Avrupa Yeşil Mutabakatı'nın Türkiye'nin karbonsuzlaşma faaliyetlerine etkisi
The impact of the European Green Deal on Turkey's decarbonization activities
- Tez No: 968844
- Danışmanlar: PROF. DR. MİNE YILMAZER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Uluslararası Ticaret, International Trade
- Anahtar Kelimeler: İklim değişikliği, karbondioksit emisyonu, Avrupa Yeşil Mutabakatı, STIRPAT modeli, zaman serisi analizi, Climate change, carbon dioxide emissions, European Green Deal, STIRPAT model, time-series analysis
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Manisa Celal Bayar Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uluslararası Ticaret ve Finans Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Uluslararası Ticaret ve Finans Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İnsan kaynaklı CO2 emisyonu, küresel bir kriz haline gelen antropojenik iklim değişikliğinin temel yapı taşıdır. Atmosferik düzeyde biriken sera gazları, iklim değişikliği krizine yol açarak Dünya'daki ekosistemleri ve gelecek nesillerin refah içinde yaşama haklarını tehdit eden bir yapıya büründürmüştür. Bu şekilde devam etmesi halinde artan çevre felaketleri ile Dünya gittikçe yaşanılamaz bir hale gelecektir. İklim krizine karşı uluslararası boyutta önem taşıyan, iş birliğine dayalı anlaşma ve düzenlemeler, geri dönülemez noktaya ulaşmadan Dünya'nın daha fazla zarar görmesini engelleyerek iyileşme sürecine katkı sağlamada kritik rol oynamaktadır. Sera gazı emisyonlarına en büyük pozitif etkiyi yaratan faktörün endüstriyel faaliyetler olduğu düşünüldüğünde, oluşturulan iklim anlaşmalarının ülkelerin üretim ve uluslararası ticaret dinamiklerinde ciddi değişimlere sebep olacağı açıktır. Bu çalışmada, iklim değişikliğine karşı mücadelede gelişmiş politikalar içeren Avrupa Yeşil Mutabakatı ve önemli bir stratejik düzenleme olan Sınırda Karbon Düzenlemesi Mekanizmasının, Türkiye'nin iklim hedeflerine ulaşmasına ve karbonsuzlaşmasına olan olası etkileri incelenmiştir. Bu doğrultuda tezin birinci bölümünde antropojenik CO2 emisyonunun tarihsel süreci ve küresel etkileri ele alınmış, ikinci bölümünde sera etkisi ve iklim krizinin literatüre girişi, kabulü ve küresel çalışmalar işlenmiştir. Daha sonra insan faaliyetlerinin iklim krizine etkisini açıklamak amacıyla oluşturulan teorik modeller ve bu modellerin uygulamalı çalışmalarından elde edilen sonuçlar açıklanmıştır. Teorik çerçeve kurulduktan ve literatür taraması yapıldıktan sonra, bu çalışmanın analiz kısmında Türkiye'de 1990- 2022 yılları arasında CO2 emisyonunun, belirleyicisi olan makro ekonomik değişkenlerle olan ilişkisi test edilmiştir. Seçilmiş bazı makro değişkenlerin CO2 emisyonuna olan etkisi, STIRPAT modeli aracılığıyla ekonometrik zaman serisi analizi kullanılarak test edilmiştir. Elde edilen verilerin, test edilen yedi değişkenin beşinde çalışmanın hipotezini destekler nitelikte sonuç verdiği, iki değişkende ise hipotezin aksi yönünde sonuç verdiği görülmüş, beklenmeyen sonuçların muhtemel sebepleri açıklanmıştır. Sonuç ve öneriler kısmında enerji arzı dönüşümü, yenilenebilir enerji yatırımı, enerji verimliliği, SDKM uyum ve iç düzenleme çalışmaları gibi politika önerilerinde bulunulmuştur.
Özet (Çeviri)
Anthropogenic CO₂ emissions constitute the fundamental component of anthropogenic climate change, which has become a global crisis. The accumulation of greenhouse gases at the atmospheric level has led to a climate change crisis, transforming it into a structure that threatens ecosystems on Earth and the right of future generations to live in prosperity. If this trend continues, the increasing frequency of environmental disasters will render the Earth increasingly uninhabitable. International cooperation-based agreements and regulations that carry global significance in the fight against the climate crisis play a critical role in preventing further harm to the planet before reaching an irreversible point and contribute to the recovery process. Considering that industrial activities are the most significant contributing factor to greenhouse gas emissions, climate agreements will lead to substantial changes in countries' production and international trade dynamics. In this study, the possible impacts of the European Green Deal, which includes advanced policies to combat climate change, and the Carbon Border Adjustment Mechanism, a significant strategic regulation, on Türkiye's climate targets and decarbonization process are examined. In this context, in the first part of the thesis, the historical process and global effects of anthropogenic CO2 emissions are discussed, and in the second part, the introduction of the greenhouse effect and climate crisis to the literature, their acceptance and global studies are discussed. Theoretical models developed to explain the impact of human activities on the climate crisis and the results obtained from applied studies of these models are then explained. After establishing the theoretical framework and conducting a literature review, the analysis section of this study tested the relationship between CO2 emissions in Türkiye between 1990 and 2022 and the macroeconomic variables that determine them. The impact of selected macro variables on CO2 emissions was tested using the STIRPAT model using econometric time series analysis. The findings reveal that five out of the seven variables tested support the hypotheses of the study, while two variables yield results contrary to the hypotheses, and the possible reasons for these unexpected results are explained. In the conclusion and recommendations section, policy suggestions such as energy supply transformation, renewable energy investments, energy efficiency, and alignment with the CBAM through domestic regulatory efforts are presented.
Benzer Tezler
- Rüzgâr enerjisinin sürdürülebilir kalkınma üzerindeki ekonomik etkileri: Avrupa Birliği(AB)-Türkiye örneği
The economic impacts of wind energy on sustainable development: European Union (EU)-Turkey case study
EMRULLAH KAĞAN ELMAS
- Decarbonization in the shadow of neoliberal developmentalism: The case of Turkey's coal industry
Neoliberal kalkınmacılığın gölgesinde dekarbonizasyon: Türkiye'nin kömür sektörü örneği
ECEM EVRENSEL
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Uluslararası İlişkilerYaşar ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. EMRE İŞERİ
- Effects of carbon border adjustment mechanism: Carbon price scenarios and energy analysis for cement industry
Sınırda karbon düzenleme mekanizmasının etkileri: Çimento sektörü için karbon fiyatı senaryoları ve enerji analizi
LATİFE NUR DEMİR
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Çevre Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiEnerji Bilimi ve Teknolojileri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA BERKER YURTSEVEN
DR. ÖĞR. ÜYESİ EBRU ACUNER TÜRET
- Avrupa Yeşil Mutabakatı'nın Türkiye tarım sektörü politikaları ve ihracatına etkisi
The effect of the European Green Deal on Turkey's agricultural sector policies and exports
GÖKÇEHAN TALAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
EkonomiManisa Celal Bayar ÜniversitesiUluslararası Ticaret ve Finans Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OSMAN MURAT KOÇTÜRK
- Avrupa Yeşil Mutabakatı'nın Türkiye iklim politikalarına etkileri
The effects of the European Green Deal on Turkish climate policies
NURTEN AZRA YAVUZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Siyasal BilimlerAltınbaş ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TOLGA DEMİRYOL