Reading in between and beyond the lines: An analysis of maps of i̇stanbul (1930-1970) through critical cartography
Satır aralarını ve ötesini okumak: Eleştirel haritacılık yaklaşımı ile İstanbul haritalarının (1930-1970) analizi
- Tez No: 964754
- Danışmanlar: PROF. DR. GÜLHAN BALSOY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: İstanbul Bilgi Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Programlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, haritaların tarihyazımındaki kaynak potansiyelini ve sınırlarını irdelemek amacı ile 1930 ve 1970 yılları arasında çeşitli kurumlarca üretilmiş İstanbul haritalarını (İstanbul şehir rehberleri, çeşitli turist rehberleri ve askeri raporun içinde bulunan haritalar) eleştirel kartografya perspektifi ile analiz etmektedir. Tez, haritaların nasıl bir İstanbul anlatısı kurguladığını ve bu anlatıdaki rolünü anlamayı, neyi gösterdiğini – gizlediğini ve bu seçimlerin karar mekanizmalarını sorgulayarak haritaların sosyal, ekonomik ve politik dinamikler ile nasıl etkileşime girdiğini araştırmaktadır. Bu doğrultuda, haritaların ölçek, sembol, renk ve kategorizasyonu gibi ögelerinin yanı sıra haritaların üretim bağlamları, bu bağlamların haritaların anlamlarını nasıl biçimlendirebileceği ve tarihyazımına nasıl katkı sağlayabilecekleri sorgulanmaktadır. Bu nedenle çalışma, harita ögelerinin detaylı incelenmesini ve kaynakların bağlamsal ve metinsel analizini içeren çok katmanlı bir yaklaşım ile eleştirel bir kartografik analiz kullanmaktadır. Böylece, bu tez haritalardaki seçiciliği ve temsil stratejilerini deşifre etmeyi ve böylece haritaların kaynak olarak değerini ortaya koymayı amaçlar. Tez, 1930 ve 1970 yılları arasındaki İstanbul haritalarının, üreticilerinin ideolojik çerçevelerini baz alarak kentsel anlatıları aktif ve seçici bir şekilde inşa ettiği ve genellikle dönemin baskın siyasi ideolojilerini yansıttığı ve meşrulaştırdığı sonucuna varmaktadır. Sonuç olarak bu çalışma, haritaların tarihyazımında karmaşık, ideoloji yüklü ve değerli kaynaklar olarak ele alınmasının ve eleştirel bir yaklaşımla yorumlanmasının önemini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis analyzes the maps of İstanbul, such as maps within İstanbul city guidebooks, various tourist guidebooks and a military report, through the perspective of critical cartography with an aim to examine the possibilities and limitations of maps as sources in historiography. The thesis investigates what type of narration of İstanbul maps construct and their role in this narrative, what they show and omit, and how maps interact with the period's social, economic and political dynamics by questioning the decision-making mechanisms. Accordingly, besides the elements of maps such as scale, symbol, color and categorization, the contexts of their production, how these contexts can shape maps' meanings and how they may contribute they provide for historiography are questioned. Therefore, the thesis uses a critical cartographical analysis with a multi-layered approach that includes the detailed examination of elements of maps and the contextual and textual analysis of the sources. In this regard, the thesis aims to reveal the value of maps as sources through deciphering the selectivity and strategies of representation in maps. The thesis concludes that the maps of İstanbul between 1930 and 1970 actively and selectively construct urban narratives based on the ideological frameworks of their producers and often reflect and legitimize the dominant political ideology of their period. In conclusion, this thesis emphasizes the importance of handling maps as complex, ideologically loaded and valuable sources in historiography as well as interpreting them critically.
Benzer Tezler
- Between reality and fiction: The Ottoman Empire in Miguel de Cervantes“La Gran Sultana Catalina de Oviedo”(1615)
Gerçek ve kurgu arasında: Miguel de Cervantes'te Osmanlı İmparatorluğu“La Gran Sultana Catalina de Oviedo”(1615)
NARIMAN NABIL MOHAMAD ABUGHARBIEH
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
Sahne ve Görüntü Sanatlarıİbn Haldun ÜniversitesiTürkiye Çalışmaları Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. SURAİYA FAROQHİ NADIRA ERIKA FAROQHI
- A critical reading of urban space: The role of military institute in socio-spatial organization of postcolonial Rawalpindi, Pakistan
Kentsel mekanın eleştirel bir okuması: Postkolonyal Pakistan, Rawalpindi'nin sosyo-mekansal organizasyonunda askeri kurumların rolü
SAHR FAROOQ
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
MimarlıkOrta Doğu Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜVEN ARİF SARGIN
- Kurumsal sosyo-politik aktivizm ve firma ilişkisi: Eleştirel medya söylem analizi
The relationship between corporate sociopolitical activism and firms: A critical media discourse analysis
İREM UYGUR
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
İşletmeMardin Artuklu Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İSLAM ALTUN
- Zamanın ve mekânın genişlemiş alanında bir kültürteknik: paralel projeksiyon
A cultural technique in the expanded field of time and space: parallel projection
MELEK KILINÇ
Doktora
Türkçe
2021
MimarlıkMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET TERCAN
- Boğaziçi'nde bir işçi semtinin görünümleri: Farklı faillik eksenlerinde beykoz/ paşabahçe'de mekânın örgütlenmesi
Scenes from a workers' nei̇ghbourhood in boğaziçi: formation of space in beykoz/paşabahçe across various agencies
HANDE CEYLAN
Doktora
Türkçe
2025
TarihMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT CEMAL YALÇINTAN