Akciğer tümörlerinde nöroendokrin diferansiyasyonu saptamada retinoblastom proteinin (pRb) immün ekspresyon kaybının tanısal değeri ve patolojik prognostik parametreler ile ilişkisi
Diagnostic value of retinoblastoma protein (pRb) immunoexpression loss in detecting neuroendocrine differentiation in lung tumors and its association with pathological prognostic parameters
- Tez No: 963087
- Danışmanlar: PROF. DR. NAZAN BOZDOĞAN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Patoloji, Pathology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Ankara Dr. Abdurrahman Yurtaslan Onkoloji Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Patoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmada, akciğerin farklı histolojik tümör tiplerinde retinoblastom proteini (pRb) ekspresyon düzeylerinin immünohistokimyasal olarak değerlendirilmesi, pRb kaybının nöroendokrin diferansiyasyonu saptamadaki tanısal değeri ve tümörün klinikopatolojik/prognostik parametreleriyle olan ilişkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya, 2020–2024 yılları arasında tanı almış toplam 249 akciğer tümörü olgusu dâhil edildi. Olgular; nöroendokrin neoplazmlar (n=174) [tipik karsinoid (TK), atipik karsinoid (AK), büyük hücreli nöroendokrin karsinom (BHNEK), küçük hücreli akciğer karsinomu (KHAK)], adenokarsinomlar (n=29) ve skuamöz hücreli karsinomlar (n=31) olarak sınıflandırıldı. Tüm olgularda pRb immünohistokimyasal boyaması uygulandı ve H-skorları hesaplandı. Ek olarak, TTF-1, CD56, kromogranin, sinaptofizin gibi nöroendokrin belirteçlerle korelasyon analizi yapıldı. İstatistiksel analizlerde ki-kare, Mann-Whitney U ve Spearman korelasyon testleri kullanıldı. Bulgular: Çalışmaya dâhil edilen 249 olgunun immünohistokimyasal analizlerinde, pRb ekspresyon kaybı nöroendokrin karsinom (NEK) grubunda %80,1 oranında saptanmıştır. NEK alt tipleri ayrı ayrı değerlendirildiğinde, küçük hücreli akciğer karsinomu (KHAK) olgularının %86,2'sinde büyük hücreli nöroendokrin karsinom (BHNEK) olgularının %53,8'inde ve atipik karsinoid (AK) olgularının %42,8'inde pRb boyanma kaybı tespit edilmiştir. Buna karşılık, tipik karsinoid (TK) olgularının tamamında pRb ekspresyonu korunmuştur. Küçük hücreli dışı akciğer karsinomları grubunda ise pRb boyanma kaybı adenokarsinom olgularında %55,2, skuamöz hücreli karsinomlarda ise %6,5 oranında izlenmiş; bu oranlar NEK grubuyla karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı fark göstermiştir (p<0,001). Ek olarak, nöroendokrin belirteçlerden kromogranin, sinaptofizin, CD56 ve TTF-1'in negatif olduğu NEK olgularında pRb ekspresyon kaybı anlamlı düzeyde daha sık gözlenmiştir (p<0,001). Ayrıca, pRb ekspresyon düzeyleri ile tümör mitotik aktivitesi ve Ki-67 proliferasyon indeksi arasında pozitif korelasyon saptanmıştır. Özellikle NEK grubunda pRb kaybı olan olgularda genel sağkalım süresinin, pRb ekspresyonu korunan olgulara kıyasla anlamlı derecede daha kısa olduğu görülmüştür (p=0,024). Sonuç: PRb proteininin immünohistokimyasal olarak değerlendirilmesi, akciğer tümörlerinin histolojik alt tiplerinin ayırıcı tanısında ve özellikle yüksek dereceli nöroendokrin neoplazmların saptanmasında yardımcı bir parametre olarak kullanılabilir. Nöroendokrin belirteç negatifliğinde pRb kaybının yüksek oranlarda görülmesi, bu proteinin tanısal değerini artırmakta ve biyobelirteç olarak önemini vurgulamaktadır. Ayrıca, pRb ekspresyon kaybı ile kötü prognostik parametreler arasındaki ilişki, pRb'nin prognostik bir gösterge olarak da dikkate alınabileceğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aimed to evaluate the expression levels of retinoblastoma protein (pRb) immunohistochemically across different histological subtypes of lung tumors and to investigate the diagnostic value of pRb loss in identifying neuroendocrine differentiation, as well as its association with clinicopathological and prognostic parameters. Materials and Methods: A total of 249 lung tumor cases diagnosed between 2020 and 2024 were included in the study. Cases were classified as neuroendocrine neoplasms (n=174) [typical carcinoid (TC), atypical carcinoid (AC), large cell neuroendocrine carcinoma (LCNEC), small cell lung carcinoma (SCLC)], adenocarcinomas (n=29), and squamous cell carcinomas (n=31). All cases were evaluated for pRb expression by immunohistochemistry, and H-scores were calculated. Additionally, the expression of neuroendocrine markers such as TTF-1, CD56, chromogranin, and synaptophysin was assessed, and correlation analyses were performed. Statistical analyses were conducted using chi-square, Mann–Whitney U, and Spearman correlation tests. Results: Immunohistochemical analyses revealed pRb expression loss in 80.1% of neuroendocrine carcinoma (NEC) cases. When subtypes were evaluated separately, pRb loss was detected in 86.2% of SCLC cases, 53.8% of LCNEC cases, and 42.8% of AC cases. In contrast, pRb expression was preserved in all TC cases. Among non-small cell lung carcinoma (NSCLC) cases, pRb loss was observed in 55.2% of adenocarcinomas and 6.5% of squamous cell carcinomas, showing a statistically significant difference compared to the NEC group (p<0.001). Additionally, pRb loss was significantly more frequent in NEC cases that were negative for neuroendocrine markers such as chromogranin, synaptophysin, CD56, and TTF-1 (p<0.001). A positive correlation was also found between pRb expression levels and both mitotic activity and Ki-67 proliferation index. Notably, in the NEC group, overall survival was significantly shorter in cases with pRb loss compared to those with preserved expression (p=0.024). Conclusion: Immunohistochemical evaluation of pRb expression may serve as a valuable adjunct in the differential diagnosis of histological subtypes of lung tumors, particularly in identifying high-grade neuroendocrine neoplasms. The frequent pRb loss in neuroendocrine marker-negative cases underscores its diagnostic significance as a potential biomarker. Furthermore, the association between pRb loss and adverse prognostic parameters suggests that pRb may also have utility as a prognostic indicator.
Benzer Tezler
- Pulmoner tümörlerde nöroendokrin diferansiyasyonu saptamada POU2F3 immün ekspresyonunun tanısal değeri, prognostik parametreler ile ilişkisi ve diğer nöroendokrin belirteçler ile karşılaştırılması
Diagnostic value of POU2F3 immunohistochemical expression in detecting neuroendocrine differentiation in pulmonary tumors: Its relationship with prognostic parameters and comparison with other neuroendocrine markers
ASLIHAN SELMANOĞLU
- Akciğerin büyük hücreli karsinomlarında immünhistokimyasal alt tiplendirme
Immunohistochemical subtyping of large cell carcinomas of the lung
CANAN ŞAKAR
- Akciğerin ileri evre skuamöz hücreli karsinomunda dek gen değişikliklerinin prognoz ve immünoterapi tedavisi ile ilişkisi
Dek gene rearrangement in advanced stage squamous cell carcinoma of the lung the relationship with prognosis and immunotherapy treatment
HANDE KARABAŞ
- İnvaziv meme karsinomlarında CDC42 ve ARF6 protein ekspresyonlarının klinikopatolojik prognostik parametrelerle karşılaştırılması
Comparison of CDC42 and ARF6 protein exposures in clinicopathologic prognostic parameters in invasive breast carcinomas
MÜJDE KARADENİZ KÜÇÜK
- ODF-1 belirtecinin nöroendokrin tümör, nöroendokrin karsinom ve nöroendokrin diferansiasyon gösteren farklı organ ve dokularda tanısal değeri
Diagnostic value of ODF-1 marker in different organs and tissues that show neuroendocrine tumor, neuroendocrine carcinoma, and neuroendocrine differentiation
BURÇİN ERÖZGÜR TOSUN
