The impact of strategic agility and resilience on the competitiveness of firms: The case of Turkish firms during COVID-19 and earthquake
Stratejik çeviklik ve dayanıklılığın firmaların rekabet gücüne etkisi: COVID-19 ve deprem sırasında Türk firmalarının durumu
- Tez No: 968319
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖMER YAZICI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Uluslararası Ticaret, İşletme, International Trade, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Stratejik çeviklik, Örgütsel dayanıklılık, Rekabet avantajı, Türkiye ekonomisi, dinamik yetenekler, Strategic agility, Organisational resilience, Competitive advantage, Turkish economy, dynamic capabilities
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uluslararası İşletmecilik ve Ticaret Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Uluslararası İşletme Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Aşırı rekabetçi iş ortamı, piyasalardaki büyük değişimler ve COVID-19 ve deprem gibi krizler, firmaların rekabet gücü için önemli bir tehdit olmaya devam etmektedir. Bu çalışmanın amacı, kriz dönemlerinde stratejik çeviklik ve firmaların rekabet gücü arasındaki ilişkiyi değerlendirmektir: COVID-19 ve 2023 depremi sırasında Türk şirketleri örneği. Türkiye'de artan ekonomik oynaklık ve doğal afetler ortamında, araştırma bu dinamik yeteneklerin firmaların aksaklıklardan etkili bir şekilde nasıl geçmelerini sağladığını ortaya koymaktadır. Anket, yüzey geçerliliği için sektör uzmanları tarafından incelenmiş ve dağıtımdan önce katılımcılar üzerinde test edilmiştir. Anket, tabakalı örnekleme yöntemi ile 300 katılımcıya dağıtılmıştır. Bunlar arasında CEO, üst ve orta düzey yöneticiler, süpervizörler ve genel müdürler yer almıştır. Yanıt oranı 300 üzerinden 155, yani %85 olmuştur. Faktör analizi, üç çeviklik boyutu için (stratejik duyarlılık, esneklik ve liderlik birliği) olağanüstü güçlü yüklemeler (0,869-0,959) ortaya koymuş ve ölçüm güvenilirliğini doğrulamıştır. ANOVA sonuçları önemli olumlu etkiler göstermiştir: stratejik duyarlılık en güçlü etkiyi göstermiştir (β=0,344, %118 varyansı açıklamaktadır), bunu liderlik birliği (en yüksek yüklemeler) ve esneklik (β=0,270, p<0,001, %7,3 varyans) izlemiştir. Bileşik stratejik çeviklik yapısı, rekabet avantajıyla güçlü bir korelasyon göstermiştir. Bulgular, stratejik çevikliğin kritik bir kriz yönetimi yeteneği olduğunu, liderlik birliğinin en güçlü itici güç olarak ortaya çıktığını vurgulamaktadır. Beş uygulama stratejisi öneriyoruz: çevik organizasyon kültürleri geliştirmek, veri odaklı karar sistemlerini benimsemek, dijital dönüşümü hızlandırmak, stratejik ortaklıklar kurmak ve sürekli öğrenme süreçlerini kurumsallaştırmak. Çalışma, özellikle bileşik kesintilerle karşı karşıya kalan gelişmekte olan pazarlarda çevikliğin kriz dayanıklılığındaki rolünü deneysel olarak doğrulayarak dinamik yetenekler teorisine katkıda bulunmaktadır. Pratik çıkarımlar, reaktif önlemler yerine önleyici çeviklik yatırımlarını vurgulamaktadır.Bu durum, piyasadaki dalgalanmaların etkin bir şekilde algılanabilmesi ve değişimlere çevik bir şekilde. Afetlere eğilimli ortamlarda faaliyet gösteren Türk işletmeleri için bu bulgular, stratejik uyum yeteneği yoluyla rekabet gücünü sürdürmek için kanıta dayalı bir yol haritası sunmaktadır. Gelecekteki araştırmalar, kurumsal hazırlık çerçevelerini güçlendirmek için sektöre özgü çeviklik yapılandırmalarını ve uzun vadeli kriz etkilerini incelemelidir.
Özet (Çeviri)
The hypercompetitive business environment, major shifts in markets and crises such as COVID-19 and earthquake remains a significant threat to the competitiveness of firms. The purposes of this study is to assess the relationship between strategic agility and competitiveness of firms during crises: Case of Turkish companies during COVID-19 and earthquake 2023. Against the backdrop of increasing economic volatility and natural disasters in Turkiye, the research establishes how these dynamic capabilities enable firms to navigate disruptions effectively. The questionnaire was examined by industry experts for face validity and tested on the respondents before distribution. The questionnaire was distributed to 300 respondents through a stratified sampling method. These included CEO, top and middle managers, supervisors and general managers. The response rate was 155 out of 300, thus 85% response rate. Factor analysis revealed exceptionally strong loadings (0.869-0.959) for three agility dimensions: strategic sensitivity, flexibility, and leadership unity, confirming measurement reliability. ANOVA results demonstrated significant positive effects: strategic sensitivity showed the strongest impact (β=0.344, explaining 118% variance), followed by leadership unity (highest loadings) and flexibility (β=0.270, p<0.001, 7.3% variance). The composite strategic agility construct exhibited a robust correlation with competitive advantage. Findings highlight strategic agility as a critical crisis management capability, with leadership unity emerging as the most potent driver. Recommended implementation strategies: cultivating agile organizational cultures, accelerating digital transformation, forming strategic partnerships, and institutionalizing continuous learning processes. The study contributes to dynamic capabilities theory by empirically validating agility's role in crisis resilience, in emerging markets facing disruptions. Practical implications emphasize pre-emptive agility investments rather than reactive measures. Turkish businesses operating in disaster-prone environments, these findings provide strategies for sustaining competitiveness through strategic adaptability. Future research should explore industry-specific agility configurations and longitudinal crisis impacts to strengthen organizational preparedness frameworks.
Benzer Tezler
- Sürdürülebilir tedarik zinciri performansının değerlendirilmesinde SCOR modelinin incelenmesi
An analysis of the SCOR model in evaluating sustainable supply chain performance
CEYDA ÇALIŞIR
- Görünürlük, dönüşümcü liderlik ve personel güçlendirmenin proje başarısına etkisi
The effect of visibility, transformational leadership and empowerment on project success
SÜVEYBE ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
İstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
- Yapı marketleri sektöründe karbon ayak izi değerlendirme çalışması
Carbon footprint assessment study in the constructionmarkets sector
YİĞİTCAN GENÇ
- Sürdürülebilirlik uygulamaları ve finansal performans: BİST elektrik endeksinden kanıt
Sustainability practices and financial performance: Evidence from BİST electricity index
OĞULCAN DURMUŞOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
İstanbul Teknik ÜniversitesiEnerji Bilimi ve Teknolojileri Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
- İç girişimcilik kapsamında bireysel ve kurumsal performans etkileşimi: Enerji sektöründe bir araştırma
Individual and corporate performance interaction in the scope of intrepreneurship: A research in the energy sector
ÖMER ÖZKAN