Aile Hekimliği Polikliniklerine başvuran 18-65 yaş arasındaki hastaların geleneksel ve tamamlayıcı tıp uygulamalarına yönelik tutumları ve etkileyen faktörler
Attitudes towards traditional and complementary medicine practices among patients aged 18-65 who attend Family Medicine Clinics and the factors influencing these attitudes
- Tez No: 967560
- Danışmanlar: DOÇ. DR. EMİNE ZEYNEP TUZCULAR VURAL
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Geleneksel tıp, Tamamlayıcı tıp, Sağlık okuryazarlığı, Complementary Therapies, Traditional Medicine, Health literacy
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Aile Hekimliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı, aile hekimliği polikliniğine başvuran bireylerin geleneksel ve tamamlayıcı tıp (GETAT) uygulamalarına yönelik tutumlarını belirlemek ve bu tutumları etkileyen faktörleri incelemektir. Gereç ve Yöntem: Araştırma, 26 Nisan-26 Temmuz 2025 tarihleri arasında Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği polikliniğinde yürütülen tek merkezli, prospektif ve kesitsel bir anket çalışmasıdır. Çalışmaya 18–65 yaş arası, katılım kriterlerini karşılayan 337 birey dahil edilmiştir. Veri toplama aracı olarak sosyodemografik bilgi formunun yanı sıra, Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Tutum Ölçeği (GTTTÖ), Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği-32 (TSOY-32) ve Sağlık Algısı Ölçeği (SAÖ) uygulanmıştır. Anketler yüz yüze görüşme yöntemiyle uygulanmış, veriler SPSS 26.0 programında analiz edilmiştir. Tanımlayıcı istatistiklerin yanı sıra ki-kare testi, Mann-Whitney U testi, Kruskal-Wallis testi ve Spearman korelasyon analizleri kullanılmış, anlamlılık düzeyi p<0,05 kabul edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 36,7±12,8 yıl olup %35,3'ünde kronik hastalık mevcuttur. Katılımcıların %66,8'i GETAT hakkında bilgi sahibi olduğunu, %30,9'u en az bir uygulamayı deneyimlediğini bildirmiştir. En sık kullanılan yöntemler kupa, sülük, akupunktur ve mezoterapi olup, kullanıcıların %82,4'ü fayda gördüğünü ifade etmiştir. Kronik hastalığı olanlarda GETAT kullanım oranı daha yüksek bulunmuştur. SAÖ puanlarının eğitim, meslek, gelir ve sağlık durumuna göre anlamlı farklılık gösterdiği, eğitim ve gelir düzeyi yükseldikçe sağlık algısının da arttığı belirlenmiştir. TSOY-32'ye göre katılımcıların %22'si yetersiz, %32,9'u sorunlu-sınırlı, %24,6'sı yeterli, %20,5'i mükemmel sağlık okuryazarlığına sahiptir. Sağlık çalışanlarında ve gençlerde sağlık okuryazarlığı düzeyi daha yüksektir. GTTTÖ toplam puan ortalaması 100,5±20,7 olup, dul bireylerde en yüksek, bekar bireylerde en düşük bulunmuştur. GETAT hakkında bilgiyi hekimden alanların tutum puanları anlamlı düzeyde daha yüksektir. Ölçekler arası ilişkilerde, sağlık okuryazarlığı ve sağlık algısı düzeyi arttıkça GETAT'a yönelik olumlu tutumların da yükseldiği görülmüştür. Sonuç: Türkiye'de GETAT uygulamalarına yönelik tutumların yaygın ve genel olarak olumlu olduğu saptanmıştır. Bu uygulamalara yönelimde kronik hastalık varlığı, sosyodemografik özellikler, sağlık algısı ve sağlık okuryazarlığı düzeyleri belirleyici rol oynamaktadır. Katılımcıların önemli bir kısmının hekimleriyle GETAT konusunda iletişim kurmaması dikkat çekicidir. Güvenilir bilgi kaynaklarının ve yetkin uygulayıcıların önemi vurgulanmakta; sağlık sistemine entegre, denetlenebilir ve kanıta dayalı GETAT hizmetlerinin geliştirilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: The aim of this study was to determine the attitudes of patients applying to a family medicine outpatient clinic towards traditional and complementary medicine (TCM) practices and to examine the factors influencing these attitudes. Material And Methods: This prospective, cross-sectional study was conducted between April 26 and July 26, 2025, at the Family Medicine outpatient clinics of Haydarpaşa Numune Training and Research Hospital, University of Health Sciences. A total of 337 individuals aged 18–65 years who met the inclusion criteria were enrolled. Data were collected through a sociodemographic questionnaire, the Traditional and Complementary Medicine Attitude Scale (TCMAS), the Turkey Health Literacy Scale-32 (THLS-32), and the Perception of Health Scale (PHS). All questionnaires were administered face-to-face by the researcher. Data were analyzed using SPSS 26.0, employing descriptive statistics, chi-square test, Mann-Whitney U test, Kruskal-Wallis test, and Spearman correlation analysis. A p-value <0.05 was considered statistically significant. Results: The mean age of participants was 36.7±12.8 years, and 35.3% had at least one chronic disease. Of the participants, 66.8% reported being knowledgeable about TCM and 30.9% had experienced at least one practice. The most commonly used methods were cupping, leech therapy, acupuncture, and mesotherapy, with 82.4% of users reporting perceived benefits. TCM use was significantly higher among individuals with chronic illnesses. Health perception scores varied significantly by education, occupation, income, and self-reported health status, with higher scores observed in participants with higher education and income levels. According to THLS-32, 22.0% had inadequate, 32.9% problematic-limited, 24.6% sufficient, and 20.5% excellent health literacy. Health literacy was higher among younger participants and healthcare professionals. The mean TCMAS total score was 100.5±20.7, being highest among widowed and lowest among single participants. Those who received information about TCM from physicians had significantly higher attitude scores. Correlation analyses revealed that better health literacy and higher health perception were associated with more favorable attitudes towards TCM. Conclusion: Attitudes towards TCM practices in Turkey are generally positive and their use is widespread. Sociodemographic characteristics, chronic disease status, health literacy, and health perception were found to be significant determinants of TCM attitudes. The lack of communication between patients and physicians regarding TCM highlights a critical gap in healthcare delivery. Expanding integrated, evidence-based, and regulated TCM services within the healthcare system is recommended to improve patient safety and meet public demand.
Benzer Tezler
- Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği veya GETAT polikliniklerinde bel ağrısı şikayeti olan hastaların uyguladıkları tedavi yöntemlerinin duygu durumlarıyla ilişkisinin araştırılması
Assesment of the relationship between the treatment methods applied by patients with low back pain and their emotional state at Family Medicine or Traditional and Complementary Medicine outpatients clinics of Ankara Training and Research Hospital
ŞEYMA CEYLAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İSMAİL ARSLAN
- Van Y.Y.Ü. Dursun Odabaş Tıp Merkezi Aile Hekimliği Polikliniklerine başvuran yetişkin bireylerde geleneksel ve tamamlayıcı tıp yöneliminin saptanması ve geleneksel ve tamamlayıcı tıp yöneliminin sağlık okuryazarlığı ile ilişkisini inceleyen bir anket çalışması
A survey study that investigates determination of traditional and complementary medicine orientation in adults applying to Van YYU Dursun Odabas Medical Center Family Medicine Polyclinics and the association between traditional and complementary medicine orientation and health literacy
JALE AYDEMİR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET EMİN LAYIK
- Aile hekimliği polikliniğine başvuran hastalarda tamamlayıcı ve alternatif tıp bilgi, tutum ve farkındalık durumunun araştırılması
Public knowledge, attitude and behaviours of complementary and alternative medicine in family medicine clinics
GÖZEN SOĞUKSU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DİLEK TOPRAK
- İzmir'de bazı yolların kapatılarak yaya bölgeleri oluşturma da kent peyzajını geliştirme açısından yeniden planlanması üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
BAHAR TÜRKYILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Şehircilik ve Bölge PlanlamaEge ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
- Atherosklerotik kalp hastalıklarında risk faktörleri
Risk factors in the coronary artery disease
MURAT SUHER