Hekimlerin yapay zekâya yönelik davranış ve genel tutumunun değerlendirilmesi
Evaluation of physicians' attitudes and general behavior towards artificial intelligence
- Tez No: 965400
- Danışmanlar: DOÇ. DR. DUYGU AYHAN BAŞER
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yapay zekâ teknolojileri, sağlık hizmetlerinde tanıdan tedaviye, hasta takibinden idari süreçlere kadar pek çok alanda hekimlerin karar alma süreçlerini destekleyen araçlar olarak giderek yaygınlaşmaktadır. Ancak bu teknolojilerin etkin ve etik bir şekilde kullanılabilmesi, yalnızca teknik altyapıya değil, aynı zamanda kullanıcı konumundaki hekimlerin tutumlarına, deneyimlerine ve algılarına da bağlıdır. Bu çalışma, hekimlerin yapay zekâya yönelik genel tutumlarını, kullanım alışkanlıklarını ve bu teknolojiye ilişkin mesleki yaklaşımlarını değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Çalışma tanımlayıcı nitelikte olup, Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı'nda 01/12/2024-01/05/2025 tarihleri arası online olarak WhatsApp- Facebook-Instagram-X sosyal medya platformları üzerinden en az 1 yıllık mesleki deneyimi olan hekimlere ulaşılarak yapılmıştır. Anket formu sosyodemografik verileri (17 soru), yapay zekâya ilişkin bilgi, tutum ve davranışları değerlendirecek sorulardan ve Yapay Zekâya Yönelik Genel Tutum Ölçeği'nden (20 soru) oluşmaktadır. Bu araştırmaya 250 hekim katılmıştır. Katılımcıların ortalama yaşı 29,60 ± 5,08 olup (min=23, maks=56) iken, çoğunluğu erkek (%53,6), kentsel bölgede yaşayan (%94,0) ve uzmanlık eğitimi almış (%69,6) bireylerden oluşmaktadır. Katılımcıların %99,6'sı yapay zekâ kavramını daha önce duymuş, %61,2'si bireysel olarak, %6,4'ü ise klinik uygulamalarda YZ teknolojisi kullandığını belirtmiştir. Bireysel kullanımda en sık tercih edilen uygulama ChatGPT olmuştur. Bireysel kullanım; kentsel bölgede yaşayanlar, uzmanlık eğitimi alanlar, çocuk sahibi olmayanlar, İngilizce düzeyi yüksek olanlar ve ebeveyn eğitim düzeyi daha yüksek olan bireylerde anlamlı düzeyde daha fazladır (p<0,05). Katılımcıların Yapay Zekâya Yönelik Tutum Ölçeği'nden aldıkları ortalama pozitif tutum puanı 24,52±8,82, negatif tutum puanı ise 16,60±3,66 olarak hesaplanmıştır. Kentsel bölgede yaşayanlar ve uzmanlık eğitimi alanlar pozitif tutum açısından daha yüksek puan alırken; klinik ve bireysel kullanıcıların pozitif tutum puanları anlamlı düzeyde daha düşüktür (p<0,05). Kadınların negatif tutum puanı erkeklerden anlamlı düzeyde yüksektir (p=0,01). Klinik yapay zekâ kullananların, İngilizce düzeyi çok iyi olanların negatif tutum puanı anlamlı düzeyde daha düşüktür (p<0,001). Mezuniyet yılı ve yaş ile pozitif tutum arasında zayıf fakat anlamlı bir pozitif korelasyon bulunmuştur (p<0,05). Sonuç olarak, hekimlerin büyük çoğunluğu yapay zekânın hekimliğe destekleyici rol oynayacağını düşünmekle birlikte; etik, yasal sorumluluk ve mesleki özerklik konularında çekinceleri bulunmaktadır. Bulgular, yapay zekâ teknolojilerine ilişkin tıp fakültesi müfredatında kapsamlı ve sistematik bir eğitimin gerekliliğine ve yasal-etik düzenlemelerin hızlandırılmasına işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
Artificial intelligence (AI) technologies are increasingly being used as tools to support physicians' decision-making processes in many areas of healthcare services, ranging from diagnosis to treatment, patient follow-up, and administrative procedures. However, the effective and ethical use of these technologies depends not only on technical infrastructure but also on the attitudes, experiences, and perceptions of physicians who act as their users. This study aims to evaluate physicians' general attitudes toward artificial intelligence, their usage habits, and their professional approaches to this technology. The study is descriptive in nature and was conducted at Hacettepe University Faculty of Medicine, Department of Family Medicine between December 1, 2024, and May 1, 2025, by reaching physicians with at least one year of professional experience via online platforms such as WhatsApp, Facebook, Instagram, and X. The questionnaire consisted of three parts: sociodemographic information (17 questions), questions assessing knowledge, attitudes, and behaviors related to artificial intelligence, and the General Attitudes toward Artificial Intelligence Scale (20 items). A total of 250 physicians participated in the study. The mean age of participants was 29,60 ± 5,08 (min=23, max=56); the majority were male (53.6%), lived in urban areas (94.0%), and had received specialty training (69.6%). Of the participants, 99.6% had heard of artificial intelligence before; 61.2% reported using AI individually, and 6.4% had used AI in clinical practice. The most frequently used application for individual use was ChatGPT. Individual use of AI was significantly more common among those living in urban areas, having received specialty training, having no children, having a higher level of English proficiency, and having more highly educated parents (p<0.05). The average positive attitude score obtained from the General Attitudes toward Artificial Intelligence Scale was 24.52 ± 8.82, while the negative attitude score was 16.60 ± 3.66. Participants living in urban areas and those with specialty training had higher positive attitude scores, while those who used AI clinically or individually had significantly lower positive attitude scores (p<0.05). Female participants had significantly higher negative attitude scores than males (p = 0.01). Participants who used AI in clinical settings and those with very good English proficiency had significantly lower negative attitude scores (p < 0.001). A weak but significant positive correlation was found between graduation year and age with positive attitude scores (p < 0.05). In conclusion, although the vast majority of physicians believe that AI will play a supportive role in medical practice, they have concerns regarding ethical issues, legal responsibilities, and professional autonomy. The findings highlight the need for comprehensive and systematic education on AI technologies in medical school curricula and emphasize the urgency of accelerating legal and ethical regulations.
Benzer Tezler
- Yapay zekâ kaygı düzeyinin aile hekimlerinin ilgili bilgi, tutum ve davranışlarına etkisi
The effect of artificial intelligence anxiety levels on family physicians' ai-related knowledge, attitudes, and practices
DİLARA NUR GÜLBENK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEMET TAŞKIN EGİCİ
- Diş hekimliği uygulamalarında yapay zeka kullanım niyetini etkileyen faktörler: Ankara ili örneği
Factors affecting the intention to use artificial intelligence in dentistry: An example from Ankara
FATEN ALQAIFI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Diş HekimliğiAtılım Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DİLAVER TENGİLİMOĞLU
- Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrenci ve asistan hekimlerin yapay zekaya yönelik genel tutumları
General attitudes of Van Yüzüncü Yıl University Faculty of Medicine students and resident physicians towards artificial intelligence
ENSAR BİLİCİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ADEM YAĞAN
- Aile hekimlerinde yapay zekaya yönelik hazırlık ve kaygının değerlendirilmesi
Evaluating the readiness and anxiety of family physicians towards artificial intelligence
MÜCAHİD SARISOY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SÜLEYMAN ERSOY
- Uzman hekimlerin sağlıkta yapay zekâ teknolojilerine yönelik algıları: Ankara ili örneği
Perceptions of specialist physicians on artificial intelligence technologies in healthcare: the case of Ankara province
ELİF ALPMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Sağlık Kurumları YönetimiUfuk Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TUBA ÇANDAR