Sosyal bilgiler ders kitaplarında ve öğretmen görüşlerinde yerel kültür: Bir durum çalışması
Local culture in social studies textbooks and teachers' opinions: A case study
- Tez No: 963566
- Danışmanlar: DOÇ. DR. FATİH ÖZTÜRK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Kültür, Sosyal bilgiler, Sosyal bilgiler eğitimi, Öğretmen görüşleri, Culture, Social studies, Social studies education, Teacher opinions
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, Sosyal Bilgiler öğretiminde ve ders kitaplarında yerel kültürle ilişkili içeriklerin nasıl ele alındığını incelemek ve Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin yerel kültür kavramını derslerinde kullanım durumlarını belirlemektir. Çalışma kapsamında Rize ilinde görev yapan 20 Sosyal Bilgiler öğretmeni ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Görüşmelere ek olarak Sosyal Bilgiler 5. Sınıf Ders Kitapları (1. ve 2. kitaplar) soyut yerel kültür öğeleri açısından incelenmiştir. Görüşmelerden elde edilen bulgular, öğretmenlerin büyük çoğunluğunun yerel kültür öğretimine sınırlı ölçüde yer verdiğini ortaya koymaktadır. Katılımcılar, bu durumu özellikle müfredatın yoğunluğu, ders saatlerinin yetersizliği ve eğitim kaynaklarının yerel kültür kavramına görece az yer ayırması ile ilişkilendirmiştir. Araştırmada ayrıca, öğretmenler yerel kültür içeriğinin program ve ders kitabında kapsam bakımından sınırlı olduğunu ifade etmişlerdir. İçerik analizi sonucunda, kitaplarda yerel kültür kavramına yalnızca 12 kez yer verildiği; buna karşın soyut kültür öğelerinin çoğunlukla ulusal düzeyde ve toplam 106 kez ele alındığı tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular, öğretmenlerin yerel kültür öğelerine derslerinde daha sık yer vermelerinin, öğrencilerin öğrenme sürecini destekleyebileceğini ve farklı kültürel geçmişlere sahip öğrenciler arasında etkileşim ve uyumun güçlenmesine katkı sağlayabileceğini göstermektedir. Bu bağlamda, sınıf ortamlarında kültürel değerlere duyarlı eğitime daha fazla önem verilmesi; öğrencilerin kendi yerel kültürlerini tanımaları, ifade etmeleri ve paylaşmaları yoluyla öğrenme ortamının hem anlamlı hem de zengin bir hâle gelmesine katkı sağlayabilir.
Özet (Çeviri)
The purpose of this research is to investigate the ways in which local culture-related content is incorporated into Social Studies instruction and textbooks, and to explore how Social Studies teachers conceptualize and operationalize local culture within their classroom practices. Semi-structured interviews were conducted with 20 Social Studies teachers working in the province of Rize, and the 5th Grade Social Studies textbooks (Books 1 and 2) were analyzed in terms of intangible elements of local culture. The findings indicate that the majority of teachers include local culture in their teaching only to a limited extent, attributing this mainly to the intensity of the curriculum, insufficient lesson hours, and the limited emphasis on local culture in educational resources. Teachers also expressed that the scope of local culture content in the curriculum and textbooks is rather restricted. Content analysis revealed that the concept of local culture appeared only 12 times in the textbooks, whereas intangible cultural elements were predominantly represented at the national level, with a total of 106 references. These findings suggest that more frequent inclusion of local cultural elements in classroom practices may support students' learning processes and foster interaction and cohesion among learners from diverse cultural backgrounds. In this context, placing greater emphasis on culturally responsive teaching may enrich the learning environment by enabling students to recognize, express, and share their own local cultures in meaningful ways.
Benzer Tezler
- Türkçe'nin anadili ve yabancı dil olarak öğretimi üzerine bir araştırma
Başlık çevirisi yok
SAMİ BALCI
- Sosyal bilgiler öğretiminde somut olmayan kültürel miras ögelerine ilişkin öğretmen görüşleri
Teacher's views about intangible cultural heritage items in social studies teaching
BÜŞRA KARTAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimAmasya ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALPAY AKSİN
- Öğretmen ve veli görüşlerine göre KKTC'de Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersi
Religious Culture and Moral course in TRNC according to the opinions of teachers and parents
MEHMET ERKAN
Doktora
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimEskişehir Osmangazi ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYBİÇE TOSUN SÜVÜT
- Yerel ve sözlü tarihin tarih derslerinde kullanımına yönelik öğretmen ve öğrenci görüşleri: Yozgat örneği
Teacher and student views on the use of local and oral history in history lessons: The example of Yozgat
KÜRŞAT BOZKURT
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
TarihGazi ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilgiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TUĞBA BELENLİ
- Türkiye Cumhuriyeti İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük derslerinde“İstiklâl Yolu”nun öğretimi: (Mevcut ders kitapları, öğretmen ve öğrenci görüşleri ve çağdaş yayınlar ışığında yeni bir etkinlik paketi tasarımı)
The teaching of the“İstiklâl Yolu”in the revolution history of the Turkish Republic and Kemalism corses (A design of a new unite under the lights of existing course books teacher and student views and contemporary publications)
DURSUN CEBECİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Türk İnkılap TarihiÇankırı Karatekin ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ERHAN METİN