Kronik faz kronik myeloid lösemi hastalarının tedavi öncesi komorbiditelerinin ve tirozin kinaz inhibitörü kullanımının tedavi sürecindeki yönetimi
Management of pre-treatment comorbidities andtyrosine kinase inhibitor use in patients with chronicphase chronic myeloid leukemia
- Tez No: 962949
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUĞCAN ALP KIRKIZLAR
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Hematoloji, Hematology
- Anahtar Kelimeler: kronik myeloid lösemi, tirozin kinaz inhibitörü, komorbidite, chronic myeloid leukemia, tyrosine kinase inhibitor, comorbidity
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Trakya Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Kronik faz kronik myeloid lösemi hastalarında tedavi öncesi komorbiditelerin sıklığı ve dağılımını belirlemek, tirozin kinaz inhibitörü seçimi ve tedavi sürecine etkilerini, tedavi sürecindeki yan etki yönetimlerini belirlemek ayrıca komorbiditelerin sağkalım üzerindeki etkisini değerlendirmek amaçlanmıştır. Bu retrospektif çalışma Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji Bilim Dalı'nda 01.01.2005–30.09.2024 tarihleri arasında kronik faz kronik myeloid lösemi tanısı almış 121 hastayı kapsamaktadır. Hastaların demografik özellikleri, laboratuvar ve genetik verileri, komorbiditeleri, tirozin kinaz inhibitörü tedavi basamakları, yan etkiler ve sonlanımları dosya kayıtlarından elde edilmiştir. Komorbidite değerlendirmesi Charlson Komorbidite İndeksi ile yapılmıştır. Veriler SPSS 22.0 programı ile analiz edilmiştir. Gruplar arası karşılaştırmalarda uygun testler (Ki-Kare, Student T, Mann Whitney U, Fisher's Exact) kullanılmıştır. Sağkalım analizleri ve gruplar arası karşılaştırmalar Kaplan-Meier ve log-rank testi ve mortalite üzerine etkili olabilecek faktörler Cox regresyon yöntemleriyle değerlendirilmiştir. P değeri <0,05 anlamlı kabul edilmiştir. Hastaların ortanca tanı yaşı 57 yıl olup %57,9'u erkek cinsiyetteydi. Tanıda en az bir komorbiditeye sahip olanların oranı %80,17, ortanca Charlson komorbidite indeksi skoru iki (0-6), ortanca komorbidite sayısı iki (0-11) olarak bulundu. En sık komorbiditeye sahip sistemler; kardiyovasküler (%63,6) ardından endokrin (%38,8) ve solunum sistemi (%28,9) olarak belirlendi. Hastaların tümü tanı sonrası tirozin kinaz inhibitörü olarak imatinib ile tedaviye başlamış olup izlem sırasında en son görülme veya hayatını kaybettiği döneminde %62,8'i imatinib, %16,5'i nilotinib, %5,8'i dasatinib, %11,6'sı bosutinib ve %3,3'ü ponatinib kullanmaktaydı. İkinci basamak tedaviye geçiş oranı %37,2 olup başlıca neden ilaç direnciydi (%82,2). İkinci ve üçüncü basamak tedaviye geçen hastaların %91'inden fazlasında en az bir komorbidite mevcuttu. Toplam mortalite oranı %19 olarak tespit edildi. Mortalite oranı komorbiditesi olanlarda olmayanlara göre anlamlı derecede yüksek saptandı (p=0,043). Sağkalım analizinde ortalama genel sağkalım süresi 190,8 ay olup komorbiditesi olanlarda bu süre 181,8 ay, komorbiditesi olmayanlarda 200 ay bulundu ve bu farklılık istatiksel olarak anlamlıydı (p=0,040). Kardiyovasküler sistem (p=0,003), solunum sistemi (p=0,017) ve üriner sistem (p=0,035) komorbiditelerinin varlığının sağkalım süresini anlamlı derecede kısalttığı gösterildi. Cox regresyon analizinde komorbidite varlığı, komorbidite sayısının varlığı, Charlson komorbidite indeks skorunun yüksekliği, birinci basamakta tedavide kısa süre kalınması ve ikinci basamak tedaviye geçme ihtiyacı mortaliteyi arttıran bağımsız prognostik faktörler olarak saptandı. Kronik faz kronik myeloid lösemi hastalarında komorbidite sıklığı yüksek oranda tespit edilmiş olup kardiyovasküler ve solunum sistemi hastalıkları sağkalımı olumsuz etkilemektedir. Komorbidite varlığı, sayıca fazlalığı ve Charlson komorbidite indeksi skorunun yüksekliği kötü prognostik göstergelerdir. Bunun yanında gelişen yan etkiler de bu hastalarda artmış mortalite yanında tedavi başarısı izlem zorluğu ve ilaç seçeneklerinin doğru şekilde seçilebilmesi veya kısıtlılığı yönünden ek sorunlar doğurmaktadır. Tirozin kinaz inhibitörü seçimi ve tedavi yönetiminde komorbidite yükü olası yan etkiler mutlaka göz önünde bulundurulmalıdır. Komorbiditelerin dikkatli değerlendirilmesi, bireyselleştirilmiş tedavi stratejileri ve düzenli takip, yan etki değerlendirilmesi mortaliteyi azaltmada kritik öneme sahiptir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study was to determine the frequency and distribution of pretreatment comorbidities in patients with chronic-phase chronic myeloid leukemia (CML), to evaluate their impact on tyrosine kinase inhibitor (TKI) selection and treatment course, to identify the management of treatment-related adverse effects, and to assess the influence of comorbidities on survival outcomes. This retrospective, single-center study included 121 patients diagnosed with chronic- phase CML and followed at Trakya University Faculty of Medicine between January 2005 and September 2024. Demographic, laboratory, and genetic data, comorbidities, treatment lines, adverse events, and outcomes were retrieved from patient records. Comorbidities were assessed using the Charlson Comorbidity Index (CCI). Data were analyzed with SPSS v22.0. Statistical comparisons were made using chi-square, Student's t, Mann-Whitney U, and Kruskal-Wallis tests. Survival analyses were performed using Kaplan-Meier and Cox regression methods, with p<0.05 considered significant. The median age was 57 years, and 57.9% of patients were male. At diagnosis, 80.17% had at least one comorbidity; the median CCI score was 2 (range 0–6), and the median number of comorbidities was 2 (range 0–11). The most common comorbidity systems were cardiovascular (63.6%), endocrine (38.8%), and respiratory (28.9%). First-line therapy consisted primarily of imatinib (62.8%), followed by nilotinib (16.5%), dasatinib (5.8%), bosutinib (11.6%), and ponatinib (3.3%). Second-line therapy was required in 37.2% of patients, mainly due to drug resistance (82.2%). Over 91% of patients in the second and third lines had at least one comorbidity. The mortality rate was 19%; deaths were significantly more frequent among patients with comorbidities (p=0.043). The mean overall survival was 190.8 months, being shorter in those with comorbidities (181.8 vs. 200 months, p=0.040). Cardiovascular (p=0.003), respiratory (p=0.017), and urinary (p=0.035) comorbidities adversely affected survival. Cox regression analysis identified high CCI score, greater number of comorbidities, and shorter first-line therapy duration as independent poor prognostic factors. Pretreatment comorbidities are highly prevalent among chronic-phase CML patients and significantly affect survival, particularly cardiovascular and respiratory disorders. Comorbidity burden should be carefully considered in TKI selection and treatment management. Higher CCI score and increased comorbidity count are independent predictors of poorer outcomes. Thorough assessment and individualized treatment strategies are essential for optimizing survival and reducing mortality.
Benzer Tezler
- Kronik myeloid lösemi tedavisinde değişim ve gelişmeler: retrospektif bir değerlendirme
Başlık çevirisi yok
MELTEM KHALİL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2003
HematolojiHacettepe Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM C. HAZNEDAROĞLU
- Kronik miyeloid lösemi hastalarının tedavisiz remisyon konusundaki yaklaşımlarının değerlendirilmesi
Evaluation of the approaches of patients with chronic myeloid leukemia on treatment free remission
CEMRE GÖNENÇ ARSLAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
İç HastalıklarıEskişehir Osmangazi Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EREN GÜNDÜZ
- Kronik myeloid lösemi hastalarında olaysız sağkalımı etkileyen faktörlerin retrospektif analizi
Retrospective analysis of clinical factors affecting event-free survival in patients with chronic myeloid leukemia
NESRİN DAMLA EYÜPOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
HematolojiHacettepe Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM CELALETTİN HAZNEDAROĞLU
- 2003-2011 yılları arasında EUTF Hematoloji Kliniğinde tanı alan ve TKI uygulanan KML hastalarının klinik, demografik ve yanıt özelliklerinin geriye dönük olarak değerlendirilmesi
A retrospective analysis of CML patients who were diagnosed in 2003-2011 years at Ege University Faculty of Medicine Department of Haematology and treated with tki imatinib for response rates and clinical and demographical features
ÜMİT ÇAVDAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2012
HematolojiEge Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FAHRİ ŞAHİN
- Kronik faz KML hastalarında tirozin kinaz inhibitörlerinin tedavi etkinliğinin değerlendirilmesi: Tek merkez deneyimi
Efficiency of tyrosin kinase inhibitors in chronic phase CML patients: A single center experience
FERHAT ÇAÇA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
İç HastalıklarıGaziantep Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HANDAN HAYDAROĞLU ŞAHİN