Bir kültür ve çeviri rotası olarak Likya yolu: Çeviri sosyolojisi odağında çözümlemeler
The Lycian way as a cultural and translation route: An analysis with a focus on the sociology of translation
- Tez No: 963010
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ZEYNEP GÖRGÜLER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mütercim-Tercümanlık, Sosyoloji, Turizm, Translation and Interpretation, Sociology, Tourism
- Anahtar Kelimeler: Çeviri sosyolojisi, Sociology of translation
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Batı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Diller ve Kültürlerarası Çeviribilim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Türkiye'nin güneybatısında yer alan Likya Yolu Kültür Rotası'nın kültürel ve tarihi temaya sahip bir uzun mesafe doğa yürüyüşü rotası olmasının yanı sıra, çeviri sosyolojisi yaklaşımıyla, bir çeviri rotası olarak nasıl sürekli inşa edildiğini ve dönüşüme uğradığını incelemektedir. Tezin amacı, Likya Yolu Kültür Rotası dahilindeki dönüşüm ve etkileşimleri çok modlu çeviri süreci yöntemiyle anlamak; özellikle Likya Yolu'nun oluşumunda rol oynayan insan ve insan olmayan aktörlerin bu süreci nasıl şekillendirdiğini ortaya koymaktır. Araştırmada nitel yöntem benimsenmiştir. Kapsamlı bir literatür taraması yapılmış, alan yazın üzerinden kuramsal alıntılar dahilinde dilsel, sosyal ve metinsel çözümlemeler yapılmıştır. Örneklem olarak Likya Yolu rotasını oluşturan coğrafya, burada deneyimlenen çeviri pratikleri ve ayrıca rotanın mimarı Kate Clow'un kaleme aldığı Likya Yolu rehber kitabı çevirisinden alıntılar incelenmiştir. Aktör-Ağ Kuramı (ANT), çeviri bölgesi ve çok modlu çeviri kuramları doğrultusunda, kültürel, sosyal ve dilsel düzeylerde yaşanan dönüşümler analiz edilmiştir. Çalışma, kültürel bir vaka olarak Likya Yolu'nun sadece fiziksel bir yürüyüş güzergâhı olmadığını; aynı zamanda çok dilli, kültürlerarası ve çok modlu çeviri süreçlerinin iç içe geçtiği dinamik bir etkileşim alanı olduğunu savunmaktadır. Bu bağlamda Likya Yolu, çeşitli insan ve insan olmayan aktörlerin katkılarıyla şekillenen dinamik bir çeviri rotası olarak yeniden okunmuştur. Bu doğrultuda çalışma, çevirinin yalnızca metinler arasında değil, aynı zamanda kültürel, mekânsal ve toplumsal düzlemlerde de gerçekleşen çok katmanlı bir süreç olduğunu vurgulamaktadır. Likya Yolu özelinde yapılan analizler, çeviri pratiklerinin kültür rotaları gibi çok aktörlü yapılar içinde nasıl şekillendiğini ve bu yapıların çeviri yoluyla nasıl yeniden üretildiğini ortaya koymaya çalışmıştır. Bu yaklaşım, çeviribilim alanında sosyal ve kültürel pratiklerin analizine dair özgün bir model sunmakta ve ileride yapılacak benzer çalışmalara kuramsal bir zemin hazırlamaktadır. Tez, bu yönüyle çeviribilim alanında toplumsal, mekânsal ve kültürel odaklı yaklaşımların güçlendirilmesine katkı sağlarken, kültürel mirasın aktarımı ve kültürlerarası etkileşimlerin anlaşılması bakımından da özgün ve yenilikçi bir çerçeve sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examines how the Lycian Way Culture Route, located in southwestern Turkey and known as a long-distance hiking trail with cultural and historical themes, is continuously constructed and transformed as a translation route with a focus on the sociology of translation. The aim of this study is to understand the transformations and interactions within the cultural route through the methodology of multimodal translation processes, with a particular focus on how both human and non-human actors have shaped the formation of the Lycian Way. A qualitative research method has been adopted in the study. A comprehensive literature review has been conducted, and linguistic, social, and textual analyses have been conducted through theoretical references drawn from the scholarly literature. The sample consists of the geography that constitutes the Lycian Way and the translation practices experienced along this route, as well as excerpts from the translation of the Lycian Way guidebook written by the route's creator, Kate Clow. Drawing on Actor-Network Theory (ANT), translation zone, and multimodal translation approaches, the study analyzes the cultural, social, and linguistic transformations that have occurred in the region. The research argues that the Lycian Way, as a cultural case, is not merely a physical hiking trail, but rather a dynamic site of interaction where multilingual, intercultural, and multimodal translation processes are interwoven. In this context, the Lycian Way has been reinterpreted as a dynamic translation route shaped by the contributions of various human and non-human actors. Accordingly, the study emphasizes that translation is a multilayered process that occurs not only between texts but also across cultural, regional, and social dimensions. Within the perspective of translation sociology, the case study of the Lycian Way has sought to demonstrate how translation practices are shaped within multi-actor structures such as cultural routes, and how these structures are continuously reproduced through translation. This approach offers an original model for analyzing social and cultural practices within the field of Translation Studies and lays a theoretical foundation for future research in similar contexts. In this respect, the thesis contributes to strengthening social, regional, and culturally oriented approaches within the field of Translation Studies, while also offering an original and innovative framework for understanding the transmission of cultural heritage and intercultural interactions.
Benzer Tezler
- Bir kültür unsuru olarak edebi eserlerdeki özel isimler ve onların çeviri problemleri (F.M.Dostoyevski'nin“Suç ve ceza”romanı üzerine)
The proper names in literary works as a culture component and their translation problems (On the novel of F.M. Dostoyevsky's“Crime and Punishment”)
AYSEL ALTINTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Mütercim-TercümanlıkKafkas ÜniversitesiSlav Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FİRENGİZ PAŞAYEVA
- Kültür ve çeviri/ Bir örnek: Fransızca'dan Türkçe'ye yapılan çeviriler ve“Tercüme”dergisi
Culture et traduction/ un exemple: Les traductions en Turc d`oevres Francaises et la revue“Tercüme”
ENGİN BEZCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
1997
Fransız Dili ve EdebiyatıHacettepe ÜniversitesiFransız Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KEMAL ÖZMEN
- Gençlik yazını ve kültür aktarımı: İpek Ongun'un Kamp Arkadaşları eserinin İngilizce çevirisi üzerine bir inceleme
Youth literature and culture transfer: A review on the English translation of Ipek Ongun's Camp Friends
ASLI GÜZELEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Mütercim-TercümanlıkAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiMütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA BÜŞRA SÜVERDEM
- Functional medicine in Turkish: The making of a culture repertoire through translation agency and health activism
Türkçede fonksiyonel tıp: Çeviri eyleyiciliği ve sağlık aktivizmi yoluyla bir kültür repertuvarının kurulması
DUYGU TOKOL
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Mütercim-TercümanlıkBoğaziçi ÜniversitesiÇeviribilim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FAZİLET AKDOĞAN ÖZDEMİR
- Audiovisuelles Übersetzen am Beispiel des Films“Goodbye, Lenin!”im Türkischen und Deutschen - Eine kulturvergleichende Untersuchung unter besonderer Berücksichtigung des semiotischen Aspektes
“Goodbye, Lenin!”filmi örneğinde Türkçe ve Almanca'da görsel-işitsel çeviri - Göstergebilimsel açıdan kültür odaklı karşılaştırmalı bir çalışma
ÖZLEM KAHYALAR
Yüksek Lisans
Almanca
2017
Mütercim-TercümanlıkEge ÜniversitesiAlman Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YADİGAR EĞİT