Ferula elaeochytris Korovin bitkisinin sağlıklı ratların yemlerine ilavesinin biyolojik parametrelere olan etkisi ve bitkinin fitokimyasal kompozisyonunun belirlenmesi
The biological parameters after adding Ferula elaeochytris Korovin plant to the diet of healthy rats and determination of the phytochemical composition of the plant
- Tez No: 967732
- Danışmanlar: PROF. DR. MURAT KOÇ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Biyokimya, Halk Sağlığı, Botanik, Biochemistry, Public Health, Botany
- Anahtar Kelimeler: Biyokimyasal belirteç, Ferula elaeochytris, histopatolojik inceleme, YPSK, klorojenik asit, Biochemichal marker, Ferula elaeochytris, histopathological examination, HPLC, Chlorogenic acid
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
- Enstitü: Halk Sağlığı Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Fitoterapi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bitkilerin insan hayatında tıbbi değere sahip olduğu bilinen bir gerçektir. Geleneksel tıbbın bir dalı olan fitoterapi biliminde bitkiler hastalıkların önlenmesinde, tedavisinde ve tedavisine destekte kullanılmaktadır. Anadolu'da çakşır olarak bilinen Ferula elaeochytris Korovin, anti-diyabetik, anti-kanserojenik ve afrodizyak etkileri nedeniyle Doğu Anadolu Bölgesi'nde halk arasında yaygın olarak kullanılmakta olan bir bitkidir. Bu çalışmada, sağlıklı ratların günlük beslenmesine F. elaeochytris'in eklenmesi sonucu, ratların karaciğer ve böbreklerinde oluşacak histopatolojik değişimlerin ve kan tahlillerinden biyokimyasal belirteçlerdeki değişimlerin gözlemlenmesi ile bitkinin fitokimyasal içeriğinin araştırılması amaçlanmıştır. Bu amaç kapsamında 16 Wistar albino rat, iki gruba ayrılmıştır. 8 hafta boyunca deney grubu, F. elaeochytris eklenmiş standart yem peletler ile beslenirken, kontrol grubu F. elaeochytris eklenmemiş standart yem peletlerle beslenmiştir. 8 haftanın sonunda ratlardan anestezi altında kan ve doku örnekleri alınmıştır. Kolorimetrik yöntemlerle CRP, AST, ALT, CREA, URE, ALP, LDH, UA, CHOL, TG, HDL, LDL, GLU, TAS ve TOS; ELİSA yöntemiyle insülin değerlendirilmiştir. Analizler sonucunda ALT, UREA, BUN, TG, UA, CHOL, HDL ve OSI ölçümleri arasındaki farklar istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05). ALT, UREA ve BUN ölçümleri için kontrol grubunun ortalamaları daha yüksek iken; TG, UA, CHOL, HDL ve OSI ölçümleri için deney grubunun ortalamaları daha yüksek çıkmıştır. Nekropsisi yapılan ratların karaciğer ve böbrek dokularından alınan ve H&E ile boyalı kesitler trinoküler mikroskopta incelenmiştir. Glomerular kapillar hacim artışı ve Kuppfer hücre hiperplazisi durumları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0.05). Deney grubunda bulunan ratlarda çoğunlukla orta düzey Kuppfer hücre hiperplazisi, hafif ve orta düzey glomerüler kapillar hacim artışı olduğu ve kontrol grubunda bulunan ratlarda çoğunlukla hafif düzey Kuppfer hücre hiperplazisi ve hafif düzey glomerular kapillar hacim artışı olduğu tespit edilmiştir. Bitkinin YPSK analizi yapılarak numune sonuçları kalibrasyon denklemi ile değerlendirilmiştir. YPSK'da 7.95±0.20 µg/mg klorojenik asit yanında ferulik asit ve p-kumarik asit tespit edilmiştir. Protokateşik asit ve rutinin ekstre içindeki varlığı tespit edilmiş, fakat miktar tayini yapılamamıştır. Eylül 2025, 94 sayfa
Özet (Çeviri)
It is a well-known fact that plants have medicinal value in human life. In phytotherapy, a branch of traditional medicine, plants are used in the prevention, treatment and support of diseases. Ferula elaeochytris Korovin, known as çakşır in Anatolia, is a plant widely used by the people of the Eastern Anatolia Region due to its anti-diabetic, anti-carcinogenic, and aphrodisiac effects. In this study, the aim was to investigate the phytochemical content of the plant by observing the histopathological changes in the liver and kidneys of healthy rats and the changes in biochemical markers in blood tests as a result of adding F. elaeochytris to their daily diet. For this purpose, 16 Wistar albino rats were divided into two groups. For 8 weeks, the experimental group was fed standard feed pellets supplemented with F. elaeochytris, while the control group was fed standard feed pellets without F. elaeochytris. At the end of 8 weeks, blood and tissue samples were collected from the rats under anaesthesia. CRP, AST, ALT, CREA, URE, ALP, LDH, UA, CHOL, TG, HDL, LDL, GLU, TAS, and TOS were measured using colorimetric methods, and insulin was assessed using the ELISA method. The results of the analyses showed that the differences between the measurements of ALT, UREA, BUN, TG, UA, CHOL, HDL, and OSI were statistically significant (p<0.05). The control group had higher average values for ALT, UREA, and BUN measurements, while the experimental group had higher average values for TG, UA, CHOL, HDL and OSI measurements. Sections stained with H&E were examined under a trinocular microscope from liver and kidney tissues of rats that underwent necropsy. A statistically significant difference was found between glomerular capillary volume increase and Kuppfer cell hyperplasia (p<0.05). In the experimental group, moderate Kuppfer cell hyperplasia and mild to moderate glomerular capillary volume increase were mostly observed, while in the control group, mild Kuppfer cell hyperplasia and mild glomerular capillary volume increase were mostly observed. The HPLC analysis of the plant was performed, and the sample results were evaluated using the calibration equation. In HPLC, 7.95±0.20 µg/mg chlorogenic acid, along with ferulic acid and p-coumaric acid, were detected. The presence of protocatechuic acid and rutin in the extract was detected, but their quantities could not be determined. September 2025, 94 pages
Benzer Tezler
- Ferula elaeochytris korovin ve ferula communis L. bitkilerinin farmakognozik açıdan araştırılması ve ferula elaeochytris korovin bitkisinden hazırlanan ekstrelerin erektil disfonksiyon üzerinde etkisinin in vivo ve in vitro araştırılması
Pharmacognostic investigation of ferula elaeochytris korovin and ferula communis L. and in vivo and in vitro investigation the effect of extracts prepared from ferula elaeochytris korovin on erectile dysfunction
ALİ RİFAT GÜLPINAR
Doktora
Türkçe
2018
Eczacılık ve FarmakolojiAnkara ÜniversitesiFarmakognozi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT KARTAL
- Ratlarda çakşır otu (Ferula elaeochytris Korovin) ekstraktının bazı fizyolojik ve biyokimyasal parametreler ile döl verimi üzerine etkileri
The effects of chakshir (Ferula elaeochytris Korovin) extract on some physiological and biochemical parameters and fertility in rats
AHMET CUMHUR AKIN
Doktora
Türkçe
2024
FizyolojiAnkara ÜniversitesiVeterinerlik Fizyolojisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAKAN ÖZTÜRK
- Ferula Elaeochytris Korovin (çakşır) kökü ekstresinin insan sperm parametrelerine etkisinin in vitro olarak araştırılması
In vitro investigation of the effects of Ferula Elaeochytris Korovin (çakşir) root extract on human sperm parameters
ZEYNEP HAYIRLIOĞLU
Doktora
Türkçe
2025
Histoloji ve EmbriyolojiSelçuk ÜniversitesiHistoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ENDER ERDOĞAN
- Japon balığının (Carassius auratus L. 1758) büyümesi ve gonad gelişimi üzerine çakşır otunun (Ferula elaeochytris K. 1947) etkisinin araştırılması
Evaluation of ferula elaeochytris root powder as a growth and gonadal development of gold fish, (Carassius auratus L. 1758)
YUSUF AKTOP
Yüksek Lisans
İngilizce
2017
Su ÜrünleriAkdeniz ÜniversitesiSu Ürünleri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. BEYTULLAH AHMET BALCI
- Ferula elaeochytris bitkisinin deneysel miyoglobinürik akut böbrek yetmezliğinde oksidan/antioksidan sistem ve nitrozatif stres üzerine etkileri
The effects of ferula elaeochytris plant on oxidant/antioxidant system and nitrosative stress in experimental myoglobinuric acute renal failure
MELTEM GÜNGÖR
Doktora
Türkçe
2019
BiyokimyaMersin ÜniversitesiEczacılık Biyokimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERAP YALIN