Mücadele sporcularında hızlı kilo kaybının fizyolojik ve psikolojik etkilerinin incelenmesi
Investigation of the physiological and psychological effects of rapid weight loss in combat sport athletes
- Tez No: 967168
- Danışmanlar: PROF. DR. ERKAN DEMİRKAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Spor, Sports
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hitit Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Mücadele sporlarında (güreş, taekwondo, judo) sıklet uyumu amacıyla uygulanan hızlı kilo kaybı (HKK), sporcuların hem fiziksel hem de zihinsel performansını olumsuz etkileyebilmektedir. Sıvı kaybına bağlı olarak yorgunluk, dikkat dağınıklığı ve stres düzeyinde artış gibi sorunlar ortaya çıkmaktadır. Bu çalışmanın amacı, güreş, taekwondo ve judo sporcularında HKK'nin etkilerini ortaya koymak; saha testleriyle değerlendirilen fiziksel parametreler (vücut kompozisyonu, hidrasyon, kuvvet ve dikey sıçrama) ile giyilebilir teknolojiler kullanılarak ölçülen zihinsel performans göstergelerindeki (dikkat, konsantrasyon, BMP, COH) değişimleri karşılaştırmalı olarak incelemektir. Çalışma, Çorum ilinde antrenmanlara düzenli olarak katılan, 13–18 yaş aralığında ve en az üç yıllık spor geçmişine sahip toplam 75 müsabık sporcu ile yürütülmüştür. Ölçümler, Türkiye Şampiyonası hazırlıkları kapsamında dört farklı zamanda (12 hafta, 15 gün, 3 gün ve tartı önce ki gün) gerçekleştirilmiş; sporcuların fiziksel ve zihinsel performans verileri toplanmıştır. Bulgular, sporcuların yarışma öncesinde %5'e varan hızlı kilo kaybı yaşadığını göstermiştir. İdrar Özgül Ağırlığı (USG) değerleri, özellikle tartı öncesi ölçümde ciddi düzeyde dehidrasyonu ortaya koymuştur. Uygulanan tekrarlı ölçümler için varyans analizi (Repeated Measures ANOVA) ve Bonferroni düzeltmeli post-hoc testleri, fiziksel performans parametrelerinde (el kavrama, sırt-bacak kuvveti, dikey sıçrama) zaman içinde meydana gelen düşüşlerin istatistiksel olarak anlamlı olduğunu ortaya koymuştur (p<0.05). Ayrıca dikkat ve konsantrasyon düzeylerinde gözlenen azalma ile anlık kalp atım sayısı (BPM) ve koherans (COH) parametrelerindeki değişimlerin de bilişsel işlevleri yansıtan anlamlı farklılıklar oluşturduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak, HKK'nin genç sporcular üzerinde çok boyutlu olumsuz etkiler yarattığı görülmüştür. Bu nedenle, bireysel farklılıkları gözeten, bilimsel ve sürdürülebilir kilo yönetimi stratejilerinin benimsenmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
In combat sports (wrestling, taekwondo, judo), rapid weight loss (RWL) strategies used to achieve weight category compliance can negatively affect both the physical and mental performance of athletes. Fluid restriction during this process may lead to problems such as fatigue, distraction, and increased stress levels. The aim of this study is to examine the effects of RWL in wrestling, taekwondo, and judo athletes by comparatively evaluating physical parameters (body composition, hydration, strength, and vertical jump) assessed through field tests, and mental performance indicators (attention, concentration, beats per minute [BPM], and coherence [COH]) measured with wearable technologies. The study was conducted with a total of 75 competitive athletes aged 13–18, all with at least three years of training experience and regularly participating in training sessions in Çorum, Türkiye. Measurements were carried out at four different time points during the preparation period for the Turkish National Championships (12 weeks, 15 days, 3 days, and the day before weigh-in), and both physical and mental performance data were collected. The findings revealed that athletes experienced up to 5% rapid weight loss prior to competition. Urine Specific Gravity (USG) values indicated severe dehydration, particularly in the measurement taken just before weigh-in. Repeated measures analysis of variance (ANOVA) with Bonferroni-adjusted post-hoc tests demonstrated that declines in physical performance parameters (handgrip strength, back-leg strength, and vertical jump) over time were statistically significant (p < 0.05). Moreover, reductions in attention and concentration, as well as changes in BPM and COH parameters, were found to constitute statistically significant differences reflecting adverse alterations in cognitive functions. In conclusion, RWL was shown to have multidimensional negative effects on young athletes. Therefore, it is recommended to adopt scientifically based, individualized, and sustainable weight management strategies that take into account individual differences.
Benzer Tezler
- Samsun ve çevresinde tarla sarmaşığı (conuolvulus arvensis L.)'na karşı biyolojik savaşa esas olacak fauna tespiti
Investigations on the insect fauna of the field binweed (Conuolvulus arvensis L.) related to its biological control in Samsun Province
YASEMİN UFUK GERMAN
- Marmara bölgesindeki kavun ve karpuz yetiştiriciliğinin bugünkü durumu, sorunları ve öneriler
The Status of melon and water melongrowing in Marmara region at present and its Problems and recommedations
MEHMET GÜLER
- Cenubigarbi Kafkas Hükümet-i Muvakkata-i Milliyesi
Başlık çevirisi yok
AHMET ENDER GÖKDEMİR
Doktora
Türkçe
1987
Türk İnkılap TarihiGazi ÜniversitesiTarih Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. REŞAT GENÇ
- İş kazaları: Genel değini ve üç örnek iş kolu incelemesi
Başlık çevirisi yok
SERPİL ERÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)