Perioperatif bilgi gereksinimleri ölçeğinin geliştirilmesi: Metodolojik çalışma
Development of the perioperative information needs scale: A methodological study
- Tez No: 964105
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ PINAR YILMAZ EKER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Cerrahi, Hemşirelik, Surgery, Nursing
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Cerrahi Hastalıklar Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı perioperatif bilgi gereksinimleri ölçeğini geliştirmek ve geçerlilik ve güvenilirlik analizleri yapmaktır. Bu metodolojik çalışmada, Perioperatif Bilgi Gereksinimleri Ölçeğin (PBGÖ) geliştirildi ve psikometrik özellikleri test edildi. PBGÖ için maddeler literatürdeki kanıtlara dayanarak oluşturuldu ve değerlendirme için on bir uzmana sunuldu. Uzman görüşü sonrası taslak ölçek 48 maddeden oluşturuldu. Bu çalışma, Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesindeki cerrahi kliniklerinde yürütüldü ve araştırmanın evrenini, 01 Mart 2025 - 1 Mayıs 2025 tarihleri arasında araştırmaya katılmaya gönüllü olan cerrahi hastaları oluşturdu. PBGÖ, hastalara yüz yüze görüşme yöntemi ile 480 hastaya uygulandı. Verilerin normal dağılıma uygunluğunu anlamak amacıyla başlangıçta uç değerleri saptamak için z testi yapılmış, ±3.00 ve üzerinde z değeri olan 31 kişi veri tabanından çıkarılmıştır. Böylece 449 hastadan alınan veriler analiz edildi. Ölçeğin yapı geçerliği için faktör yapıları incelendi. Bu amaçla öncelikle örneklem yeterliği için KMO (Kaiser-Meyer Olkin) Örneklem Yeterliği analizi ve örneklem büyüklüğü içinde Barlett's Test of Sphericity değerleri hesaplandı. KMO katsayısının 0,883 olduğu ve Bartlett testine ilişkin Ki-kare değerinin p<0.05 önem düzeyinde anlamlı olduğu, dolayısıyla örneklem büyüklüğünün faktör analizi için uygun olduğu belirlendi. Ölçeğin yapısal geçerlilik, içerik geçerliliği ve iç tutarlılık güvenilirliği de dahil olmak üzere psikometrik özellikleri test edildi. Toplanan veriler üzerinde açıklayıcı faktör analizi (AFA) ve doğrulayıcı faktör analizi (DFA) yapıldı. Başlangıçta 48 maddeden oluşan PBGÖ'nün faktör analizi sonrası toplam varyansın 63'ünü açıklayan özdeğeri 1.00'in üzerinde olan on üç faktörlü bir yapı ortaya çıkmıştır. On üç faktörlü bir yapıda maddelerin çok fazla dağılacağı ve yorumlanamayacağı için Scree Plot test yapılarak faktör sayısı üçe indirildi. 48 maddelik 3 faktörlü ölçeğin bazı maddelerinin yüksek faktör yükleriyle iki farklı boyutta birbiriyle çakıştığı için, toplam on dokuz maddenin ölçekten çıkarılmasına karar verildi ve tekrar faktör analizi yapıldı. AFA sonucunda birinci faktör için“Ameliyata İlişkin Bilgilenme”, ikinci faktör için“Taburculuğa İlişkin Bilgilenme”ve üçüncü faktör için“Özel Durumlara İlişkin Bilgilenme”olarak adlandırılmasına karar verildi. PBGÖ' nün alt boyutları ile olan korelasyon değerlerinin tümü p<0.001 önem düzeyinde anlamlı bulundu. Alt boyutların ve ölçeğin toplam puanın Cronbach Alfa değerleri incelendiğinde, birinci faktörün Cronbach Alfa değeri .893, ikinci faktörün Cronbach Alfa değeri .728, üçüncü faktörün Cronbach Alfa değeri .703, toplam puanın Cronbach Alfa değeri ,872 olduğu bulundu. Yapılan DFA' da ölçeğin üç faktörlü modelinin uyum indeksleri incelendi ve uyum istatistikleri referans değerlerin iyi uyum ile kabul edilebilir aralığında ve anlamlı olduğu belirlendi. Tüm bu bulgular PBGÖ' nün kabul edilebilir içerik ve yapısal geçerliliğe sahip olduğunu, güvenilir ve uygulanabilir bir ölçüm aracı olduğunu göstermektedir. Diğer bir ifadeyle 3 faktörlü modelin uygun olduğu ve ölçeğin yapı geçerliğinin sağlandığı söylenebilir. Farklı kültürlerde ve coğrafi bölgelerde yapılacak daha fazla araştırma ile, ölçeğin gelişimi artırılabilir ve geçerliliği güçlendirilebilir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to develop the Perioperative Information Needs Scale and to conduct validity and reliability analyses. In this methodological study, the Perioperative Information Needs Scale (PINS) was developed and its psychometric properties were tested. The items for PINS were generated based on evidence from the literature and were reviewed by eleven experts for evaluation. Following expert evaluation, a draft scale consisting of 48 items was created. The study was conducted in the surgical clinics of Başakşehir Çam and Sakura City Hospital, and the population consisted of surgical patients who voluntarily participated between March 1, 2025, and May 1, 2025. The PINS was administered to 480 patients via face-to-face interviews. To assess the normality of the data, z-scores were calculated to detect outliers, and 31 cases with z-scores above ±3.00 were excluded, resulting in a final sample of 449 patients. Factor structures were examined for construct validity. Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) sampling adequacy was 0.883, and Bartlett's test of sphericity was significant (p<0.05), confirming that the sample was suitable for factor analysis. Psychometric analyses included construct validity, content validity, and internal consistency reliability. Both exploratory factor analysis (EFA) and confirmatory factor analysis (CFA) were performed. Initially, EFA revealed a 13-factor structure explaining 63% of the total variance, but a Scree Plot analysis reduced the number of factors to three due to item overlap and interpretability concerns. Nineteen items were removed due to high cross-loadings, and the EFA was repeated. The final three-factor scale included 29 items and was titled as follows:“Information Related to Surgery”,“Information Related to Discharge”, and“Information Related to Special Conditions”. All correlations between subscales and the total score were statistically significant (p<0.001). Cronbach's alpha coefficients were .893 for the first factor, .728 for the second factor, .703 for the third factor, and .872 for the total score. CFA results showed that the three-factor model exhibited acceptable and statistically significant fit indices. These findings demonstrate that the PINS has acceptable content and structural validity and is a reliable and practical measurement tool. In other words, the three-factor model is appropriate, and the structural validity of the scale is supported. Further research in different cultures and geographic regions may enhance the development and strengthen the validity of the scale.
Benzer Tezler
- Ameliyat öncesi hastaların ameliyata ilişkin duyguları, düşünceleri ve bilgi istekleri
The Pre-operative patiensts feelings throughts and information requirements concerning their surgical operations
KADRİYE BULDUKOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
HemşirelikCumhuriyet ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MELİHA ATALAY
- Tedaviye cevap vermeyen diyabetik makula ödeminde vitreoskizisin rolü
The role of vitreoschisis in diabetic macular edema refractory to treatment
MAKBULE BERNA ÖTÜK YAŞAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2008
Göz Hastalıklarıİstanbul ÜniversitesiGöz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TUNÇ OVALI
- Adenomyosis Uteri'nin klinik ve histopatolojik parametrelere göre uterus leiomyomları ile değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
LEVENT KIVRIKOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Kadın Hastalıkları ve DoğumTrakya ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TURGUT YARDIM
- Koroner arter bypass ameliyatı geçirenlerin klinik ve EKG değişimlerinin uzun dönemde incelenmesi
Başlık çevirisi yok
AYNUR ÇIVGA
- Çocuk premedikasyonunda haloperidol uygulanması
Başlık çevirisi yok
YÜKSEL ADALI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1988
Anestezi ve Reanimasyonİstanbul ÜniversitesiAnesteziyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BORA AYKAÇ