Genç yetişkin bireylerde diyet ve serum demir, selenyum, bakır seviyesinin, duygu durum düzeyi ile ilişkisi
The relationship between dietary and serum levels of iron, selenium, copper, and zinc and mood status in young adults
- Tez No: 963434
- Danışmanlar: PROF. DR. HABİBE ŞAHİN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: SYİ-2015, BECK Depresyon Ölçeği, Demir, Selenyum, Bakır, Çinko, HEI-2015, BECK Depression Inventory, Iron, Selenium, Copper, Zinc
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, 18-25 yaş arası kadın üniversite öğrencilerinde diyetle alınan ve serumda ölçülen demir (Fe), selenyum (Se), bakır (Cu) ve çinko (Zn) düzeylerinin duygu durum düzeyleriyle olan ilişkisini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kesitsel tasarıma sahip çalışmaya Karabük Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesinde 2022-2023 yılları arasında öğrenim gören200 kadın öğrenci katılmıştır. Katılımcıların antropometrik ölçümleri, besin tüketim sıklıkları, Sağlıklı Yeme İndeksi-2015 (SYİ-2015) puanları, BECK depresyon ölçeği puanları, diyetle mineral alım miktarları ve serum mineral düzeyleri değerlendirilmiştir. Çalışma sonunda, öğrencilerin büyük çoğunluğunun düşük diyet kalitesine (%91) ve yetersiz mikrobesin ögesialımına (Fe %100; Se %97; Zn%67.5 ve Cu %34.5) sahip olduğu belirlenmiştir. Serum düzeylerinde ise Zneksikliği %75; Fe eksikliği %34.5; Cu eksikliği %16.5 oranında tespit edilmiş olup serum Se düzeyi eksik (%98.5'i normal) olan öğrenci bulunmamıştır. SYİ-2015 puanları ile BECK depresyon ölçeği puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı ve negatif yönlü bir ilişki bulunmuştur (p<0,05). BECK depresyon ölçeği puanı ile serum Fe, serum Se ve diyetle alınan Fe, Zn ve Cu düzeyleri arasında da negatif yönlü anlamlı ilişki saptanmıştır. Regresyon analizine göre yalnızca serum Fe düzeyi BECK depresyon ölçeği puanı üzerinde anlamlı bir etkiye sahiptir (p<0.05). Öte yandan, öğrencilerin beden kütle indeksi (BKİ) ile SYİ-2015 ve BECK depresyon ölçek puanları arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmemiştir. Et, balık, yumurta gibi hayvansal kaynaklı besinlerin tüketimi hem bazı serum mineral düzeyleri hem de BECK depresyon ölçek puanı ile anlamlı şekilde ilişkili bulunmuştur. Sonuç olarak, genç kadınlarda sağlıksız beslenme alışkanlıklarının, mikrobesin ögesi yetersizliklerinin ve duygu durumlarının düşük olduğu; özellikle Fe yetersizliğinin ruh sağlığı ile ilişkili olabileceği saptanmıştır. Bu nedenle, üniversite çağındaki kadın öğrencilerin beslenme alışkanlıklarının iyileştirilmesine yönelik çok yönlü ve bütüncül yaklaşımların geliştirilmesi gerektiği önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to evaluate the relationship between dietary intake and serum levels of iron (Fe), selenium (Se), copper (Cu), andzinc (Zn), and mood status among female university students aged 18-25 years. The cross-sectional study included 200 female students enrolled at the Faculty of Health Sciences, Karabük University, during the 2022-2023 academic years. Anthropometric measurements, food frequency questionnaire, Healthy Eating Index-2015 (HEI-2015) scores, BECK depression inventory scores, dietary mineral intake levels, and serum mineral concentrations of the participants were assessed. At the end of the study, it was determined that the majority of students had poor diet quality (91%) and inadequate micronutrient intake (Fe 100%; Se 97%; Zn 67.5%; Cu 34.5%). Regarding serum levels, Zn deficiency was identified in 75%, Fe deficiency in 34.5%, and Cu deficiency in 16.5% of the participants; no student was found to have deficient serum Se levels (98.5% were within the normal range). A statistically significant and negative correlation was found between HEI-2015 scores and BECK depression inventory scores (p<0.05). A significant negative correlation was also observed between BECK Depression inventory scores and serum Fe, serum Se, and dietary Fe, Zn, and Cu levels. According to regression analysis, only serum Fe level had a statistically significant effect on BECK Depression inventory scores (p<0.05). On the other hand, no significant relationship was found between students' body mass index (BMI) and either HEI-2015 or BECK Depression inventory scores. The consumption of animal-based foods such as meat, fish, and eggs has been found to be significantly associated with both certain serum mineral levels and BECK depression scales cores. In conclusion, it was observed that young women had unhealthy eating habits, micronutrient deficiencies, and low mood levels; in particular, Fe deficiency may be associated with mental health. Therefore, it is recommended that multidimensional and holistic approaches be developed to improve the dietary habits of female university students.
Benzer Tezler
- Zayıflama diyeti ile sirkadiyen gen CLOCK 3111T/C polimorfizmi ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the Relationship between Weight Loss Diet and Circadian Gene CLOCK 3111T/C Polymorphism
HANDE GÜL ULUSOY GEZER
Doktora
Türkçe
2026
Beslenme ve DiyetetikHacettepe ÜniversitesiDiyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NESLİŞAH RAKICIOĞLU
- Mevsimsel değişikliklerin hacettepe üniversitesi beslenme ve diyetetik bölümü öğrencilerinin besin tüketimi, beslenme alışkanlıkları, antropometrik ölçümleri ve bazı serum vitamin düzeyleri üzerine etkisi
The effect of seasonal variations on food consumption, dietary habits, anthropometric measurements and certain serum vitamin levels of hacettepe university students of nutrition and dietetics
ÖZGE KÜÇÜKERDÖNMEZ
Doktora
Türkçe
2008
Beslenme ve DiyetetikHacettepe ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NESLİŞAH RAKICIOĞLU
- Health risk behaviors and perceived loneliness Among University students in Kirkuk/Iraq
Kerkük/Irak'ta üniversite öğrencileri arasında sağlık açısından riskli davranışlar ve algılanan yalnızlık
KHALAF MHAIMEED TAWFEEQ TAWFEEQ
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Halk SağlığıÇankırı Karatekin ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYSUN ERGÜL TOPÇU
- Genç yetişkin bireylerde dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) semptomlarının yeme davranışları, yeme farkındalığı, yeme üzerindeki kontrol davranışları, diyet öz yeterliliği ve Akdeniz diyetine bağlılık ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between attention deficit and hyperactivity disorder (ADHD) symptoms and eating behaviors, eating awareness, eating control behaviors, diet self-efficacy and adherence to a Mediterranean diet in young adults
FEYZA NUR BAŞARIR SİVRİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Beslenme ve Diyetetikİzmir Demokrasi ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEHRA BATU
- Genç yetişkin erkek bireylerde sosyal medya bağımlılığının, bigoreksiya eğilimi, egzersiz bağımlılığı ve beslenme durumları üzerine etkisi
The effect of social media addiction on bigorexia tendency, exercise addiction, and nutritional status in young adult male individuals
NİL PEKTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Beslenme ve DiyetetikBaşkent ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İREM OLCAY EMİNSOY