6 şubat 2023 depremi sonrası alkol ve madde kullanım bozukluğu prevalansı ve etkileyen faktörler: Antakya konteyner kent örneklemi
Prevalence and associated factors of alcohol and substance use disorders following the february 6, 2023 earthquake: Antakya container city sample
- Tez No: 967371
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET HANİFİ KOKAÇYA
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Alkol Kullanım Bozukluğu, Madde Kullanım Bozukluğu, Travma Sonrası Stres Bozukluğu, Deprem, Ruh Sağlığı, Afet, Alcohol Use Disorder, Substance Use Disorder, Post-Traumatic Stress Disorder, Earthquake, Mental Health, Disaster
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışma, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremler sonrasında Hatay ili Antakya ilçesindeki konteyner kentlerde yaşayan erişkin bireylerde alkol kullanım bozukluğu (AKB), madde kullanım bozukluğu (MKB) ve travma sonrası stres bozukluğu (TSSB) prevalansını belirlemeyi; bu bozukluklara etki eden sosyodemografik ve travmatik değişkenleri incelemeyi amaçlamaktadır. Yöntem: Kesitsel ve analitik nitelikteki bu araştırmaya, küme örnekleme yöntemiyle 35 konteyner kentte yaşayan 276 birey dahil edilmiştir. Veriler, sosyodemografik bilgi formu, Alkol Kullanım Bozuklukları Tanıma Testi (AUDIT), Madde Kullanım Bozukluğu Tanıma Testi (DUDIT) ve Travma Sonrası Stres Bozukluğu Kontrol Listesi (PCL-5) ile toplanmıştır. Bulgular: Katılımcıların %5,8'inde AKB, %2,2'sinde MKB ve %12'sinde TSSB saptanmıştır. AKB yalnızca erkeklerde görülmüş ve cinsiyetle anlamlı ilişki göstermiştir (p<0,001). AKB ile TSSB arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<0,001). Lojistik regresyon analizinde, yaralı görme AKB için anlamlı bir risk faktörü (OR=8,88; p=0,036), kardeş/ebeveyn kaybı ise sınırda anlamlı bulunmuştur (OR=2,61; p=0,082). MKB açısından ise yaşla negatif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur(p=0,031). Deprem sonrası alkol kullanan kişi sayısında anlamlı azalma saptanmıştır (p<0.001). AKB ve MKB ile sigara kullanımı (p<0,001; p=0,008) arasında anlamlı ilişki bulunmuştur. TSSB ile psikososyal destek alma (p=0,004) ve enkaz altında kalma (p=0,004) arasında anlamlı ilişki bulunmuştur. Sonuç: Bulgular; AKB, MKB ve TSSB'nin çeşitli bireysel ve çevresel risk faktörleriyle ilişkili olduğunu ve afet sonrası ruh sağlığı hizmetlerinin koruyucu, hedefe yönelik, çok disiplinli ve risk temelli müdahaleleri içerecek şekilde yapılandırılması gerektiğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aims to determine the prevalence of Alcohol Use Disorder (AUD), Substance Use Disorder (SUD), and Post-Traumatic Stress Disorder (PTSD) among adults residing in container cities in the Antakya district of Hatay province following the February 6, 2023 earthquakes centered in Kahramanmaraş, Türkiye. It also aims to examine sociodemographic and trauma-related variables associated with these disorders. Method: This cross-sectional and analytical study included 276 individuals living in 35 container settlements selected through cluster sampling. Data were collected using a sociodemographic information form, the Alcohol Use Disorders Identification Test (AUDIT), the Drug Use Disorders Identification Test (DUDIT), and the PTSD Checklist for DSM-5 (PCL-5). Results: AUD was identified in 5.8% of participants, SUD in 2.2%, and PTSD in 12%. AUD was observed exclusively among male participants and showed a statistically significant association with gender (p<0.001). A significant relationship was also found between AUD and PTSD (p<0.001). In the logistic regression analysis, witnessing injured individuals being rescued from the rubble emerged as a significant risk factor for AUD (OR=8.88; p=0.036), while the loss of a sibling or parent was found to be borderline significant (OR=2.61; p=0.082). Regarding SUD, a significant negative association with age was observed (p=0.031). A significant decrease in the number of people consuming alcohol after the earthquake was detected (p < 0.001). Significant associations were also found between both AUD and SUD and tobacco use (p < 0.001; p = 0.008, respectively). PTSD was significantly associated with receiving psychosocial support (p = 0.004) and being trapped under rubble (p = 0.004). Conclusion: The findings indicate that AUD, SUD, and PTSD are associated with various individual and environmental risk factors, and highlight the need for post-disaster mental health services to be structured with preventive, targeted, multidisciplinary, and risk-based interventions.
Benzer Tezler
- Hatay ili geçici konaklama merkezlerinde yaşayan depremzede bireylerin, posttravmatik stres bozukluğu ve depresyon düzeyi ile nomofobi arasındaki ilişki
The relationship between posttraumatic stress disorder, depression levels, and nomophobia among earthquake survivors living in temporary accommodation centers in Hatay province
KEMAL İSHAKOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Aile HekimliğiHatay Mustafa Kemal ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERHAN YENGİL
- Kahramanmaraş merkezli depremlerden etkilenmiş depremzede sağlık çalışanlarının uyku kalitesi ve tükenmişlik düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of sleep quality and burnout levels of healthcare professionals in earthquake affected by earthquake center in kahramanmaraş
BERNA YALDIR AKSOY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RAZİYE ŞULE GÜMÜŞTAKIM
- Hatay ilinde birinci basmağa başvuran 65 yaş ve üstü bireylerde deprem sonrası, depresyon durumu ve uyku kalitesinin değerlendirilmesi
Assessment of post-earthquake depression and sleepquality in individuals aged 65 and over presenting toprimary care in Hatay province
YUSUF GÜNGÖRMÜŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiHatay Mustafa Kemal ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERHAN YENGİL
- Afetlerin sosyolojik boyutu: 6 Şubat depremi Hatay örneği
The sociological dimension of disasters: The February 6th earthquake - Hatay example
BETÜL OCAK ÖZKAYA
- Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Hastanesinde çalışan asistan hekimlerin deprem sonrası anksiyete düzeyleri ve deprem stresi ile baş etme durumları
Post-earthquake anxiety levels and coping with earthquake-related stress among resident physicians at Hatay Mustafa Kemal University Hospital
HANNE DEMİRCİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiHatay Mustafa Kemal ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERHAN YENGİL