and psychological resilience may vary significantly. The aim of this study is to determine the self-efficacy and psychological resilience levels of parents with children with special needs in relation to their parenting roles, and to examine whether these psychosocial characteristics differ significantly according to demographic variables such as age, gender, educational status, employment status, and the type of the child's disability. The study included a total of 318 parents aged between 20 and 40, residing in the Esenyurt district of Istanbul, who have children with special needs. In the study, the Parental Self-Efficacy Scale developed by Kunduracı and Aksoy (2021) was used to assess self-efficacy, and the Brief Resilience Scale, adapted into Turkish by Doğan (2015), was used to measure psychological resilience. Descriptive statistics, t-tests, ANOVA, and correlation analyses were used in data analysis. Based on the findings, it was determined that parents' employment status, gender, and the type of disability had a statistically significant and partial effect on both self-efficacy and psychological resilience levels. On the other hand, demographic variables such as age and educational status did not show a significant difference on these two variables. The most striking result is the positive and significant relationship found between parents' self-efficacy levels and their psychological resilience. This result suggests that psychological resilience is directly related to parents' perception of competence in the child-rearing process and indicates that supportive intervention programs to be developed should address these two variables together.
Benzer Tezler
- Ovulasyon indüksiyonu tedavisinde folliküler gelişimin ultrasonografik takibi
Başlık çevirisi yok
MERİH BAYRAM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Kadın Hastalıkları ve DoğumGazi ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MÜLAZIM YILDIRIM
- Bazı sert çekirdekli meyve türlerinde döllenme biyolojisi üzerinde yöntem çalışmaları
Başlık çevirisi yok
ATBİMOĞLU ADALET
- Sanayi politikaları ve planlı dönemde imalat sanayine etkileri
Başlık çevirisi yok
AHMET CAFOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
EkonomiGazi ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YALÇIN EROL
- Matris lie grupları üzerine
Başlık çevirisi yok
RIFAT GÜNEŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Matematikİnönü ÜniversitesiMatematik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NURİ KURUOĞLU