Madde kullanım bozukluğu olan bireylerde deneyimsel kaçınma, belirsizliğe tahammülsüzlük, öz-yeterlik, anksiyete ve depresyon ile bağımlılık şiddeti arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Investigation of the relationships between avoidance, intolerance of uncertainty, self-efficacy, anxiety, depression, and addiction severity
- Tez No: 962687
- Danışmanlar: PROF. DR. BERNA DİRİM METE, DR. ÖĞR. ÜYESİ GİZEM GERDAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikiyatri, Psikoloji, Psychiatry, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Demokrasi Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikiyatri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Bağımlılık Danışmanlığı ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada, madde kullanım bozukluğu (MKB) olan bireylerde deneyimsel kaçınma, belirsizliğe tahammülsüzlük, öz-yeterlik, anksiyete, depresyon ve bağımlılık şiddeti arasındaki ilişkiler yapısal eşitlik modeli aracılığıyla incelenmiştir. Çalışmanın temel amacı, tanılar üstü değişkenlerin bağımlılık şiddetini nasıl etkilediğini ortaya koymak ve bu ilişkilerde deneyimsel kaçınma ile psikolojik belirtilerin olası aracı rolünü değerlendirmektir. Araştırma, İzmir Demokrasi Üniversitesi Buca Seyfi Demirsoy Hastanesi Denetimli Serbestlik Birimi'nde madde kullanım bozukluğu ile klinik izlemi yapılan 231 gönüllü katılımcıyla yürütülmüştür. Katılımcılara sosyodemografik bilgi formu, Kabul ve Eylem Formu II (KEF-II), Belirsizliğe Tahammülsüzlük Ölçeği (BTÖ-12), Genel Öz-Yeterlik Ölçeği (GÖYÖ), Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği (HADÖ) ve Bağımlılık Profil İndeksi (BAPİ) uygulanmıştır. Elde edilen veriler doğrultusunda yapısal eşitlik modellemesiyle doğrudan ve dolaylı yollar test edilmiştir. Bulgular, belirsizliğe tahammülsüzlüğün bağımlılık şiddetini doğrudan ve dolaylı yollarla anlamlı biçimde yordadığını, deneyimsel kaçınmanın ise hem psikolojik belirtiler hem de bağımlılık şiddeti üzerinde güçlü bir yordayıcı olduğunu göstermiştir. Öz-yeterliğin bağımlılık şiddeti üzerindeki etkisinin yalnızca dolaylı yollarla anlamlı olduğu ve deneyimsel kaçınma ile psikolojik belirtilerin bu ilişkide tam aracılık rolü üstlendiği saptanmıştır. Bulgular, öz-yeterlik ve belirsizliğe tahammülsüzlük ile bağımlılık şiddeti arasındaki ilişkide deneyimsel kaçınma ve psikolojik belirtilerin önemli bir rol oynadığını ortaya koyarak, MKB kliniğinde deneyimsel kaçınma ile buna eşlik eden psikolojik belirtilerin değerlendirme ve müdahale süreçlerinde dikkate alınması gerektiğine işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
This study examined the relationships between experiential avoidance, intolerance of uncertainty, self-efficacy, anxiety, depression, and addiction severity among individuals diagnosed with substance use disorder (SUD) using structural equation modeling. The primary aim was to explore how transdiagnostic variables influence addiction severity and to evaluate the potential mediating roles of experiential avoidance and psychological symptoms in these relationships. The research was conducted with 231 voluntary participants receiving clinical monitoring for substance use disorder at the Probation Unit of İzmir Demokrasi University Buca Seyfi Demirsoy Hospital. Participants completed a sociodemographic information form, the Acceptance and Action Questionnaire-II (AAQ-II), the Intolerance of Uncertainty Scale (IUS-12), the General Self-Efficacy Scale (GSES), the Hospital Anxiety and Depression Scale (HADS), and the Addiction Profile Index (API). Based on the collected data, direct and indirect paths were tested through structural equation modeling. Findings revealed that intolerance of uncertainty significantly predicted addiction severity through both direct and indirect pathways. Experiential avoidance emerged as a strong predictor of both psychological symptoms and addiction severity. The effect of self-efficacy on addiction severity was found to be significant only through indirect pathways, with experiential avoidance and psychological symptoms fully mediating this relationship. These results highlight the critical role of experiential avoidance and accompanying psychological symptoms in the link between self-efficacy, intolerance of uncertainty, and addiction severity, emphasizing the importance of
Benzer Tezler
- Çimentonun sertleşmesi üzerinde kimyasal komponentlerin etkisi
Başlık çevirisi yok
NACİYE TÜRKEL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Kimya MühendisliğiUludağ ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA CEBE
- İzmir'de bazı yolların kapatılarak yaya bölgeleri oluşturma da kent peyzajını geliştirme açısından yeniden planlanması üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
BAHAR TÜRKYILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Şehircilik ve Bölge PlanlamaEge ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
- Dokuma kumaşlarda örgü tipinin ham kumaşın boyutları ve geometrik özellikleri üzerindeki etkilerinin araştırılması
Başlık çevirisi yok
EMEL ÖNDER
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Tekstil ve Tekstil MühendisliğiEge ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜNGÖR BAŞER
- İki katlı pamuk ipliklerinden dokunan kumaşlarda örgüye bağlı olarak maksimum atkı sıklığının değişimi üzerinde bir araştırma
Başlık çevirisi yok
MELTEM ASLI NARTER
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Tekstil ve Tekstil MühendisliğiEge ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜNGÖR BAŞER