Gebelerin OGTT (Oral Glukoz Tolerans Testi) ile ilgili bilgi, tutum ve davranışlarının e-sağlık okuryazarlık ve siberkondri ciddiyeti ölçeği ile değerlendirilmesi
Evaluation of pregnant women's knowledge, attitudes, and behaviors regarding OGTT (Oral Glucose Tolerance Test) using the e-health literacyand cyberchondria severity scale
- Tez No: 966813
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELÇİN İŞLEK SEÇEN, DOÇ. DR. RAZİYE DESDİCİOĞLU
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Gebelik, Pregnancy
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Ankara Bilkent Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Gestasyonel diyabetin (GDM) anne ve bebek sağlığı üzerindeki olumsuz etkileri, erken tanı için Oral Glukoz Tolerans Testi'nin (OGTT) önemini artırmaktadır. Teknolojinin gelişmesiyle, gebelerin bu tarama testlerine katılımını artırmak için dijital uygulamaların potansiyeli öne çıkmaktadır. Bu bağlamda, 18-45 yaş arası gebeler üzerinde yapılan bu çalışma, e-sağlık okuryazarlığı ve siberkondri düzeylerini değerlendirerek bu faktörlerin OGTT'ye katılımla olan ilişkisini incelemeyi ve değerli veriler sağlamayı amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Bu analitik kesitsel araştırma Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum polikliniğine başvuran 18-45 yaş arası, 410 gebe ile yürütülmüştür. Veriler sosyo-demografik özellikler ve OGTT bilgi, tutum ve davranış belirlemeye yönelik anket formu, E-Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği ve Siberkondri Ciddiyeti Ölçeği kullanılarak yüzyüze görüşme yöntemiyle toplanmıştır. Analizler SPSS 26.0 ve AMOS 24.0 programları kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Analiz sürecinde, değişkenler arasındaki ilişkilerin test edilmesi amacıyla Bağımsız Örneklem t-Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi(ANOVA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi istatistiksel yöntemler kullanılmıştır. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 24,62 ve ortalama gebelik haftası medyan değeri 26'dır. Katılımcıların yarısı lise ve üzeri eğitime sahiptir, %84,9'u günde 1 saatten fazla internet kullanmaktadır. OGTT yaptırma oranı %50,8, yaptırmayı düşünenlerin oranı ise %45,8'dir. Katılımcıların %49,5'i testten kadın doğum doktorları aracılığıyla, %32,4'ü ise internet/sosyal medya aracılığıyla haberdar olduğunu belirtmiştir. Katılımcıların E-sağlık okuryazarlığı ölçeğinden aldıkları toplam puan ortalaması 22,08±7,44, Siberkondri ölçeğinden aldıkları toplam puan ortalaması 30,46±10,11'dir. İki değişken arasındaki ilişkiyi gösteren Pearson korelasyon katsayısı r=0,187 olarak hesaplanmıştır ve bu ilişki istatistiksel olarak anlamlıdır. Bu durum, e-sağlık okuryazarlığı düzeyi arttıkça siberkondri ciddiyeti puanının da hafif düzeyde arttığını göstermektedir. Korelasyon katsayısının düşük x olması, bu iki değişken arasında zayıf fakat anlamlı bir ilişki olduğunu ortaya koymaktadır. Çalışmamızda OGTT yaptırmayan gebelerin e-sağlık okuryazarlığı puanları yaptıranlara kıyasla daha yüksek çıkmıştır. Bu durum, literatürdeki beklentinin tersine, daha yüksek okuryazarlık düzeyinin her zaman tıbbi testlere katılımı artırmayabileceğine işaret etmektedir. Dijital okuryazarlığı yüksek bireyler bilgiye daha kolay ulaşabilirken, bu süreç kaygıyı artırmakta ve doğru karar vermeyi zorlaştırmaktadır. Araştırmada kullanılan ölçeklerde şeker testini düşünme durumu değişkeni bakımından farklılık olup olmadığı t testi ile incelenmiş, her iki ölçekte de şeker testini düşünme durumu değişkeni bakımından istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Sonuç: Çalışmanın sonuçları, gebelerin OGTT sürecinde dijital sağlık kaynaklarına erişimlerinin ve bu bilgileri değerlendirme becerilerinin önemini vurgulamaktadır. Ayrıca teknoloji uzmanları, sağlık politika üreticileri ve sağlık çalışanlarına çeşitli önerilerle OGTT gibi anne ve fetüs sağlığı için önem arzeden testin katılımına teşvik edecek programların geliştirilmesine olanak sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
Objective: Objective: The negative effects of gestational diabetes (GDM) on maternal and fetal health increase the importance of the Oral Glucose Tolerance Test (OGTT) for early diagnosis. With advancements in technology, the potential of digital applications to increase pregnant women's participation in these screening tests is emerging. In this context, this study, conducted on pregnant women aged 18-45, aims to assess e-health literacy and cyberchondria levels, examine the relationship between these factors and OGTT participation, and provide valuable data. Materials and Methods: This analytical cross-sectional study was conducted with 410 pregnant women aged 18-45 who attended the Gynecology and Obstetrics Outpatient Clinic of Ankara Bilkent City Hospital. Data were collected through faceto-face interviews using a questionnaire to determine sociodemographic characteristics and OGTT knowledge, attitudes, and behaviors, the e-Health Literacy Scale, and the Cyberchondria Severity Scale. Analyses were conducted using SPSS 26.0 and AMOS 24.0 programs. Statistical methods used in the analysis process were Independent Samples t-Test, One-Way Analysis of Variance (ANOVA), and Confirmatory Factor Analysis. Results: The mean age of the participants was 24.62, and the median gestational age was 26. Half of the participants had a high school education or higher, and 84.9% used the internet for more than 1 hour per day. The rate of having the OGTT was 50.8%, and the rate of those considering having it was 45.8%. 49.5% of the participants reported learning about the test through their gynecologist, and 32.4% through the internet/social media. The participants' total mean score on the e-health literacy scale was 22.08±7.44, and the total mean score on the cyberchondria scale was 30.46±10.11. The Pearson correlation coefficient showing the relationship between the two variables was calculated as r=0.187, and this relationship is statistically significant. This indicates that as e-health literacy increases, the severity of cyberchondria scores also increase slightly. The low correlation coefficient suggests a weak but significant xii relationship between these two variables. In our study, pregnant women who did not undergo an OGTT had higher e-health literacy scores than those who did. This suggests that, contrary to expectations in the literature, higher literacy levels may not always increase participation in medical tests. While individuals with high digital literacy may access information more easily, this process increases anxiety and hinders accurate decision-making. A t-test was used to examine whether there were differences in the scales used in the study regarding the variable of considering a sugar test. No statistically significant difference was found in either scale regarding the variable of considering a sugar test. Conclusion: The results of the study highlight the importance of pregnant women's access to digital health resources during the OGTT process and their ability to evaluate this information. Additionally, it provides various recommendations to technology experts, health policymakers, and healthcare professionals, enabling the development of programs that encourage participation in tests like the OGTT, which are crucial for maternal and fetal health.
Benzer Tezler
- Erzurum İli Eğitim tipi Aile Sağlığı merkezlerine başvuran gebelerin gestasyonel diyabet taraması için yapılan oral glukoz tolerans testine yönelik tutum ve davranışlarının incelenmesi
Investigation of attitudes and behaviors of pregnant women applying to Erzurum education Family health centers regarding oral glucose tolerance test performed for gestational diabetes screening
MUHAMMED FURKAN AKINCIOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Aile HekimliğiAtatürk ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SUAT SİNCAN
- Sağlık çalışanlarının ve toplumun gestasyonel diyabet ile ilgili bilgi ve tutumları
Knowledge and attitudes of health workers and the society about gestational diabetes
KÜBRA DURSUN DEMİRCAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Aile HekimliğiDicle ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TAHSİN ÇELEPKOLU
- Bir üniversite hastanesi gebe polikliniğine başvuran gebelerin oral glukoz tolerans testi yaptırma durumlarını etkileyen faktörler ve oral glukoz tolerans testi hakkındaki bilgi düzeyleri
Factors affecting the use of oral glucose tolerance test and level of knowledge about oral glucose tolerance test in pregnant women admitted to a university hospital pregnancy outpatient clinic
MERVE TATIR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Kadın Hastalıkları ve DoğumErciyes ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SELÇUK MISTIK
- Gebelere verilen videolu eğitimin oral glukoz tolerans testi yaptırma, bilgi ve kaygı düzeyine etkisi: Randomize çalışma
The effect of video education given on pregnancy on oral glucose tolerance test implementation status, knowledge and anxiety level: Randomized tri̇al
GÜLCAN KARABULUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
HemşirelikEge ÜniversitesiKadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZLEM DEMİREL BOZKURT
- Birinci basamak sağlık hizmetlerinde sosyoekonomik seviyeye göre gebelerin oral glukoz tolerans testine bakışlarında medyanın rolü
The role of the media in the perspective of pregnant women on oral glucose tolerance test by socioeconomic level in primary health care
HATİCE CEMRE GÜVEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Aile HekimliğiBaşkent ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALTUĞ KUT