Siber zorbalık konusundaki araştırmaların sistematik derleme çalışmasıyla incelenmesi
Investigation of research on cyberbullying via systematic review study
- Tez No: 968818
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ NEŞET MUTLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: sanal kurban, siber takip, siber zorbalığa duyarlılık, siber zorbalık, cyberbullying, cyberbullying sensitivity, cyberstalking, cyber victimization
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Karakter ve Değer Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Karakter ve Değer Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, 2015-2024 yılları arasında siber zorbalık konusunda yayımlanmış 33 akademik makale sistematik derleme yöntemiyle incelenmiştir. PRISMA akış şeması kullanılarak yapılan bu derlemede, siber zorbalık araştırmalarının zamansal dağılımı, coğrafi yoğunlaşması, metodolojik yaklaşımları ve temel bulguları açısından kapsamlı bir analiz sunulmaktadır. Araştırma sonuçlarında, siber zorbalık konusunda incelenen çalışmalarda akademik ilginin özellikle 2020 yılından itibaren belirgin şekilde arttığını gösterilmektedir. Bu durum, pandemi sürecinde çevrim içi etkileşimlerin artmasıyla birlikte siber zorbalık konusunun daha fazla gündeme geldiğini düşündürmektedir. Cinsiyet faktörleri açısından, erkek öğrencilerin siber zorbalık davranışlarını daha fazla sergilediği, kız öğrencilerin ise bu tür davranışları bildirme konusunda daha istekli olduğu tespit edilmiştir. Bu bulgu, toplumsal cinsiyet rolleri ve sosyalleşme süreçleriyle ilişkilendirilebilir. Örneklem özellikleri incelendiğinde, ilköğretim ve lise öğrencilerinin en fazla çalışılan grup olduğu, bunu üniversite öğrencilerinin izlediği görülmüştür. Siber zorbalıkla mücadelede öğretmenlere yönelik özel eğitim programları, dijital vatandaşlık eğitiminin erken yaşta başlatılması, farkındalık artırıcı çalışmalar ve oyun tabanlı öğrenme uygulamaları öne çıkan öneriler arasındadır. Ayrıca, aktif ve öğretici ebeveyn arabuluculuğunun siber zorbalığı azalttığı, ancak kısıtlayıcı arabuluculuğun bazı durumlarda ters etki yapabileceği bulunmuştur. Siber zorbalık türleri incelendiğinde, tehdit, söylenti yayma, kimlik hırsızlığı, mahremiyet ihlali, dini ve etnik temelli nefret söylemi ve cinsel içerikli mesajlaşma gibi davranışların öne çıktığı görülmüştür. Gelecekteki araştırmalar için cinsiyet temelli yaklaşımların dikkate alınması, coğrafi çeşitliliğin artırılması ve çok düzeyli müdahale stratejilerinin geliştirilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
In this study, 33 academic articles on cyberbullying published between 2015 and 2024 were analysed using the systematic review method. Using the PRISMA flowchart, this review provides a comprehensive analysis of cyberbullying research in terms of temporal distribution, geographical concentration, methodological approaches and main findings. The research findings show that academic interest in cyberbullying has increased significantly, especially since 2020. This situation suggests that the issue of cyberbullying has become more on the agenda with the increase in online interactions during the pandemic process. In terms of gender factors, it was found that male students were more likely to engage in cyberbullying behaviour, while female students were more likely to report such behaviour. This finding may be related to gender roles and socialisation processes. When analysing the characteristics of the sample, it was found that primary and secondary school students were the most studied group, followed by university students. Special training programmes for teachers, initiation of digital citizenship education at an early age, awareness-raising studies and game-based learning applications are among the most prominent suggestions to combat cyberbullying. In addition, active and educational parental mediation has been found to reduce cyberbullying, but restrictive mediation may have the opposite effect in some cases. When looking at the types of cyberbullying, behaviours such as threats, spreading rumours, identity theft, invasion of privacy, religious and ethnic hate speech and sexting were prominent. For future research, it is recommended that gender-based approaches be considered, geographic diversity be increased, and multi-level intervention strategies be developed.
Benzer Tezler
- Futbol taraftar kitlesinin fanatiklik ve siber zorbalık düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between fanaticism and cyber bullying levels of football fan masses
MUSTAFA ŞEREF PEHLİVANTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
SporAmasya ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEDA SABAH
- Ortaokul öğrencileri, rehber öğretmenleri, bilişim teknolojileri öğretmenleri ve yöneticilerinin siber zorbalık hakkındaki görüşleri: Keçiören ilçesi örneği
The opinions of secondary school students, guidance counselors, information technology teachers and managers about cyberbullying: Keçi̇ören district sample
GÜLER KARAMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HALÜK ÜNSAL
- Siber alanda tespit edilen zorbalık türlerinin istatistiksel analizi
Statistical analysis of types of bullying detected in cyberspace
MERVE TUZCU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Bilim ve TeknolojiHitit ÜniversitesiAdli Bilimler Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA COŞAR
- Sosyal bilgiler öğretmenlerinin siber zorbalık hakkındaki görüşleri
Review of social studies teachers' views on cyberbullying
EDA TİNGİŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimAkdeniz ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YÜKSEL KAŞTAN
- Sosyal medya kullanıcılarının siber zorbalık ve mağduriyete sebep etmenlerin kişilik özellikleri faktörlerinin incelenmesi
Investigation of the personality factors of social media users causing cyber bullying and victims
ELİF YÜCE
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALPER EVRENSEL