65 yaş üzeri bireylerde yerinde yaşlanma, rekreasyon farkındalık düzeyleri ve yaşam kaliteleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between aging in place, recreation awareness levels, and quality of life in individuals over 65 years of age
- Tez No: 968849
- Danışmanlar: PROF. DR. PINAR GÜZEL GÜRBÜZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Spor, Geriatri, Sports, Geriatrics
- Anahtar Kelimeler: Aging, Aging in Place, Recreation, Gerontology, Elderly, Quality of Life
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Manisa Celal Bayar Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Rekreasyon Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rekreasyon
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, 65 yaş ve üzeri bireylerin yerinde yaşlanma, rekreasyonel farkındalık ve yaşam kalitesi düzeylerini incelemek; bu değişkenler arasındaki ilişkileri ve demografik değişkenlere göre anlamlı farklılıkları belirlemektir. Araştırma, ilişkisel tarama modeli temel alınarak nicel yöntemle yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini, Uşak Eğitim ve Araştırma Hastanesi Gerontoloji Birimi'ne başvuran ve evinde ikamet eden 500 yaşlı birey oluşturmaktadır. Çalışma grubu, amaçsal örnekleme yöntemlerinden tipik durum örneklemesi ile belirlenmiştir. Veriler bire bir görüşme yöntemiyle toplanmış, katılımcılardan gönüllü onam alınmıştır. Veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu, Yerinde Yaşlanma Ölçeği, Rekreasyonel Farkındalık Ölçeği ve Yaşlılarda Yaşam Kalitesi Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 22.0 programı kullanılmış; ikili gruplar arası karşılaştırmalar için bağımsız örneklem t-testi, üç ve daha fazla grup için tek yönlü ANOVA testi uygulanmıştır. ANOVA sonucunda anlamlı farklılık elde edilen değişkenlerde, farkın hangi gruplardan kaynaklandığını belirlemek amacıyla Tukey HSD post-hoc testi uygulanmıştır. Değişkenler arası ilişki düzeyini belirlemek için Pearson korelasyon analizi uygulanmıştır. Analizler sonucunda, cinsiyete göre ölçek puanlarında anlamlı fark bulunmamıştır. Kronik hastalık durumu ile yalnızca yaşam kalitesi arasında anlamlı fark saptanmıştır. Eğitim ve gelir düzeyine göre bazı alt boyutlarda (haz ve eğlence, sosyal başarı, kendini geliştirme, algılanan sosyal destek) anlamlı farklılıklar görülmüştür. Serbest zaman alanı yeterliliği açısından fiziksel yeterlilik, algılanan sosyal destek ve elde edilen destek puanlarında anlamlı farklar bulunmuştur. Ancak engel algısı, memnuniyet ve özerklik gibi bazı alt boyutlarda fark gözlenmemiştir. Pearson korelasyon analizi sonuçlarına göre, rekreasyonel farkındalık, yerinde yaşlanma ve yaşam kalitesi arasında pozitif yönlü ve anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Sonuç olarak, rekreasyonel farkındalık ve yerinde yaşlanma düzeylerinin, yaşlı bireylerin yaşam kalitesi üzerinde anlamlı ve olumlu etkiler yarattığı görülmüştür. Demografik özelliklerin bazı ölçek boyutları üzerinde belirleyici olabileceği, ancak çevresel ve bireysel faktörlerin de önemli rol oynadığı anlaşılmıştır. Araştırma bulguları ışığında öneri olarak, yaşlı bireylerin serbest zamanlarını daha nitelikli geçirebileceği sosyal ve fiziksel ortamların artırılması; sosyal destek sistemlerinin güçlendirilmesi; özellikle düşük gelirli ve kronik hastalığı olan bireyler için erişilebilir rekreatif hizmetlerin geliştirilmesi önerilmektedir. Ayrıca, yaşlı bireylerde rekreasyonel farkındalık kavramına yönelik farkındalık artırıcı programların uygulanması, yerinde yaşlanma süreçlerine katkı sağlayabilir.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to examine the aging in place, recreational awareness, and quality of life levels of individuals aged 65 and over, and to identify the relationships between these variables and significant differences based on demographic variables. The study was conducted using a quantitative method based on a relational screening model. The study sample consisted of 500 elderly individuals who applied to the Gerontology Unit of Uşak Training and Research Hospital and resided at home. The study group was determined using typical case sampling, a purposive sampling method. Data were collected through one-on-one interviews, and voluntary consent was obtained from the participants. Data collection tools included a Personal Information Form, the Aging in Place Scale, the Recreational Awareness Scale, and the Quality of Life in the Elderly Scale. SPSS 22.0 was used for data analysis; independent samples t-tests were used for comparisons between paired groups, and one-way ANOVA was used for comparisons of three or more groups. Pearson correlation analysis was used to determine the level of correlation between variables. The analyses revealed no significant differences in scale scores based on gender. A significant difference was found only between chronic disease status and quality of life. Significant differences were observed in some subscales (pleasure and entertainment, social success, self-development, and perceived social support) based on education and income levels. Significant differences were found in physical adequacy, perceived social support, and received support scores for leisure time adequacy. However, no differences were observed in some subscales such as perceived disability, satisfaction, and autonomy. According to Pearson correlation analysis results, positive and significant relationships were found between recreational awareness, aging in place, and quality of life. Consequently, levels of recreational awareness and aging in place were found to have significant and positive effects on the quality of life of older individuals. Demographic characteristics may be a determining factor in some scale dimensions, but environmental and individual factors also play important roles. Based on the research findings, recommendations include increasing social and physical environments where older individuals can spend their leisure time more efficiently; strengthening social support systems; and developing accessible recreational services, particularly for low-income individuals and those with chronic illnesses. Furthermore, implementing awareness-raising programs on the concept of recreational awareness among older individuals may contribute to the aging in place process.
Benzer Tezler
- Sağlık iletişimi perspektifinden Türkiye'deki 65 yaş ve üstü bireyleri anlamak: Sağlık ve yaşlanmaya ilişkin algı, tutum ve davranışlar üzerine bir araştırma
Understanding people aged 65 and over in Türkiye from a health communication perspective: A Study on perceptions, attitudes, and behaviors regarding health and aging
YAŞAR ŞEKERCİ
Doktora
Türkçe
2024
Halkla İlişkilerGalatasaray ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GAYE ASLI SANCAR DEMREN
- ADÜ Aile hekimliği polikliniğine başvuran 65 yaş üzeri hastaların fonksiyonel yeterlilikleri ile çoklu ilaç kullanımının ilişkisi
The relationship between functional qualifications and multiple drugs of 65 year-old patients who apply to ADÜ family medicine clinic
OSMAN ÖZDEMİR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Aile HekimliğiAdnan Menderes ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜZEL DİŞCİGİL
- 65 yaş ve üzeri düşme hikayesi bulunan yaşlı bireylerin postural kontrolün sensör ve motor komponentlerinin incelenmesi
Research postural control's sensory and motor components in older people in 65 aged and over who experienced falling
BURCU DEMİRKUNDAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Kulak Burun ve Boğazİstanbul ÜniversitesiOdyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET ATAŞ
- Yaşlı bireylerde yerinde yaşlanma ile psikolojik iyi oluş hali arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between aging in place and psychological well-being in older adults
BÜŞRA AHİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Sosyal HizmetGazi ÜniversitesiSosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖMER FARUK CANTEKİN
- Yaşlı bireylerin yerinde yaşlanma,başarılı yaşlanma ve dijital yetkinlikleri: Kesitsel bir çalışma"
Aging in place, successful aging and digital competencies of older people: A cross-sectional study
MÜBERRA KUŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Halk SağlığıPamukkale ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İLGÜN ÖZEN ÇINAR