Geri Dön

Vardiyalı çalışanlarda kronotipe göre fibromiyalji ve anksiyete görülme durumunun değerlendirilmesi

Evaluation of the presence of fibromyalgia and anxiety according to chronotype in shift workers

PDF İndir

  1. Tez No: 968506
  2. Yazar: ORHAN GAZİ ŞAHİN
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. YASEMİN KURTOĞLU
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
  6. Anahtar Kelimeler: vardiyalı çalışma, kronotip, fibromiyalji, anksiyete, DASS-21, MEQ, shift work, chronotype, fibromyalgia, anxiety, DASS-21, MEQ
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Çalışmamızın amacı; 18 yaş üzeri vardiyalı çalışan bireylerde kronotip ile fibromiyalji ve anksiyete durumu arasındaki ilişkiyi değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız, kesitsel ve tanımlayıcı tiptedir. 02.2025–04.2025 tarihleri arasında aile sağlığı merkezimize başvuran, 200 vardiyalı çalışan ile yapıldı. Kesitsel ve tamamlayıcı türde olan çalışmamızda, Sosyodemografik Veri Formu, Sabahçıl-Akşamcıl Anketi, Depresyon, Anksiyete ve Stres Ölçeği ve Fibromiyalji Anketi uygulandı. İstatistiksel anlamlılık seviyesi p<0,05 olarak kabul edildi. Bulgular: Çalışmamıza 200 vardiyalı çalışan dahil edildi. Katılımcıların yaş ortalaması 39,1±7,0; %86'sı erkek, %87'si evliydi. %54'ü lise mezunu, %77,5'i saha işlerinde çalışmaktaydı. %12'sinde en az bir kronik hastalık mevcuttu. % 59'u 10 yıl ve üzerinde vardiyalı çalışmaktaydı. MEQ toplam puanı 50,62±10,09 (24–75) olup; %21'i sabahçıl; %75'i ara tip; %4'ü akşamcıl idi. DASS-21 toplamı 15,3±11,6; alt boyut ortalamaları depresyon 5,1±4,5, anksiyete 3,89±3,8, stres 6,30±4,23'tü. %12'si FMS kriterleri karşılamaktaydı. Akşamcıl tipte SS (7,6±4,5) ve WPI (6,4±5,8) puanları daha yüksekti (sırasıyla p=0,003 ve p=0,047). Akşamcıl tiplerde bekar olma (p=0,010), sigarayı bırakma (p=0,002) ve kronik hastalık (p<0,001) daha sıktı. Fibromiyalji olanlarda anksiyete (5,9±4,9 vs. 3,6±3,6; p=0,018) ve stres puanları (8,0±5,2 vs. 6,1±4,1; p=0,040) daha yüksekti; depresyonda sınırda artış izlendi (p=0,054). Sonuç: Çalışmamızda vardiyalı çalışanlarda akşamcıl kronotip ve FMS arasında anlamlı ilişki saptandı. Akşamcıl tiplerin yaygın ağrı indeksi ve semptom şiddetlerinin yüksek olduğu görüldü. Fibromiyalji varlığında anksiyete ve stres düzeylerinde artış dikkat çekiciydi. Vardiya süresi ve depresyon, anksiyete ve stres semptomları arasında anlamlı ilişki saptanmadı. Kronotipe duyarlı vardiya planlaması, birinci basamakta kronotip, fibromiyalji ve anksiyete taramaları çalışan sağlığı ve güvenliği açısından önemli bir rol oynamaktadır.

Özet (Çeviri)

Objective: to evaluate the relationship between chronotype and the presence of fibromyalgia and anxiety among shift-working individuals aged 18 years and older.. Materials and Methods: Our study was cross-sectional and descriptive in design. It was conducted between February 2025 and April 2025 with 200 shift-working individuals who applied to our family health center. In this cross-sectional and complementary study, the Sociodemographic Data Form, Morningness-Eveningness Questionnaire (MEQ), Depression Anxiety Stress Scales (DASS-21), and Fibromyalgia Questionnaire were administered. A p-value of <0.05 was considered statistically significant. Results: A total of 200 shift workers were included in our study. The mean age of the participants was 39.1 ± 7.0 years; 86% were male and 87% were married. 54% were high school graduates, and 77.5% worked in field-based positions. 12% had at least one chronic disease. 59% had been working in shifts for 10 years or longer.The mean total MEQ score was 50.62 ± 10.09 (range: 24–75); 21% were morning types, 75% intermediate types, and 4% evening types. The mean total DASS-21 score was 15.3 ± 11.6, with subscale means of depression = 5.1 ± 4.5, anxiety = 3.89 ± 3.8, and stress = 6.30 ± 4.23. 12% met the diagnostic criteria for fibromyalgia syndrome (FMS). Among evening types, SS (7.6 ± 4.5) and WPI (6.4 ± 5.8) scores were significantly higher (p = 0.003 and p = 0.047, respectively). Being single (p = 0.010), having quit smoking (p = 0.002), and having a chronic disease (p < 0.001) were more frequent among evening types. Participants with fibromyalgia had higher anxiety (5.9 ± 4.9 vs. 3.6 ± 3.6; p = 0.018) and stress scores (8.0 ± 5.2 vs. 6.1 ± 4.1; p = 0.040), while depression scores showed a borderline increase (p = 0.054). Conclusion: n our study, a significant relationship was found between the evening chronotype and fibromyalgia syndrome (FMS) among shift workers. Evening types were observed to have higher widespread pain index and symptom severity scores. The presence of fibromyalgia was notably associated with increased levels of anxiety and stress. No significant relationship was found between shift duration and depression, anxiety, or stress symptoms.Chronotype-sensitive shift scheduling, as well as screening for chronotype, fibromyalgia, and anxiety in primary care, play an important role in ensuring employee health and safety.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    555950

    Vardiyalı çalışma sisteminin ve sirkadyen özelliklerin uyku kalitesine etkisi

    The effect of shift working patterns and circadian characteristics on sleep quality

    EMİNE ALCAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    HemşirelikTekirdağ Namık Kemal Üniversitesi

    İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP TOSUN

  2. Tez No

    912186

    Vardiya durumunun besin öğesi alımı, hedonik açlık, uyku kalitesi ve kronotip ile ilişkisinin belirlenmesi

    Determining the relationship of shift status with nutrient intake, hedonic hunger, sleep quality, and chronotype

    ÖZGE DEMİRBAŞ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Beslenme ve DiyetetikÜsküdar Üniversitesi

    Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. HACI ÖMER YILMAZ

  3. Tez No

    825190

    Sabit gündüz ve gece çalışan sağlık personelinde sirkadiyen ritim ile uyku kalitesi, beslenme durumu ve kafein alımının değerlendirilmesi

    Evaluation of circadian rhythm and sleep quality,nutritional status and caffeine intake in healthcareworkers with constant day and night work

    KEVSER TOKALOĞLU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Beslenme ve DiyetetikAnkara Medipol Üniversitesi

    Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ KADRİYE TOPRAK

  4. Tez No

    881171

    Vardiyalı çalışma durumuna göre sirkadiyen ritim,hedonik açlık ve fiziksel aktivite arasındaki ilişkisinin incelenmesi

    Study of the relationship between the circadian rhythm and the hedonic and homeostatic states of hunger in adults

    RUMEYSA SEVER

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Beslenme ve DiyetetikAnkara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi

    Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. YAHYA ÖZDOĞAN

  5. Tez No

    868093

    Ankara'daki huzurevlerinde vardiyalı çalışan personelde kronotip özelliklerinin; sosyal jetlag durumu, uyku kalitesi ve mesleki yorgunluk ile ilişkisinin değerlendirilmesi

    Evaluation of the relationship between chronotype characteristics, social jetlag, sleep quality and occupational fatigue in shift workers in nursing homes in Ankara

    ARZUM ŞAHİN KOCA

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Halk SağlığıSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. METİN HASDE

Geri Dön