Akut pankreatitli hastalarda hastalığın ciddiyet ve sonuçlarını öngörmede harmless acute pancreatitis score (HAPS) ile bedside index of severity in acutepancreatitis (BISAP) skorlama sistemlerinin retrospektif olarak karşılaştırmalı analizi
A retrospective comparative analysis of the harmless acute pancreatitis score (HAPS) and bedside index of severity in acute pancreatitis (BISAP) scoring systems in predicting the severity and outcomes in patients with acute pancreatitis
- Tez No: 965168
- Danışmanlar: DOÇ. DR. KADER İRAK
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: İç Hastalıkları, Internal diseases
- Anahtar Kelimeler: Akut Pankreatit, Revize Atlanta Kriterleri, HAPS, BISAP, Acute Pancreatitis, Revised Atlanta Criteria, HAPS, BISAP
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Akut pankreatit (AP) pankreasın ani inflamasyonu ile karakterize; ciddi komplikasyonlarıyla morbidite ve mortaliteye neden olabilen bir sindirim sistemi hastalığıdır. İlk 24 saat hastanın komplikasyon ve hastalığın ciddiyetinin belirlenmesinde kritik bir önem taşır. Hastalığın ciddiyetinin belirlenmesinde pek çok skorlama sistemleri (CT index, APACHE II, Ranson gibi) kullanılmaktadır. Bunlar genelde tanı açısından ya 48 saate ihtiyaç duyarlar ya da aşırı komplikelerdir. Bu nedenle kullanım kolaylığı ve pratikliği nedeniyle Harmless Acute Pancreatitis Score (HAPS) ile Bedside Index of Severity in Acute Pancreatitis (BISAP) skorlama sistemleri hastalığın ciddiyet ve sonuçlarını öngörmede öne çıkmış ve yararlı bulunmuştur. Bu çalışmada HAPS ile BISAP skorlama sistemlerinin AP hastalık ciddiyet ve sonuçlarını öngörmedeki başarıları ve üstünlüklerinin hastaları geriye dönük olarak değerlendirerek incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi'nde 01.08.2024 ile 01.08.2025 tarihleri arasında Gastroenteroloji ve İç Hastalıkları kliniklerinde akut pankreatit tanısıyla takibi yapılan 200 hasta ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmamıza ilk pankreatit atağı olan hastalar dahil edilmiştir. Yaş 65 ve üzeri olan, malignitesi bulunan, immün sistemi baskılanmış olan, post operatif olan hastalar dahil edilmemiştir. Hastaların demografik özellikleri, özgeçmiş özellikleri, hastaneye başvuru anındaki mental durum, vital değerleri, fizik muayene bulguları, laboratuvar bulguları ve görüntüleme bulguları kaydedilmiştir. Mevcut bulgularıyla HAPS ile BISAP skorları kaydedilmiştir. BISAP eşik sınırı ≥2 olarak alındı. AP şiddeti sınıflaması RAC'ye göre hafif akut pankretit (MAP) ile orta şiddette-şiddetli akut pankreatit (MSAP-SAP) olmak üzere iki gruba ayrılmıştır. HAPS ile BISAP'ın ciddi hastalık gelişimini öngörmedeki duyarlılık, özgüllük ve doğruluk düzeyleri hesaplanmıştır. Bulgular: Mortalite düzeyi %1 düzeyinde bulunmuştur. Hastaların etiyoloji dağılımına bakıldığında; en sık 93 hasta ile (%46,5) idiopatik akut pankreatit (İAP) gözlenmiştir. Bunu takiben 53 hastada (%26,5) biliyer akut pankreatit (BAP), 25 hastada (%12,5) hipertrigliseridemiye bağlı akut pankreatit (HAP), 15 hastada (%7,5) Alkole Bağlı Akut Pankreatit (AAP), 8 hastada (%4,0) ilaca bağlı akut pankreatit (İBAP), 4 hastada (%2,0) otoimmün akut pankreatit (OİP) ve 2 hastada (%1,0) diğer nedenlere bağlı olarak gözlenmiştir. Hastaların %20'si MSAP-SAP olarak saptanmıştır. HAPS'ın sensitivite %62,5, spesifite ise %53,1, pozitif prediktif değer (PPV) %25, negatif prediktif değer (NPV) %85 düzeyinde bulundu BISAP skoru sensitivitesi %17,5, spesifitesi %97,5 pozitif prediktif değer (PPV) %63,6, negatif prediktif değer (NPV) %82,5 bulundu. HAPS ile BISAP arasında korelasyon saptanmamıştır. Sonuç: Çalışmamızda etiyolojik olarak en sık İAP görülmüştür. Mortalite oranı %1 saptanmıştır. BISAP yüksek spesifite ve NPV ile negatif hastaları değerlendirmede iyi bir performans sergilese de orta düzeyde PPV ve daha düşük sensitivite testin pozitif olguları yakalamada kısıtlı performansı olduğu gözlenmiştir. HAPS ise yüksek NPV değerleriyle negatif sonuçların oldukça güvenilir olduğunu ortaya koymuştur. HAPS'ın ağır pankreatiti öngörme gücü zayıf bulunmuş ancak istatistiksel olarak anlamlı olduğu (p=0,036) görülmüştür. BISAP skoru orta düzeyde bir ayırt edicilik göstermiş ve ağır pankreatiti belirlemede HAPS'a kıyasla daha yüksek bir tanısal performans (AUC=0,72, SE=0,05, 95% CI 0,62, 0,82], p<0,001) sergilemiştir.
Özet (Çeviri)
Aim: Acute pancreatitis (AP) is a digestive system disease characterized by sudden inflammation of the pancreas, which can lead to morbidity and mortality with its serious complications. The first 24 hours are critically important in determining the patient's complications and disease severity. Many scoring systems (such as CT index, APACHE II, and Ranson) are used to determine the severity of the disease. These generally either require 48 hours for diagnosis or are overly complicated. Therefore, due to their ease of use and practicality, Harmless Acute Pancreatitis Score (HAPS) and Bedside Index of Severity in Acute Pancreatitis (BISAP) scoring systems have been found to be useful and have come to the fore in predicting the severity and outcomes of the disease. In this study, we aimed to retrospectively evaluate the success and superiority of the HAPS and BISAP scoring systems in predicting the severity and outcomes of AP. Materials and Methods: The study was conducted on 200 patients who were followed up with a diagnosis of acute pancreatitis in the Gastroenterology and Internal Medicine clinics of Başakşehir Çam and Sakura City Hospital between August 1, 2024, and August 1, 2025. Patients with their first pancreatitis attack were included in our study. Patients aged 65 and over, those with malignancy, immunosuppressed individuals and postoperative patients were excluded. The patients' demographic characteristics, past medical history, mental status at the time of hospital admission, vital signs, physical examination findings, laboratory results and imaging findings were recorded. HAPS and BISAP scores were recorded based on the available findings. BISAP threshold was set at ≥2. AP severity was classified into two groups according to the Revised Atlanta Criteria (RAC): MAP (Mild Acute Pancreatitis) and MSAP-SAP (Moderately Severe to Severe Acute Pancreatitis). The sensitivity, specificity and accuracy levels of HAPS and BISAP in predicting the development of severe disease were calculated. Results: The mortality rate was found to be 1%. Looking at the etiology distribution of the patients, the most common was idiopathic acute pancreatitis (IAP) in 93 patients (46.5%). This was followed by biliary acute pancreatitis (BAP) in 53 patients (26.5%), hyperlipidemic acute pancreatitis (HAP) in 25 patients (12.5%), alcoholic acute pancreatitis (AAP) in 15 patients (7.5%), rug-induced pancreatitis in 8 patients (4.0%), autoimmune pancreatitis in 4 patients (2.0%) and other causes in 2 patients (1.0%). 20% of the patients were classified as MSAP-SAP. The sensitivity, specificity, positive predictive value (PPV), and negative predictive value (NPV) for HAPS were found to be 62.5%, 53.1%, 25%, and 85%, respectively. The sensitivity, specificity, PPV, and NPV for he BISAP score were found to be 17.5%, 97.5%, 63.6%, and 82.5%, respectively. No correlation was found between HAPS and BISAP. Conclusion: In our study, IAP was the most common etiology. The mortality rate was found to be 1%. Although BISAP showed a good performance in evaluating negative patients with high specificity and NPV, it was observed to have limited performance in identifying positive cases due to its moderate PPV and lower sensitivity. HAPS, on the other hand, showed that negative results are highly reliable ith high NPV values. The power of HAPS to predict severe pancreatitis was found to be weak, but it was statistically significant (p=0.036). The BISAP score showed a moderate level of discriminative power and exhibited a higher diagnostic performance than HAPS in determining severe pancreatitis (AUC=0.72, SE=0.05, 95% CI [0.62, 0.82], p<0.001).
Benzer Tezler
- Akut pankreatit tanısıyla iç hastalıkları kliniğinde yatan hastalarda laktat albümin oranı ve naples prognostik skoru ile prognoz arasındaki ilişkinin araştırılması
Investigation of the relationship between lactate album ratio and naples prognostic score and prognosis in patients housed in the internal medicine clinic with a diagnosis of acute pancreatitis
MELİKE ASLAN ÇOLAKOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜLEYMAN BAŞ
- Akut pankreatit tanısı konulan hastalarda PANC-3 skoru ve NRS-2002 skoru arasındaki ilişki
Relationship between PANC-3 score and NRS-2002 score in patients diagnosed with acute pancreatitis
ABDURRAHMAN ERCAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEKİ MESUT YALIN KILIÇ
- Non biliyer akut pankreatit hastalarında sistemik immun inflamasyon indeksinin (SII) hastalığın ciddiyeti ve mortalite ile olan ilişkisi
Relationship between the systemic immune inflammation index (SII) with the seriousness of the disease and mortality in patients with non biliary acute pancreatitis
EZGİ DEMİR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. RAHİME ÖZGÜR
DOÇ. DR. AKİF BAYYİGİT
- Akut pankreatit vakalarında asprosin düzeylerinin araştırılması
Investigation of asprosin levels in case of acute pancratitis
ÖMER OSMAN BÜYÜKSÜTÇÜ
- Akut pankreatit tanısı ile iç hastalıkları servisine interne edilen hastaların, COVİD-19 pandemisi öncesi ve sonrası, sıklığı, etiyolojisi, ciddiyeti ve prognoz kriterlerinin karşılaştırılması
A comparison of the patients international to the internal diseases service with the diagnosis of acute pancreatit, before and after the COVİD-19 pandemic, frequency, etiology, severity and prognosis criteria
MEHMET ÇETİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAYRİYE ESRA ATAOĞLU