4-18 ay arası bebekleri olan annelerin tamamlayıcı beslenme bilgi düzeylerine kısa bir eğitimin etkisi
The effect of a short training on the complementary nutrition knowledge levels of mothers with babies aged between 4-18 months
- Tez No: 967585
- Danışmanlar: DOÇ. DR. PAKİZE GAMZE ERTEN BUCAKTEPE
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Anneler, Tamamlayıcı beslenme, Beslenme eğitimi, Bilgi düzeyi, Birinci basamak sağlık hizmeti, Mothers, Complementary feeding, Nutrition education, Knowledge level, Primary healthcare
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dicle Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: Tamamlayıcı beslenme, bebeklerin sağlıklı büyüme ve gelişimi için kritik bir süreçtir ve bu dönemde yapılan yanlış uygulamalar, sağlık sorunlarına yol açabilmektedir. Bu çalışma, 4-18 ay arası bebeği olan annelere verilen kısa süreli bir eğitimin tamamlayıcı beslenme konusundaki bilgi düzeylerine etkisini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Materyal ve Metot: Çalışmamız, Diyarbakır Bismil Altıok Aile Sağlığı Merkezi'nde, 01.09.2024-31.12.2024 tarihleri arasında 4-18 aylık bebeği olan 115 anne ile yürütülmüş, kesitsel ve yarı deneysel (tek grup, ön test-son test) tasarımda gerçekleştirilmiştir. Katılımcılara tamamlayıcı beslenme konusunda görsel destekli, rehber temelli kısa bir eğitim sunulmuş; eğitim öncesinde ve sonrasında araştırıcı tarafından mevcut literatür temel alınarak oluşturulmuş“Tamamlayıcı Beslenme Bilgi Düzey Formu”(TBBDF) uygulanarak bilgi düzeylerindeki değişim değerlendirilmiştir. Veriler SPSS 27.0 programı ile analiz edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya katılan annelerin yaş ortalaması 28,71±4,93 olup, %88,7'si ev hanımı, %67'si lise ve altı eğitim düzeyine sahiptir. Bebeklerin yaş ortalaması 8,19±3,09 ay olup, %57,4'ü ilk 6 ay yalnızca anne sütü ile beslenmiştir. Annelerin %83,5'i halen emzirmeye devam ettiğini belirtmiş ve ortalama emzirme süresi 21,63±4,54 ay olarak saptanmıştır. Ek gıdaya geçme yaşı ortalama 5,44±0,77 ay olup, annelerin %75,7'si ek gıdaya geçtiklerini ifade etmiş, en sık verilen ilk ek gıda ise yoğurt (%66,7) olmuştur. TBBDF'de yer alan 29 maddenin 22'sinde eğitim sonrası doğru yanıt oranı anlamlı şekilde artmıştır. TBBDF ile yapılan değerlendirmede, eğitim öncesi ortalama puan 19,47±3,57 iken, eğitim sonrası ortalama puan 24,45±3,20 olarak saptanmış ve bu farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlenmiştir (p<0,001). Anne eğitim düzeyi ile ön test puanı arasında anlamlı ilişki saptanmış (p=0,002); lise ve üzeri eğitimli annelerin bilgi puanının daha yüksek olduğu görülmüştür. Anne çalışma durumu ile son test puanı arasında anlamlı fark bulunmuş (p=0,012) olup çalışan annelerin bilgi düzeyi daha yüksektir. Ayrıca, evlenme yaşı arttıkça bilgi düzeyinin de arttığı gözlenmiştir (r=0,292; p=0,002).Yapılan güvenilirlik analizinde, soruların Cronbach's Alpha katsayısı ön testte 0,672, son testte 0,760 olarak hesaplanmıştır. Sonuç: Çalışmamızda, 4-18 ay arası bebeği olan annelere yönelik kısa süreli tamamlayıcı beslenme eğitiminin, annelerin bilgi düzeyini anlamlı şekilde artırdığı gösterilmiştir. Bu doğrultuda, tamamlayıcı beslenme eğitimlerinin Sağlık Bakanlığı kılavuzlarına uygun biçimde hazırlanarak, annelerin ihtiyaçlarına göre yapılandırılmış görsel materyallerle desteklenmesi ve uygulamalı olarak yürütülmesi, bilgi artışının kalıcılığını ve davranışa dönüşmesini kolaylaştıracaktır.
Özet (Çeviri)
Introduction and Aim: Complementary feeding is a critical process for the healthy growth and development of infants, and inappropriate practices during this period may lead to various health problems. This study aimed to evaluate the effect of a short-term educational intervention on the level of knowledge regarding complementary feeding among mothers of infants aged 4 to 18 months. Materials and Methods: This cross-sectional and quasi-experimental (single-group, pretest–posttest) study was conducted with 115 mothers of infants aged 4-18 months at the Bismil Altıok Family Health Center in Diyarbakır, Turkey, between 01.09.2024 and 31.12.2024. A short, guideline-based educational session supported by visual materials was applied to participants. Before and after the training, the“Complementary Feeding Knowledge Assessment Form”(CFKAF), developed by the researcher based on current literature, was administered to evaluate the change in knowledge levels. Data were analyzed using SPSS version 27.0. statistical program. Results: The mean age of participating mothers was 28.71±4.93 years; 88.7% were housewives and 67% had a high school education or lower. The mean age of the infants was 8.19±3.09 months, and 57.4% had been exclusively breastfed for the first six months. Additionally, 83.5% of mothers reported continued breastfeeding, with an average duration of 21.63±4.54 months. The mean age at the introduction of complementary foods was 5.44±0.77 months, and 75.7% of mothers had declared beginning of complementary feeding, with yogurt (66.7%) being the most commonly offered first food. In 22 out of the 29 items on the CFKAF, the proportion of correct responses increased significantly after the training. The mean pretest score was 19.47±3.57, and the mean posttest score was 24.45±3.20, a statistically significant difference (p<0.001). A significant association was found between maternal education level and pretest score (p=0.002), with higher education among mothers indicating a high school or higher scores. Additionally, working mothers had significantly higher posttest scores compared to housewives (p=0.012). A positive correlation was also observed between maternal age at marriage and knowledge level (r=0.292; p=0.002). The internal consistency of the scale, assessed by Cronbach's alpha, was 0.672 for the pretest and 0.760 for the posttest. Conclusion: This study demonstrated that short-term education on complementary feeding significantly improved the knowledge levels of mothers with infants aged 4–18 months. In this regard, preparing complementary feeding training in accordance with the Ministry of Health guidelines, supporting it with visual materials structured according to the needs of mothers, and carrying it out practically will facilitate the permanence of the increase in knowledge and its transformation into behavior.
Benzer Tezler
- Denizli il merkezinde 6-12 ay bebeği olan annelerin emzirme ve tamamlayıcı beslenme ile ilgili bilgi düzeyleri ve uygulamaları
Knowledge levels and practices of mothers with 6-12 months old babies regarding breastfeeding and complementary nutrition in Denizli city center
FATMA ETİK KARAÇAM
- 0-2 yaş arası çocuğu olan Suriyeli kadınların bebek beslenmesi ve maternal beslenme tutum ve davranışları ile gıdaya erişimlerinin incelenmesi
Assessing the knowledge and practices of Syrian mothers of children between 0-2 years of age on infant and young child feeding and maternal nutrition and their food accessibility
ÇİĞDEM İLÇİ
- Süt çocukluğu döneminde anne sütü ve tamamlayıcı beslenme durumunun değerlendirilmesi
Evalutaion of breastmilk and complementary feeding status in infancy
SELİN ÖZDEMİR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Manisa Celal Bayar ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
- 0-24 ay arası bebeği olan annelerin tamamlayıcı beslenme konusundaki bilgi, tutum ve uygulamaları
Knowledge, attitudes and practies of mothers who have children 0-24 months about complementary feeding
CEYHAN MÜDÜR
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Celal Bayar ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
- 6-24 ay arası bebeği olan annelerin emzirmeye ilişkin bilgi düzeylerinin, emzirme sürelerinin ve bunları etkileyen faktörlerin incelenmesi
A study for assessing knowledge about breastfeeding, breastfeeding duration and factors that effect breastfeeding for mothers with 6- 24 months age of child
PEHRİZAN ÇİĞDEM TANRIKULU