65 yaş ve üzeri tip-2 diyabetli bireylerde diyabet öz yönetimi ve diyabet yükü
The effect of diabetes self-management and diabetes burden of diabetes in individuals with type 2 diabetes aged 65 and older
- Tez No: 968616
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SEVİL GÜLER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Diyabet Yükü, Hemşirelik, Öz Yönetim, Tip-2 Diyabet, Yaşlı, Diabetes mellitus, Diabetes Burden, Elderly, Nursing, Self-Management, Type-2 Diabetes, Diabetes mellitus
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Dahiliye Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
65 YAŞ VE ÜZERİ TİP-2 DİYABETLİ BİREYLERDE DİYABET ÖZ YÖNETİMİ VE DİYABET YÜKÜ Şeyma ALTUNTAŞ Erciyes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Hemşirelik Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi, Ağustos 2025 Danışman: Doç. Dr. Sevil GÜLER ÖZET Bu araştırma, 65 yaş ve üzeri tip-2 diyabetli bireylerde diyabet öz yönetimi ve diyabet yükünü belirlemek amacıyla tanımlayıcı tipte planlanmıştır. Çalışma, Kayseri Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi Dahiliye Servisi'nde 01 Aralık 2023 - 01 Haziran 2024 tarihleri arasında gerçekleştirilmiş ve örneklem grubunu bu tarihler arasında serviste yatan 265 birey oluşturmuştur. Veriler; Birey Tanıtım Formu, Standardize Mini Mental Test (SMMT), Diyabet Öz Yönetim Ölçeği (DÖYÖ) ve Yaşlılarda Diyabetin Yükü Ölçeği (YDYÖ) aracılığıyla yüz yüze görüşme yöntemiyle toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde SPSS 25.0 programı kullanılmış, tanımlayıcı istatistikler, korelasyon analizleri ve uygun parametrik/durumsal testler uygulanmıştır. Araştırmaya katılan bireylerin yaş ortalaması 74,11±5,92 olup %50,2'si kadın, %44,9'u okuryazar ve %67,2'si emeklidir. Diyabet tanısı alma süresi ortalama 21,06±10,06 yıl olarak belirlenmiştir. Katılımcıların %54,3'ü insülin tedavisi almakta, %49,4'ü diyetine uymamakta ve %79,2'si düzenli egzersiz yapmamaktadır. DÖYÖ toplam puanı 102,11±14,14, YDYÖ toplam puanı ise 44,19±7,63 olarak saptanmıştır. Çalışma sonuçlarına göre, bireylerin diyabet öz yönetim düzeylerinin orta düzeyde, diyabet yüklerinin ise yüksek düzeyde olduğu bulunmuştur. Ayrıca, bireylerin sosyodemografik ve klinik özelliklerinin diyabet öz yönetimi ve diyabet yükü üzerinde anlamlı etkileri olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak, yaşlı bireylerde diyabet yönetiminin etkili bir şekilde sürdürülmesi, diyabet yükünün azaltılmasına katkı sağlamakta olup; bu sürecin desteklenmesinde hemşirelerin eğitici ve destekleyici rolünün önemi büyüktür. Diyabet öz yönetiminin geliştirilmesine yönelik bireyselleştirilmiş eğitim ve bakım uygulamaları teşvik edilmelidir.
Özet (Çeviri)
THE EFFECT OF DIABETES SELF-MANAGEMENT AND DİABETES BURDEN OF DIABETES IN INDIVIDUALS WITH TYPE 2 DIABETES AGED 65 AND OLDER Şeyma ALTUNTAŞ Erciyes University, Institute of Health Sciences Department of Nursing Ph.D. Dissertation, August 2025 Advisor: Doç. Dr. Sevil GÜLER ABSTRACT This descriptive study was conducted to determine the effect of diabetes self-management on the burden of diabetes in individuals aged 65 and over with type-2 diabetes. The research was carried out in the Internal Medicine Department of Kayseri City Training and Research Hospital between December 1, 2023, and June 1, 2024. The sample consisted of 265 hospitalized patients who met the inclusion criteria. Data were collected through face-to-face interviews using the Individual Information Form, Standardized Mini Mental Test (SMMT), Diabetes Self-Management Scale (DSMS), and the Elderly Diabetes Burden Scale (EDBS). Statistical analyses were conducted using SPSS 25.0 software. Descriptive statistics, correlation analyses, and appropriate non-parametric tests were used. The participants had a mean age of 74.11±5.92 years; 50.2% were female, 44.9% were literate, and 67.2% were retired. The average duration since diabetes diagnosis was 21.06±10.06 years. Among them, 54.3% were on insulin therapy, 49.4% did not comply with a diabetic diet, and 79.2% did not engage in regular exercise. The mean DSMS score was 102.11±14.14, and the mean EDBS score was 44.19±7.63. Findings revealed that participants had a moderate level of self-management and a high level of diabetes burden. Sociodemographic and clinical characteristics were found to significantly affect diabetes self-management and burden levels. In conclusion, effective diabetes management in older adults significantly contributes to reducing the diabetes burden. Nurses play a crucial role in supporting this process through education and care. Therefore, individualized education and care practices aimed at improving diabetes self-management should be encouraged.
Benzer Tezler
- 65 yaş ve üzeri tip 2 diyabetli yaşlı bireylerde düşme korkusu kaçınma davranışı ile diyabet öz bakım davranışı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between fear of falling, avoidance behavior and diabetes self-care behavior in elderly individuals with type 2 diabetes, aged 65 and over
ELİF ULUĞTEKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
İç HastalıklarıDicle Üniversitesiİç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAMDİYE ARDA SÜRÜCÜ
- Diyabetli bireylerde diyabetik ayak bakımı hakkındaki bilgi düzeyleri ve öz bakım aktivitelerinin değerlendirilmesi
Evaluating the knowledge levels concerning diabetic foot care and self-care activities in individuals with diabetes
DAMLA GÖKDENİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
HemşirelikKafkas ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZÜMRÜT AKGÜN ŞAHİN
- Tip 2 diyabetin geriatrik popülasyonda bilişsel ve ruhsal fonksiyonlara etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of TYPE 2 diabetes on cognitive and psychological functions in geriatric population
AYFER MEMİŞ YAKIŞIK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HANDE PEYNİRCİ
- Yaşlı ve orta yetişkin Tip 2 diyabetli bireylerde kırılganlığın ayak bakım davranışları ve öz etkililiğe etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of frailty on foot care behaviors and self-efficacy in elderly and middle-aged individuals with Type 2 diabetes
DÖNDÜ BİLİCİ
- Tip 2 diyabetli yaşlı bireylerde bilişsel egzersizlerle desteklenmiş eğitim programının etkisi
The effect of education program supported by cognitive exercises in elderly individuals with type 2 diabetes
HANDE BULUT CANBAZ
Doktora
Türkçe
2026
Hemşirelikİstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşaİç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZELİHA TÜLEK
PROF. DR. İBRAHİM HAKAN GÜRVİT