Kronik kas-iskelet sistemi ağrısıyla ilişkili hareket veya aktivite korkusu yaşayan bireylerde kabul ve kararlılık terapisi yönelimli bir psikoeğitimin biyopsikososyal etkileri: Randomize kontrollü bir çalışma
Investigating the biopsychosocial impacts of an acceptance and commitment therapy-oriented psychoeducation in individuals who experience fear of movement or activity related to chronic musculoskeletal pain: A randomized controlled trial
- Tez No: 962503
- Danışmanlar: DOÇ. DR. FÜSUN GÖKKAYA, DOÇ. DR. EBRU ALDEMİR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psikiyatri, Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon, Psychology, Psychiatry, Physical Medicine and Rehabilitation
- Anahtar Kelimeler: Bilinçli farkındalık, Bilişsel davranış terapileri, Bilişsel duygu düzenleme, Fiziksel aktivite, Fizyoterapi, Kas-iskelet ağrısı, Kronik ağrı, Psikofizyoloji, Stres yönetim teknikleri, Yaşantısal kaçınma, Mindfulness, Cognitive behaviour therapy, Cognitive emotion regulation, Physical activity, Physiotherapy, Musculoskeletal pain, Chronic pain, Psychophysiology, Techniques of the stress management, Experiential avoidance
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Tınaztepe Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada, kronik kas-iskelet sistemi ağrısı (KİSA) ile ilişkili hareket veya aktivite korkusu yaşayan bireylerde kabul ve kararlılık terapisi (ACT) yönelimli kısa süreli bir psikoeğitim geliştirilmiş ve bu psikoeğitimin biyopsikososyal etkililiği incelenmiştir. 50 katılımcı rastgele atama yöntemiyle deney ve kontrol gruplarına (25-25) ayrılmıştır. Çalışma, 2 (zaman) x 2 (grup) karışık desenli tek kör bir araştırma modelidir. Çalışma verileri, Demografik ve Klinik Bilgi Formu, TKÖ, Algılanan Stres Ölçeği (ASÖ), Kronik Ağrı Kabul Formu (KAKF) ve Ağrı Felaketleştirme Ölçeği (AFÖ) ile toplanmıştır. Polar H10 kalp hızı sensörü yoluyla katılımcıların vagus siniri modülasyonunu gösteren kalp hızı değişkenliği (KHD) incelenmiştir. TKÖ, ASÖ ve KHD ölçümlerinde zaman ve grup değişkenleri arasında anlamlı bir etkileşim tespit edilmiştir. Deney grubunda KHD değerleri anlamlı olarak artarken, TKÖ ve ASÖ puanları azalmıştır. Kontrol grubunda, bu ölçümlerde anlamlı bir değişim gözlenmemiştir. KAKF puanları için marjinal düzeyde anlamlı bir zaman x grup etkileşimi bulunmuştur. Hem deney hem de kontrol grubunda KAKF puanları anlamlı olarak artarken, deney grubundaki KAKF artışı kontrol grubuna göre daha belirgindir. Özellikle, KAKF'nin“aktiviteleri yerine getirme”alt boyutunda zaman x grup etkileşimi tespit edilmiştir. Bu kapsamda, deney grubunda“aktiviteleri yerine getirmede”anlamlı bir artış yaşanırken, kontrol grubunda anlamlı bir değişim olmamıştır. Ayrıca, deney grubunda AFÖ puanları anlamlı olarak azalmıştır. Bununla birlikte, bu değişim zaman ana etkisinden kaynaklanmaktadır.
Özet (Çeviri)
In this research, acceptance and commitment therapy (ACT)-oriented brief psychoeducation has been developed for individuals who experience fear of movement or activity related to chronic musculoskeletal pain (MP) and the biopsychosocial effectiveness of this psychoeducation has been examined. The 50 participants were divided into experimental and control groups (25-25) by a random assignment method. The data were collected by the Demographic and Clinical Information Form, Pain Assessment Form, TSK, Perceived Stress Scale (PSS), Chronic Pain Acceptance Form (CPAF), and Pain Catastrophization Scale (PCS). Heart rate variability (HRV), which indicates vagus nerve modulation of the participants, was assessed using the Polar H10 heart rate sensor. A significant interaction between time and group variables has been detected in the measurements of TSK, PSS, and HRV. While HRV values increased significantly in the experimental group, TSK and PSS scores decreased. In the control group, no significant change in these measures was observed. A marginally significant time x group interaction was found for CPAF scores. While CPAF scores increased significantly in both the experimental and control groups, the increase in CPAF in the experimental group was more pronounced than in the control group. In particular, time x group interaction has been detected in the“activity engagement”sub-dimension of CPAF. In this context, while there was a significant increase in“activity engagement”in the experimental group, there was no significant change in the control group. Moreover, PCS scores significantly decreased in the experimental group. However, this change is due to the main effect of time.
Benzer Tezler
- Statik elektrikle yüklenmiş sıvı ilacın pamuk ilaçlamasında etkinliğinin belirlenmesi üzerinde bir araştırma
Başlık çevirisi yok
ALİ BAYAT
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
ZiraatÇukurova ÜniversitesiTarımsal Mekanizasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YUSUF ZEREN
- Travmatik erkek paraplojelere yüksek frekanslı TENS
Başlık çevirisi yok
SEMA ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Ortopedi ve TravmatolojiGazi ÜniversitesiKazalarda Acil Yardım ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. VESİLE SEPİCİ
- Hemodiyalize bağımlı kronik böbrek hastalarında gonadotropik hormonlar ile östrojen ve testosteron düzeylerinin araştırılması
Başlık çevirisi yok
HANDAN İLGÜNŞATIROĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıCumhuriyet ÜniversitesiFizyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SENA ERDAL
- Kemalpaşa etlik piliç işletmelerinin teknik ve ekonomik yönden incelenmesi
Başlık çevirisi yok
HAYRİ TUNA YÜKSELEN
- Sarıcakaya (Eskişehir) bölgesi bitümlü şeyllerinde organik jeokimyasal araştırma
Organic geochemical investigation of bituminous shales of Sarıcakaya-Eskişehir region
NECLA AKÇA
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Jeoloji MühendisliğiAnkara ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. GÖNÜL BÜYÜKÖNAL