Hemodiyaliz uygulanan hastalarda alt ekstremite lenfatik drenaj masajının klasik masaja göre interdiyalitik kilo alımı, yorgunluk ve metabolik değişkenler üzerine etkisi
The effect of lower extremity lymphatic massage compared to classical massage on interdialytic weight gain, fatigue and metabolic variables in patients under hemodialysis
- Tez No: 962436
- Danışmanlar: DOÇ. DR. EMİNE ÖNCÜ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mersin Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırmanın amacı, hemodiyaliz uygulanan hastalarda alt ekstremite lenfatik drenaj masajının klasik masaj ve olağan bakım ile karşılaştırıldığında interdiyalitik kilo alımı, yorgunluk ve metabolik değişkenler üzerine etkisini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Randomize kontrollü, üç kör, deneysel tipte olan araştırma 20.11.2023-23.11.2024 tarihleri arasında yürütülmüştür. Araştırmaya blok randomizasyon yöntemi ile belirlenen, hemodiyaliz tedavisi alan 75 kişi alınmıştır. Girişim I Grubuna dört hafta süreyle haftada 3 gün 20 dakika lenfatik drenaj masajı, Girişim II Grubuna haftada 3 gün 15 dakika klasik masaj uygulanmıştır. Kontrol Grubunu olağan bakım alan hastalar oluşturmuştur. Veriler, Tanıtıcı Bilgiler Formu, Hasta izlem Formu, Yorgunluk Şiddeti Ölçeği, Alt Ekstremite Hacim Değerlendirme Formu kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizde Karma Desenli ANOVA, Generalized Linear Model ve Robust ANOVA yöntemleri kullanılmıştır, p≤0.05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Girişim I, Girişim II ve Kontrol grubundaki bireylerin yaş ortancası sırasıyla 61, 64 ve 61 yıl, hemodiyaliz tedavi süresi 6, 5 ve 8 yıldır. Gruplar arasında interdiyalitik kilo değişiminde anlamlı bir fark yokken (p>0.05), zaman ana etkisi açısından fark vardır (p<0.05). Alt ekstremite hacmindeki değişim açısından grup etkisi anlamlı değildir (p>0.05), ancak zaman ve grup x zaman etkileşimi anlamlıdır (p<0.05). Yorgunluktaki değişim yönüyle grup, zaman ve grup x zaman etkileşimi açısından büyük düzeyde etki büyüklüğü elde edilmiştir (η2=0.641, p<0.05). Sistolik kan basıncında lenfatik drenaj ve klasik masaj gruplarında grup içi değerlendirmelerde anlamlı düşüş gözlenmiştir (p<0.05). Ancak sistolik ve diastolik kan basıncı değişimleri grup, zaman ve grup x zaman etkileşimi açısından anlamlı değildir (p>0.05). Diyalizle ilişkili biyokimyasal göstergelerde ise gruplar arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0.05). Sonuç: Bu çalışma dört hafta boyunca, haftada 3 gün ve günde 20 dakika süreyle elle yapılan lenfatik drenaj masajının klasik masaja göre hemodiyaliz hastalarının alt ekstremite hacmini azaltmada daha etkili olduğunu göstermiştir. Her iki masaj türü yorgunluğun azalmasında etkili olsa da lenfatik drenaj masajı büyük etkiye sahiptir. Bununla beraber elle yapılan lenfatik drenaj masajı ve klasik masaj sistolik kan basıncında anlamlı düşüşler sağlamıştır. Araştırmadan elde edilen kanıtlar lenfatik masajın özellikle bacaklarda sıvı birikimi olan hemodiyaliz hastalarında hemşirelik bakımına entegre edilebileceğini ve tamamlayıcı bir uygulama olarak klinik uygulamalara dahil edilebileceğini göstermektedir. Bu yöntemin evde bakım uygulamalarına entegre edilmesi ve hastalara öğretilerek maliyet etkin destekleyici bir uygulama olarak sonuçlarının değerlendirilmesi önerilir.
Özet (Çeviri)
Aim: The aim of this study is to evaluate the effect of lower extremity lymphatic drainage massage, compared to classical massage and usual care, on interdialytic weight gain, fatigue and metabolic variables in patients undergoing hemodialysis. Materials and Methods: This randomized, controlled, triple-blind, experimental study was conducted between November 20, 2023, and November 23, 2024. Seventy-five individuals receiving hemodialysis treatment, determined by block randomization, were included in the study. Intervention Group I received 20 minutes of lymphatic drainage massage, 3 days a week, for four weeks, while Intervention Group II received 15 minutes of classical massage, 3 days a week. The control group consisted of patients receiving usual care. Data were collected using the Introductory Information Form, Patient Follow-up Form, Fatigue Severity Scale, and Lower Extremity Volume Assessment Form. Mixed Design ANOVA, Generalized Linear Model, and Robust ANOVA methods were used in data analysis, with p≤0.05 considered statistically significant. Results: The median ages of individuals in the Intervention I, Intervention II, and Control groups were 61, 64, and 61 years, respectively, and the duration of hemodialysis treatment was 6, 5, and 8 years. While there was no significant difference in interdialytic weight change between the groups (p>0.05), there was a difference in the main effect of time (p<0.05). The group effect was not significant for change in lower extremity volume (p>0.05), but time and the group x time interaction were significant (p<0.05). A large effect size was obtained for group, time, and the group x time interaction in terms of change in fatigue (η2=0.641, p<0.05). A significant decrease in systolic blood pressure was observed in the lymphatic drainage and classical massage groups in the within-group assessments (p<0.05). However, changes in systolic and diastolic blood pressure were not significant for group, time, or the group x time interaction (p>0.05). No significant difference was found between the groups in dialysis-related biochemical indicators (p>0.05). Conclusion: This study demonstrated that manual lymphatic drainage massage, performed for 20 minutes per day, three days per week for four weeks, was more effective than conventional massage in reducing lower extremity volume in hemodialysis patients. While both massage types were effective in reducing fatigue, lymphatic drainage massage had the greatest effect. Furthermore, both manual lymphatic drainage massage and conventional massage resulted in significant reductions in systolic blood pressure. The evidence from the study suggests that lymphatic massage can be integrated into nursing care, particularly for hemodialysis patients with leg fluid accumulation, and can be incorporated into clinical practice as a complementary practice. It is recommended that this method be integrated into home care practices, taught to patients, and its results evaluated as a cost-effective, supportive approach.
Benzer Tezler
- Hemodiyalize bağımlı kronik böbrek hastalarında gonadotropik hormonlar ile östrojen ve testosteron düzeylerinin araştırılması
Başlık çevirisi yok
HANDAN İLGÜNŞATIROĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıCumhuriyet ÜniversitesiFizyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SENA ERDAL
- Ankara ilinde hemodializ ünitelerinin planlanması
Başlık çevirisi yok
DİLAVER TENGİLİMOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
HastanelerHacettepe ÜniversitesiSağlık Kurumları Yönetimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MEHMET TOKAT
- Hemodiyaliz öncesi ve sonrası plazma sodyum potasyum ve total kalsiyum değerlerinin karşılaştırılması
Başlık çevirisi yok
MEHMET TARAKÇIOĞLU
- Kronik böbrek yetmezliğinde böbrek fonksiyonları ve prostaglandin E2 ilişkisi
Başlık çevirisi yok
MEHMET KUNDAK
- Kronik böbrek yetmezliğinde serum lipid düzeylerinin ve lipoprotein elektroforezi bulgularının değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
ZEKİ KENİŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1988
NefrolojiCumhuriyet Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FÜSUN GÜLTEKİN