Görme engelli genç kadınlarda menstrüasyona yönelik sosyal öğrenme temelli planlı eğitimin etkinliği: Randomize kontrollü çalışma
Effectiveness of social learning-based planned education on menstruation for visually impaired young women: A randomized controlled trial
- Tez No: 964968
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ÖZLEM DEMİREL BOZKURT
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hemşirelik, Kadın Hastalıkları ve Doğum, Nursing, Obstetrics and Gynecology
- Anahtar Kelimeler: Beceri eğitimi, Genital hijyen, Görme engelliler, Obstetrik-hemşirelik, Sağlık eğitimi, Skill training, Genital hygiene, Visually impaired, Obstetrical-nursing, Health education
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Görme engelli genç kadınlarda Sosyal Öğrenme Kuramına dayalı verilen yüz yüze uygulamalı eğitimin menstrüal semptomlara, genital hijyen davranışlarına ve menstrüal öz bakım becerilerine etkisini değerlendirmektir. Yöntem: Araştırma, tek kör, randomize kontrol gruplu, longitudinal, eğitim müdahaleli deneysel bir çalışmadır. Nisan 2023 – Ağustos 2025 tarihleri arasında, İzmir il merkezinde, Atatürk İl Halk Kütüphanesi Görme Engelliler Bölümü'ne üye 15–30 yaş aralığındaki 32 görme engelli kadın ile (16 girişim, 16 kontrol) yürütülmüştür. Veri toplamada; Tanıtıcı Özellikler Formu, Isınma Soruları, Menstrüasyon Semptom Ölçeği, Genital Hijyen Davranışları Ölçeği ve Menstrüal Öz Bakım Beceri Listesi kullanılmıştır. Sosyal Öğrenme Kuramına dayalı olarak yapılandırılan eğitim için eğitim slaytı hazırlanmış, sesli videolar betimlenerek kaydedilmiş ve çeşitli materyaller ile maketler temin edilmiştir. Eğitim içerikleri ve formlar için uzman görüşü alınmış, ardından yüz yüze eğitim ve veri toplama süreci gerçekleştirilmiştir. Veri analizi IBM SPSS 27 programı ile yapılmıştır. Tanımlayıcı istatistikler, normallik ve varyans homojenliği testleri sonrası uygun parametrik ya da non-parametrik testler uygulanmıştır. Grup karşılaştırmalarında Bağımsız/Bağımlı Örneklem T testi, Mann Whitney U ve Wilcoxon testleri; kategorik değişkenler için Ki-kare, Fisher's Exact ve Çoklu Ki-kare testleri; sürekli değişkenler için doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Bulgular: Kadınların menarş yaşı ortalaması kontrol grubunda 12,69±1,54, girişim grubunda ise 11,75±1,29'dur. Menstrüasyonla ilgili önceden bilgi alma oranı kontrol grubunda %50 iken, girişim grubunda %25'tir. Girişim grubunda, eğitimden 9 ay sonraki Menstrüasyon Semptom Ölçeği toplam ve ağrı belirtileri alt boyutu puan ortalamaları eğitim öncesine göre anlamlı derecede daha düşük olup semptom şiddeti azalmıştır (p<0,05). Girişim ve kontrol grubu arasında eğitim öncesi ve eğitimden 9 ay sonraki izleminde Menstrüasyon Semptom Ölçeği toplam puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark yoktur (p>0,05). Girişim grubunda eğitim öncesi ve eğitimden 9 ay sonra Genital Hijyen Davranışları Ölçeği toplam ve alt boyut puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmış, eğitim sonrası puanların eğitim öncesine göre yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Girişim ve kontrol grubu kadınların eğitimden 9 ay sonra Genital Hijyen Davranışları Ölçeği toplam ve alt boyut puan ortalamaları arasında anlamlı fark saptanmış, girişim grubunun puan ortalamaları kontrol grubuna göre daha yüksek olduğu bulunmuştur (p<0,05). Regresyon analizi sonucunda, girişim grubunun Genital Hijyen Davranışları Ölçeği puan ortalamalarının kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde yüksek olduğu ve eğitimin davranış değişikliği üzerinde güçlü bir etkiye sahip olduğu belirlenmiştir (Düzeltilmiş R²=0,608, p<0,001).Girişim grubu kadınların eğitim öncesi ve sonrası Menstrüal Öz Bakım Beceri Listesi puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu ve puanların eğitim öncesine göre yüksek olduğu görülmüştür (p<0,05). Girişim grubunda Genital Hijyen Davranışları Ölçeği ile Menstrüasyon Semptom Ölçeğinin negatif etkiler/somatik yakınmalar alt boyutu puan ortamaları arasında orta düzeyde pozitif ve anlamlı ilişki bulunmuştur (r=0,574; p<0,05). Sonuç: Görme engelli kadınlara yönelik sosyal öğrenme kuramına dayalı planlı eğitimin, menstrüal hijyen ve semptomların yönetimi ile genital hijyen davranışlarının geliştirilmesinde olumlu etkiler sağladığı görülmüştür. Elde edilen sonuçlar, engelli bireylere yönelik sağlık eğitimlerinin kuramsal temele dayandırılması, erişilebilir ve uygulamalı yöntemlerle desteklenmesinin beceri ve davranış geliştirmeye ya da değiştirmeye olumlu etkisi olduğunu ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Aim: To evaluate the effects of face-to-face practical training based on Social Learning Theory on menstrual symptoms, genital hygiene behaviors and menstrual self-care skills in visually impaired young women. Method: The research is a single-blind, randomized control group, longitudinal, experimental study with educational intervention. It was conducted between April 2023 and August 2025 with 32 visually impaired women (16 intervention, 16 control) aged 15–30 who are members of the Visually Impaired Department of the Atatürk Provincial Public Library in the city center of Izmir. In data collection; Descriptive Characteristics Form, Warm-up Questions, Menstruation Symptom Questionnaire, Genital Hygiene Behaviors Scale and Menstrual Self-Care Skill List were used. For the training structured based on Social Learning Theory, an educational slide was prepared, audio education videos were recorded and described, and various materials and models were provided. Expert opinions were obtained for the training content and forms, and then face-to-face training and data collection processes were carried out. Data analysis was performed using the IBM SPSS 27 program. Appropriate parametric or non-parametric tests were applied after descriptive statistics, normality and variance homogeneity tests. Independent/Dependent Sample T-test, Mann Whitney U and Wilcoxon tests were used in group comparisons; Chi-square, Fisher's Exact and Multiple Chi-square tests were used for categorical variables; and linear regression analysis was used for continuous variables. Findings: The mean age of menarche in the control group was 12.69±1.54 and 11.75±1.29 in the intervention group. In the intervention group, 25% of participants reported having previously learned about menstruation, compared to 50% in the control group. In the intervention group, the mean scores of the Menstruation Symptom Questionnaire total and pain symptoms subscale 9 months after the training were significantly lower than the mean scores before the training, and symptom severity decreased (p<0.05).There is no statistically significant difference between the intervention and control groups in the total mean scores of the Menstruation Symptom Questionnaire before and 9 months after the training (p>0.05). In the intervention group, a statistically significant difference was found between the total and sub-dimension score averages of the Genital Hygiene Behaviors Scale before the training and 9 months after the training, and it was determined that the post-training scores were higher than before the training (p<0.05). A significant difference was found between the total and sub-dimension mean scores of the Genital Hygiene Behaviors Scale of the women in the intervention and control groups 9 months after the training, and the mean scores of the intervention group were found to be higher than those of the control group (p<0.05). As a result of the regression analysis, it was determined that the mean scores of the Genital Hygiene Behaviors Scale of the intervention group were significantly higher than the control group and that education had a strong effect on behavioral change (Adjusted R²=0.608, p<0.001). It was observed that there was a statistically significant difference between the Menstrual Self-Care Skills List mean scores of the intervention group women before and after the training, and the scores were higher than before the training (p<0.05). In the intervention group, a moderately positive and significant correlation was found between the mean scores of the Genital Hygiene Behaviors Scale and the negative effects/somatic complaints subscale of the Menstrual Symptom Quastionnaire (r=0.574; p<0.05). Conclusion: It was observed that the planned training based on social learning theory for visually impaired women provided positive effects in the development of menstrual hygiene and symptom management and genital hygiene behaviors. The results obtained reveal that basing health education for individuals with disabilities on a theoretical foundation and supporting it with accessible and practical methods has a positive effect on developing or changing skills and behaviors.
Benzer Tezler
- Ovulasyon indüksiyonu tedavisinde folliküler gelişimin ultrasonografik takibi
Başlık çevirisi yok
MERİH BAYRAM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Kadın Hastalıkları ve DoğumGazi ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MÜLAZIM YILDIRIM
- Çimentonun sertleşmesi üzerinde kimyasal komponentlerin etkisi
Başlık çevirisi yok
NACİYE TÜRKEL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Kimya MühendisliğiUludağ ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA CEBE
- Bazı esterlerin kinetik incelenmesi ve termodinamik parametrelerin belirlenmesi
Kinetic study and detesmination of thermodnamic parameters of some esters
İBRAHİM TAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Kimya MühendisliğiUludağ ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA CEBE
- Cam ve plastik seraların sonbahar domates üretimi yönünden karşılaştırılması
Başlık çevirisi yok
ERGUN DURAN
- Doğuştan kalça çıkıklı hastalarda kalça patolojilerinin bilgisayarlı tomografi ile değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
NECDET ŞÜKRÜ ALTUN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Ortopedi ve TravmatolojiGazi ÜniversitesiOrtopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
PROF.DR. ORHAN ASLANOĞLU