İmalat sanayinin dijital dönüşümüne yönelik kamu uygulamalarının mikro, mezo ve makro düzeylerinde rekabet gücüne etkisi: Elektrikli ev aletleri sektörü üzerine bir inceleme
The effect of public practices for digital transformation of manufacturing industry on competitiveness at micro, meso and macro levels: A study on electrical household appliances sector
- Tez No: 963625
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AYŞE EREN ÖZDEMİR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Türk kamu yönetimi, Turkish public administration
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, Türkiye'de imalat sanayinin dijital dönüşüm sürecine yönelik kamu uygulamalarının, firmaların rekabet gücü üzerindeki etkilerini çok düzeyli bir analiz çerçevesinde değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Araştırma, 2019–2023 yılları arasında yürürlüğe giren dijital kamu politikalarının, Türkiye elektrikli ev aletleri sektörü üzerindeki mikro (firma), mezo (sektörel) ve makro (ulusal) düzeydeki etkilerini hem istatistiksel analizler hem de nitel saha verileri üzerinden incelemiştir. Sektörün seçilmesinde yüksek ihracat potansiyeli, teknoloji yoğunluğu ve kamu desteklerinden yoğun biçimde yararlanması belirleyici olmuştur. Çalışmada geliştirilen üç temel hipotez doğrultusunda, dijitalleşmeye yönelik kamu uygulamalarının Türkiye elektrikli ev aletleri sektörü üzerindeki mikro (firma), mezo (sektör) ve makro (ulusal) düzeydeki etkileri incelenmiştir. Hipotezler kapsamında imalat sanayinin dijitalleşmesineyönelik kamu uygulamaları ile mikro düzeyde işletmelerin finansal performansı, operasyonel performansı, verimlilik ve kaynak yönetimi, yenilikçilik kapasitesi ve üretim süreçleri; mezo düzeyde sektörün verimlilik ve maliyet avantajına, işbirliği oluşurma ile yenilikçi teknolojilerin benimsenmesi kapasitesine; makro düzeyde de ihracat kapasitesi, ulusal düzeyde katma değer yaratma ve rekabet edebilme kapasitesi göstergelerinin arasındaki ilişkiler Spearman korelasyon analizi yoluyla test edilmiştir. Ayrıca, sektörde faaliyet gösteren iki büyük firmanın yöneticileriyle yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler ve saha gözlemleri ile, kamu uygulamalarının kurumsal işleyişe, algısal düzeydeki yansımalarına ve organizasyonel süreçlere etkileri çok boyutlu biçimde değerlendirilmiştir. Analizler sonucunda, mikro düzeyde dijital kamu desteklerinin özellikle verimlilik ve kaynak yönetimi göstergelerinde olumlu etkiler ürettiği, ancak finansal performans üzerindeki etkilerin daha sınırlı ve zamana yayılan bir yapıya sahip olduğu gözlemlenmiştir. Mezo düzeyde, kamu politikalarının özellikle Ar-Ge kapasitesi ve işbirliği altyapısına pozitif katkı sunduğu; ancak verimlilik göstergeleriyle olan ilişkilerde sınırlılıkların devam ettiği tespit edilmiştir. Makro düzeyde ise, kamu Ar-Ge yatırımları ve dijital dönüşüm teşvikleri ile üretim ve katma değer gibi ulusal rekabet göstergeleri arasında anlamlı ilişkiler bulunmuş; bununla birlikte dış ticaret hacmi gibi bazı makro göstergelerde anlamlı ilişkiler kurulamadığı görülmüştür. Nitel bulgular, dijital dönüşümün firmalarda teknik birimlerle sınırlı kaldığını, kurumsal sahiplenmenin ve iç iletişimin yetersiz olduğunu ortaya koymuştur. Dijital kamu platformlarının süreç verimliliği, belge güvenliği ve müşteri ilişkileri üzerinde olumlu etkileri gözlemlense de, dönüşümün organizasyonel düzeyde stratejik bir bakış açısıyla ele alınmadığı anlaşılmaktadır. Tez genelinde ulaşılan sonuçlar, dijitalleşmeye yönelik kamu uygulamalarının sektörel rekabet gücüne katkı sağlama potansiyelini ortaya koymakta; ancak bu katkının uygulama türüne, analitik düzeye ve zamana bağlı olarak farklılık gösterdiğini göstermektedir. Çalışma, dijital kamu politikalarının yalnızca teknik altyapı ile sınırlı kalmaması; aynı zamanda yönetişim, strateji, kültür ve organizasyonel dönüşüm boyutlarını da kapsayacak şekilde bütüncül olarak yeniden yapılandırılması gerektiğini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis evaluates the impact of public initiatives aimed at driving digital transformation in Türkiye's manufacturing industry on firms' competitiveness through a multi-level analytical framework. Focusing on digital public policies enacted between 2019 and 2023, the study investigates their effects on the Turkish electrical household-appliance sector at the micro (firm), meso (sectoral) and macro (national) levels, combining statistical analyses with qualitative field evidence. The sector was chosen for its high export potential, technological intensity and extensive use of public support mechanisms. Guided by three core hypotheses, the research assesses how public digitalization measures influence micro-level indicators—financial performance, operational performance, efficiency and resource management, innovation capacity and production processes; meso-level indicators—sectoral efficiency and cost advantages, collaboration capacity and adoption of innovative technologies; and macro-level indicators—export capacity, national value-added creation and overall competitiveness. Relationships between these indicators and public supports are tested using Spearman correlation analysis. In addition, semi-structured interviews with managers of two leading firms and on-site observations provide a multidimensional assessment of how public programmes affect institutional operations, perceptions and organisational processes. The findings show that, at the micro level, digital public supports positively affect efficiency and resource management, while their influence on financial performance is more limited and unfolds over time. At the meso level, public policies make a clear positive contribution to R&D capacity and collaboration infrastructure, yet constraints persist in their link to productivity indicators. At the macro level, significant relationships emerge between public R&D investments and digital-transformation incentives and national competitiveness indicators such as production and value-added, whereas no meaningful association is detected for certain macro variables, notably foreign-trade volume. Qualitative evidence reveals that digital transformation efforts within firms remain confined to technical departments, hindered by weak institutional ownership and insufficient internal communication. Although digital public platforms enhance process efficiency, document security and customer relations, transformation is not addressed from a strategic, organisation-wide perspective. Overall, the study demonstrates that public digitalization initiatives have the potential to boost sectoral competitiveness, yet their effectiveness varies by type of intervention, level of analysis and time horizon. The thesis underscores that public digital policies should be re-designed holistically—beyond technical infrastructure—to encompass governance, strategy, culture and organisational transformation.
Benzer Tezler
- Türkiye imalat sanayiinde çalışan esnaf ve sanatkarların sosyo ekonomik yapıdaki yeri ve başlıca sorunları ve Bursa'da tatbiki bir araştırma
Başlık çevirisi yok
MEHMET TAŞTAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
İşletmeUludağ ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
- Sanayi politikaları ve planlı dönemde imalat sanayine etkileri
Başlık çevirisi yok
AHMET CAFOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
EkonomiGazi ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YALÇIN EROL
- Helisel yayların statik karakteristiklerini ölçme ve kontrol etme cihazının tasarımı ve imalatı
Design and manufacture of a device measuringand controlling the static characteristics of helical springs
MUAMMER MUSULLUOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Makine MühendisliğiGazi ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FEVZİ ERCAN
- Krem tip eritme peynir imalat teknolojisi
Başlık çevirisi yok
GÜL FİGEN AR
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Gıda MühendisliğiEge ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA ÜÇÜNCÜ