Bazı buğday çeşitlerinin fusarium başak yanıklığına karşı reaksiyonlarının belirlenmesi ve fungisit uygulamalarının deoksinivalenol birikimi ile kalite parametreleri üzerinde etkinliğinin incelenmesi
Determining the reactions of some wheat cultivars against fusarium head blight and investigating the effectiveness of fungicide applications on deoxynivalenol accumulation and quality parameters
- Tez No: 962597
- Danışmanlar: DOÇ. NAGEHAN DESEN KÖYCÜ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, 2021-22 üretim sezonunda Edirne'de 12 buğday çeşidinin, 2022-23 üretim sezonunda Edirne ve Kırklareli'de 6 buğday çeşidinin Fusarium Başak Yanıklığı'na (FBY) karşı duyarlılık düzeyleri tespit edilerek, FBY'nin verim ve kalite parametreleri ile DON birikimi üzerine etkisi incelenmiştir. Ayrıca, enfeksiyon öncesi fungisit uygulamalarının (pydiflumetofen+prothioconazole ve prothioconazole+proquinazid) FBY'ye karşı etkinlikleri de değerlendirilmiştir. Bu kapsamda Fusarium culmorum (S-14) izolatı, %50 çiçeklenme döneminde (ZGS:65) buğday başaklarına spreyleme inokule edilmiştir. İnokulasyondan 14 ve 21 gün sonra, çeşitlerin FBY hastalık şiddeti (%) ve hastalık oranı (%) kaydedilmiştir. Hasat sonrasında, enfekteli tane oranı (%), başak ağırlığı (g), tane verimi (kg da-1), bin tane ağırlığı (g), protein oranı (%), yaş gluten oranı (%), Zeleny sedimantasyon değeri (ml) ve DON seviyesi (μg kg-1) tespit edilmiştir. Çalışma sonunda FBY'nin 2021-22'de başak ağırlığını %42-64, bin tane ağırlığını %21-66 arasında; 2022-23'de ise tane verimini %14-29 ve bin tane ağırlığını %13-38 arasında önemli düzeyde (p<0.001) azalttığı belirlenmiştir. Hastalık şiddetiyle başak ağırlığı (r=-0.93), tane verimi (r=-0.73) ve bin tane ağırlığı (r= –0.95; r=-0.76) arasında negatif yönde güçlü korelasyon kaydedilmiştir. Bununla birlikte, çalışma lokasyonlarında Fusarium culmorum enfeksiyonunun protein oranını %6 ve %9 arttırdığı (p<0.05), Zeleny sedimantasyon değerini her iki lokasyonda da %6 azalttığı (p<0.05) ve yaş gluten oranına etkisinin ise önemsiz olduğu belirlenmiştir. Her iki fungisit uygulaması da FBY'ye karşı benzer ve yüksek etki göstererek, %93'e kadar hastalık gelişimini engellemiş ve %99'a kadar DON birikimini kalıcı olarak azaltmıştır. Sonuç olarak, Falado çeşidinin FBY'ye karşı daha toleranslı olduğu, Masaccio ve Rumeli çeşitlerinin ise daha duyarlı reaksiyon gösterdikleri belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
In this study, the susceptibility levels of 12 wheat varieties in Edirne during the 2021-22 growing season, and 6 wheat varieties in Edirne and Kırklareli during the 2022-23 growing season, were investigated for their susceptibility to Fusarium Head Blight (FHB), as well as the effect of FHB on yield, quality parameters, and DON accumulation. Additionally, the efficacy of pre-infection fungicide applications (pydiflumetofen+prothioconazole and prothioconazole+proquinazid) against FHB was evaluated. In this context, Fusarium culmorum (S-14) isolate was inoculated onto wheat heads by spraying at the 50% mid-flowering stage (ZGS:65). FHB disease severity (%) and incidence (%) of the varieties were recorded at 14 and 21 days post-inoculation. Following harvest, damaged kernel (%), spike weight (g), grain yield (kg da-1), thousand kernel weight (g), protein content (%), wet gluten content (%), Zeleny sedimentation value (ml), and DON level (μg kg-1) were determined. At the end of the study, it was found that FHB significantly (p<0.001) reduced spike weight by 42-64% and thousand kernel weight by 21-66% in 2021-22; and grain yield by 14-29% and thousand kernel weight by 13-38% in 2022-23. Strong negative correlations were observed between FHB disease severity and spike weight (r=-0.93), grain yield (r=-0.73), and thousand kernel weight (r=-0.95; r=-0.76). However, it was determined that Fusarium culmorum infection increased the protein content by 6% and 9% (p<0.05) and decreased the Zeleny sedimentation value by 6% (p<0.05) at both locations, while its effect on the wet gluten content was insignificant. Both fungicide treatments exhibited similarly high efficacy against FHB, suppressing disease development by up to 93% and permanently reducing DON accumulation by up to 99%. Consequently, Faldo was found to be more tolerant to FHB, while Masaccio and Rumeli were more susceptible.
Benzer Tezler
- Bazı buğday çeşitlerinin başak yanıklık hastalığı etmeni fusarium graminearum ve fusarium culmorum'a duyarlılıklarının belirlenmesi
Determination of susceptibility to fusarium head blight diseases pathogen fusarium graminearum and fusarium culmorum of some wheat varieties
MUHAMMET ERKUT ÖZKESKİN
- Bazı esterlerin kinetik incelenmesi ve termodinamik parametrelerin belirlenmesi
Kinetic study and detesmination of thermodnamic parameters of some esters
İBRAHİM TAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Kimya MühendisliğiUludağ ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA CEBE
- İzmir'de bazı yolların kapatılarak yaya bölgeleri oluşturma da kent peyzajını geliştirme açısından yeniden planlanması üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
BAHAR TÜRKYILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Şehircilik ve Bölge PlanlamaEge ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
- Bazı sert çekirdekli meyve türlerinde döllenme biyolojisi üzerinde yöntem çalışmaları
Başlık çevirisi yok
ATBİMOĞLU ADALET
- Ağızlık açma mekanizmalarının tasarımı
Başlık çevirisi yok
RECEP EREN
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Tekstil ve Tekstil MühendisliğiUludağ ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALİL R. ALPAY