Rusya-Ukrayna Savaşı ve AB güvenlik politikalarında dönüşüm
The Russia-Ukraine War and the transformation in the European Union's security policies
- Tez No: 964213
- Danışmanlar: PROF. DR. ŞAFAK OĞUZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Uluslararası İlişkiler, International Relations
- Anahtar Kelimeler: Siber güvenlik, Ulusal güvenlik, Uluslararası güvenlik, Uluslararası güvenlik stratejileri, Uluslararası güvenlik yönetimi, Cyber security, National security, International security, International security strategies, International security management
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kapadokya Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim, Öğretim ve Araştırma Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, Rusya-Ukrayna savaşı sonrasında AB'nin güvenlik ve savunma politikalarında yaşanan dönüşümü analiz etmektedir. Rusya'nın 2014 Kırım ilhakı ve 2022 Ukrayna müdahalesi gibi sistemik şokların ardından AB'nin güvenlik ve savunma politikalarındaki etkilerini çok boyutlu olarak incelemektedir. Bu bağlamda araştırma şu temel soruya yanıt aramaktadır: AB'nin güvenlik politikalarında, savunma harcamalarında ve askeri personel sayılarındaki dönüşümü tetikleyen temel dinamikler nelerdir ve Rusya-Ukrayna savaşı buna ne ölçüde etki etmiştir? Bu çalışma, Rusya–Ukrayna Savaşı'nın AB'nin güvenlik ve savunma yapılanmasında çok boyutlu bir dönüşümü tetiklediğini ortaya koymaktadır. Güvenlik politikalarının daha entegre ve kapsamlı bir yapıya evrildiği; savunma harcamaları ile askerî personel kapasitesinde tarihsel düzeyde artışların gözlemlendiği bir yeniden yapılanma süreci dikkat çekmektedir. Bu çalışma, AB'nin güvenlik ve savunma politikalarındaki dönüşümü hem nicel hem de nitel araştırma yöntemleriyle incelemektedir. Nicel analizde, savunma harcamaları ve askerî personel sayıları gibi ölçülebilir değişkenler ele alınmıştır. Veriler, Avrupa Savunma Ajansı, SIPRI ve IISS- Military Balance gibi uluslararası kaynakların yıllık raporlarından temin edilmiş; içerik analizi yöntemiyle dönemsel eğilimler ve ülkeler arası karşılaştırmalar yapılmıştır. Nitel analizde ise, AB Güvenlik Strateji Belgeleri, Avrupa Dış Eylem Servisi yıllık raporları ve AB–NATO Ortak Zirve Bildirileri gibi birincil kurumsal belgeler, tematik analiz tekniğiyle değerlendirilmiştir. MAXQDA yazılımı kullanılarak gerçekleştirilen kodlama süreci ile güvenlik tehditleri, stratejik öncelikler ve kavramsal yönelimler sistematik biçimde sınıflandırılmış; dönemsel karşılaştırmalar ve kavramsal yoğunluk analizleriyle desteklenmiştir. Kurumsal politika belgelerinin karşılaştırmalı analizi, AB'nin güvenlik algısında son yıllarda belirgin bir yön değişimi yaşandığını ortaya koymaktadır. Güvenlik tehditlerinin doğası ve önceliklendirilme biçimi dönüşürken, özellikle 2022 sonrası dönemde AB ülkelerinde savunma alanında kurumsal, mali ve yapısal yeniden yapılanma eğilimleri gözlemlenmiştir. Bu gelişmeler, Birliğin güvenlik ve savunma politikalarında daha bütünleşik ve stratejik bir yönelime girdiğini göstermektedir. Çalışma, AB'nin güvenlik politikalarında yalnızca içeriksel değil, aynı zamanda kuramsal bir dönüşüm yaşandığını ortaya koymaktadır. Entegrasyon kuramları çerçevesinde, özellikle neo-fonksiyonalist yaklaşımların güvenlik alanında etkisini artırdığı; kurumsallaşmanın kriz anlarında hız kazandığı ve“spillover”etkisinin bu süreçte belirleyici olduğu gözlemlenmiştir. Ayrıca, ortak tehdit algısı ve dışsal güvenlik risklerine karşı gelişen dayanışma söyleminin, konstrüktivist kimlik inşasını destekleyerek“Avrupalı güvenlik kimliği”nin yeniden üretimine katkı sunduğu tespit edilmiştir.
Özet (Çeviri)
This thesis analyzes the transformation in the European Union's security and defense policies following the Russia–Ukraine War. In the aftermath of systemic shocks such as the 2014 annexation of Crimea and the 2022 military intervention in Ukraine, the study examines the multifaceted impacts of these events on the EU's security architecture. In this context, the research seeks to answer the following central question: What are the key dynamics driving the transformation in the EU's security policies, defense expenditures, and military personnel levels, and to what extent has the Russia–Ukraine War influenced this process? The study evaluates the argument that the Russia–Ukraine War has led to a strategic shift in the EU's security policies. This transformation has manifested in a more integrated and comprehensive security structure, accompanied by increased defense spending and a rise in military personnel. The research adopts both quantitative and qualitative methods. The quantitative analysis addresses measurable indicators such as defense expenditures, investments, their share of GDP, and military personnel numbers. Data were obtained from annual reports published by the European Defence Agency, SIPRI, and IISS–Military Balance. Through content analysis, temporal trends and cross-country comparisons were conducted. The qualitative analysis focuses on primary institutional documents such as the EU Security Strategy Papers, annual reports by the European External Action Service, and EU–NATO Joint Summit Declarations. Using thematic analysis and MAXQDA software, security threats, strategic priorities, and conceptual orientations were systematically categorized and assessed through comparative and conceptual density analyses. The comparative analysis of institutional policy documents reveals a marked shift in the EU's threat perception in recent years. As the nature and prioritization of security threats have evolved, the post-2022 period has seen notable institutional, financial, and structural reforms in the defense field across EU member states. These developments indicate a more integrated and strategic trajectory in the EU's security and defense policies. The study concludes that the EU has undergone not only a substantive but also a theoretical transformation in its security approach. Within the framework of integration theories, especially neo-functionalist institutionalization, spillover effects appear to have intensified during times of crisis. Simultaneously, the emerging discourse of solidarity in response to common threats and external risks has contributed to the reconstruction of a“European security identity”through constructivist identity formation.
Benzer Tezler
- AB'nin ortak güvenlik ve savunma politikalarının dönüşümü: Etkiler, zorluklar ve gelecek perspektifleri
Transformation of the EU's common security and defense policies: Impacts, challenges and future perspectives
SERVET TOKSÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Uluslararası İlişkilerUfuk ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SİBEL ELİF ÖZDİLEK
- Putin döneminde soydaş politikaları: Baltık örneği
Compatriot policies in the Putin era: The case of Baltic
AYDIN İMRAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Uluslararası İlişkilerAydın Adnan Menderes ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MERVE İREM YAPICI
- 1990'lar sonrası AB'nde Rusya'ya karşı güvenlik sorunu
The problem of security against Russia in the European Union after the 1990s
SÜLEYMAN SAMET ARTAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Uluslararası İlişkilerDokuz Eylül ÜniversitesiAvrupa Birliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZGÜR SARAÇ
- Uluslararası enerji politikalarının Türkiye'nin enerjide dışa bağımlılığı üzerindeki etkileri
The effects of international energy policies on Turkey's energy dependency
TALHA TÜRKER
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Uluslararası İlişkilerBaşkent ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ERDEM DAMAR
- Avrupa Birliği'nin enerji sorunu: Önlenemeyen bağımlılık
The European Union's energy problem: Unavoidable dependence
OLGUN UKŞAL
Doktora
Türkçe
2025
Siyasal BilimlerTrakya ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT YORULMAZ