İlkokul öğrencilerinin eleştirel düşünme eğilimlerinin ve okuma alışkanlıklarının incelenmesi
Primary school students' critical thinking tendencies and reading
- Tez No: 968511
- Danışmanlar: PROF. DR. SABAHAT BURAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, ilkokul öğrencilerinin eleştirel düşünme eğilimleri, okuma alışkanlıkları ve kişisel değişkenleri arasındaki ilişkileri ortaya çıkarmaktır. Araştırma, ilişkisel tarama modelindedir. Katılımcılar, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Hakkâri/Merkez'de bulunan bir ilkokulda okumakta olan 3. ve 4.sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen kişisel bilgi formu, İlkokul Öğrencileri İçin Okuma Alışkanlığı Ölçeği (OA) ve Eleştirel Düşünme Eğilimleri Ölçeği (EDÖ) aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmaya katılan öğrencilerin %43'ü kızlardan oluşurken, %57'si erkek öğrencilerden oluşmaktadır. Öğrencilerin yaşları 7 ile 11 arasında değişmektedir. %60 3. sınıf öğrencisi, %40 4. sınıf öğrencisi katılmıştır. Veriler, t-testi, tek yönlü varyans analiz ve pearson korelasyon kullanılarak analiz edilmiştir Analiz sonuçlarına göre, öğrencilerin EDÖ ve OA'dan aldıkları puanlar ve bu ölçeklerin alt boyutları arasında anlamlı ilişkiler saptanmamıştır (p>0.05). EDÖ yanlılık alt boyutundan alınan puanlar cinsiyete göre anlamlı farklılık göstermektedir (p<0.05). Kız öğrencilerin yanlılık puanları, erkek öğrencilerden anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. Öğrencilerin OA'ya ilişkin analiz sonuçları; okuma deneyimi, aile tutumları ve OA toplam puanlarının cinsiyetlerine göre anlamlı farklılıklar gösterdiğini ortaya koymuştur. Kız öğrencilerin okuma deneyimi, aile tutumu ve OA toplam puanları erkek öğrencilerin puanlarına kıyasla anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p<0.05). Öğrencilerin EDÖ toplam puanları yaşlarına göre anlamlı farklılıklar göstermemektedir (p>0.05). Öğrencilerin EDÖ olgunluk ve meraklılık alt boyutlarına ilişkin puanları sınıf düzeyine göre anlamlı farklılıklar göstermektedir (p<0.05). 4. sınıf öğrencilerinin olgunluk puanları ile, meraklılık puanları 3. sınıf öğrencilerinin puanlarından anlamlı düzeyde yüksektir. EDÖ diğer alt boyutları yaşa göre anlamlı farklılıklar göstermemiştir (p>0.05). Öğrencilerin OA sınıflarına göre bireysel tutum, okuma deneyimi ve okuma alışkanlığı toplam puanları anlamlı farklılıklar göstermektedir (p<0.01). 3. sınıf öğrencilerinin bireysel tutum puanları ile okuma deneyimi puanları 4. sınıf öğrencilerinin puanlarından anlamlı düzeyde yüksektir. Benzer şekilde 3. sınıf öğrencilerinin OA toplam puanlarının da 4. sınıf öğrencilerinin puanlarından anlamlı düzeyde yüksek olduğu tespit edilmiştir. Öğrencilerin EDÖ puanları yalnızca meraklılık boyutunda anne eğitim seviyelerine göre anlamlı farklılık göstermektedir (p<0.05). Öğrencilerin OA toplam puanları ve alt boyut puanları onların anne eğitim seviyelerine göre anlamlı farklılıklar göstermemektedir (p>0.05). Öğrencilerin EDÖ puanları yalnızca yanlılık boyutunda baba eğitim seviyelerine göre anlamlı farklılık göstermektedir (p<0.005). Öğrencilerin OA toplam puanları ve alt boyut puanları baba eğitim seviyelerine göre anlamlı farklılıklar göstermemektedir (p>0.05).
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to explore the relationships between primary school students' critical thinking dispositions, reading habits, and personal variables. The research follows a correlational survey model. The participants consist of 3rd and 4th-grade students attending a primary school in Hakkâri city center during the 2024-2025 academic year. Data were collected using a personal information form developed by the researcher, the Reading Habits Scale for Primary School Students (RH) (Esen-Aygün, 2019), and the Critical Thinking Dispositions Scale (CTDS). Among the participating students, 43% were girls, while 57% were boys. The students' ages ranged from 7 to 11, with 60% in 3rd grade and 40% in 4th grade. The data were analyzed using t-tests, one-way ANOVA, and Pearson correlation. According to the analysis results, no significant relationships were found between the students' scores on the CTDS and RH scales or their sub-dimensions (p>0.05). However, the scores on the biasness sub-dimension of the CTDS showed a significant difference based on gender (p<0.05). Female students' biasness scores were significantly higher than those of male students. The analysis results for the RH scale revealed that reading experience, family attitudes, and total RH scores differed significantly by gender (p<0.05). Female students' reading experience, family attitude, and total RH scores were significantly higher than those of male students. The students' total CTDS scores did not show significant differences based on age (p>0.05). However, the open-mindedness and curiosity sub-dimensions of the CTDS differed significantly by grade level (p<0.05). Fourth-grade students' open-mindedness scores and third-grade students' curiosity scores were significantly higher. The other sub-dimensions of the CTDS did not show significant differences by age (p>0.05). The students' RH scores—including individual attitude, reading experience, and total reading habits—differed significantly by grade level (p<0.01). Third-grade students' individual attitude and reading experience scores were significantly higher than those of fourth-grade students. Similarly, third-grade students' total RH scores were also significantly higher than those of fourth-grade students. The students' CTDS scores showed significant differences only in the curiosity dimension based on maternal education level (p<0.05). However, their total RH scores and sub-dimension scores did not differ significantly based on maternal education level (p>0.05). The CTDS scores showed significant differences only in the biasness dimension based on paternal education level (p<0.005). The total RH scores and sub-dimension scores did not differ significantly based on paternal education level (p>0.05).
Benzer Tezler
- Yaratıcı okuma etkinliklerinin hayat bilgisi dersinde öğrenme ürünlerine etkisinin incelenmesi
Examining the impact of creative reading activities on learning outcomes in life sciences lessons
BİRSEN ÖZÇİFTÇİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimAmasya ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞAFAK ULUÇINAR SAĞIR
- İlkokul öğrencilerinin dijital okuryazarlık düzeyleri ile eleştirel düşünme eğilimleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between digital literacy levels and critical thinking dispositions of primary school students
DİLEK BAHADIRTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET AŞIKCAN
- İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin ahlaki olgunlukları ile eleştirel düşünme eğilimleri arasındaki ilişki
The relationship between the moral maturity and critical thinking tendencies of primary school 4th grade students
ELİF DAĞLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimSakarya ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEYNEP DEMİRTAŞ
- Eğitim fakültesi öğrencilerinin eleştirel düşünme eğilimleri ve yaratıcılık düzeylerinin karşılaştırılması
Comparison study of the educational sciences students in terms of their critical thinking and creativity level
NAZİF TÜRKMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Eğitim ve ÖğretimErciyes ÜniversitesiEğitim Programları ve Öğretim Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HABİB HAMURCU
- İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin algıladıkları anne baba tutumları ve sosyal beceri düzeyleri arasındaki ilişkide eleştirel düşünmenin aracı rolü
The mediator role of critical thinking in the relationship between primary school fourth grade students' perceived parental attitudes and social skill levels
AMİNE ZÜLBEARİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
PsikolojiBursa Uludağ ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FİLİZ GÜLTEKİN