Üniversite öğrencilerinin bilişsel esneklik ve belirsizliğe tahammülsüzlük düzeyleri ile kariyer yetkinlikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between university students' cognitive flexibility and intolerance of uncertainty levels and their career competencies
- Tez No: 969615
- Danışmanlar: PROF. DR. HASAN BOZGEYİKLİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Psikoloji, Education and Training, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada, üniversite öğrencilerinin bilişsel esneklik ve belirsizliğe tahammülsüzlük düzeylerinin kariyer yetkinlikleri üzerindeki etkisini incelemiştir. Araştırmaya 2023-2024 eğitim yılında çeşitli üniversitelerden toplam 308 öğrenci katılmıştır 181 kadın(%58,8), 127 erkek (%41,2). Bilişsel Esneklik Ölçeği, Belirsizliğe Tahammülsüzlük Ölçeği ve Kariyer Yetkinlikleri Ölçeği ve araştırmacı tarafından düzenlenen Kişisel Bilgi Formu ile veriler toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, Pearson korelasyon analizi, bağımsız gruplar t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve çoklu doğrusal regresyon analizi gibi istatistiksel yöntemlerden yararlanılmıştır. Bu araştırma bilişsel esneklik ve belirsizliğe tahammülsüzlük gibi psikolojik özelliklerin kariyer yetkinlikleri üzerindeki rolünü ortaya koyarak, üniversite öğrencilerinin kariyer gelişimini desteklemede dikkate alınması gereken faktörlere ışık tutmaktadır. Araştırmada, bilişsel esneklik ile kariyer yetkinlikleri arasında orta düzeyde pozitif bir ilişki olduğunu göstermiştir, çoklu regresyon analizi sonuçlarına göre, bilişsel esneklik ve belirsizliğe tahammülsüzlük alt boyutları birlikte, kariyer yetkinliği puanlarındaki değişimin %27,4'ünü açıklamaktadır. Demografik değişkenler açısından, kadın öğrencilerin belirsizliğe tahammülsüzlük düzeylerinin erkeklere göre daha yüksek olduğu, erkeklerin ise bilişsel esnekliğin“kontrol”boyutunda daha yüksek puanlar aldığı görülmüştür. Sınıf düzeyi yükseldikçe öğrencilerin hem bilişsel esneklik hem de kariyer yetkinliklerinin arttığı gözlenmiştir. Fakülte türü açısından, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi öğrencilerinin belirsizliğe tahammülsüzlük düzeyleri daha yüksekken, Eğitim ve Hukuk Fakültesi öğrencilerinin bilişsel esneklik düzeylerinin daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Bulgular, öğrencilerin bilişsel esnekliklerini artırmaya ve belirsizlikle başa çıkma becerilerini geliştirmeye yönelik müdahalelerin, kariyer yetkinliklerini güçlendirmede etkili olabileceğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This study examined the effect of university students' cognitive flexibility and intolerance of uncertainty levels on their career competencies. The sample consisted of 308 undergraduate students (181 female [58.8%], 127 male [41.2%]) during the 2023–2024 academic year. Data were obtained by using the Cognitive Flexibility Scale, the Intolerance of Uncertainty Scale, the Career Competencies Scale, and a Personal Information Form designed by the researcher. For data analysis, a range of statistical techniques was used, including descriptive statistics, Pearson correlation analysis, independent samples t-tests, one-way analysis of variance (ANOVA), and multiple linear regression analysis. This study highlights the impact of psychological characteristics such as cognitive flexibility and intolerance of uncertainty on career competencies, providing guidance light on factors that should be taken into consideration in supporting the career development of university students. The study showed a moderate positive relationship between cognitive flexibility and career competencies. According to the results of the multiple regression analysis, the subdimensions of cognitive flexibility and intolerance of uncertainty together explain 27.4% of the variation in career competency scores. In terms of demographic variables, female students reported higher levels of intolerance of uncertainty compared to their male students, whereas male students scored higher on the“control”subdimension of cognitive flexibility. It has been observed that as the grade level increased, both cognitive flexibility and career competencies of the students increased. When analyzed by faculty, it was determined that students in the Faculty of Economics and Administrative Sciences had higher levels of intolerance to uncertainty, while students in the Faculty of Education and Law. The results suggest that interventions to increase cognitive flexibility and enhancing the ability to cope with uncertainty may serve as effective strategies for strengthening students' career competencies.
Benzer Tezler
- COVID 19 pandemisinde üniversite öğrencilerinin belirsizliğe tahammülsüzlük ve travma sonrası büyüme düzeyleri arasındaki ilişkide bilişsel esneklik, yalnızlık ve sosyal desteğin aracılık rolü: Farklı modellerin denenmesi
The mediation role of cognitive flexibility, loneliness and social support in the relationship between university students' levels of uncertainty intolerance and post-traumatic growth in the COVID 19 pandemic: Testing different models
İCLAL CİVAN İLGÜN
Doktora
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimAnadolu ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BAHTİYAR ERASLAN ÇAPAN
- Üniversite öğrencilerinde bilişsel esneklik ve belirsizliğe tahammülsüzlük ile kişilik özellikleri arasındaki ilişki
Relationship between cognitive flexibility and intolerance of uncertainty and personality traits university students
FATMA GÜVENÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
PsikolojiNecmettin Erbakan ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERDAL HAMARTA
- Beliren yetişkinlik dönemindeki bireylerde yaşantısal kaçınma, kendindelik ve bilişsel esnekliğin, kaygı ile belirsizliğe tahammülsüzlük ilişkisindeki rolü: Bir model denemesi
The role of experiential avoidance, mindfulness and cognitive flexibility in the relationship anxiety and intolerance to uncertainty in adulthood individuals: A model test
GÜLAY ÖZSOY
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. UĞUR DOĞAN
- Üniversite öğrencilerinde bilişsel esneklik, belirsizliğe tahammülsüzlük ve duygu düzenleme güçlüğünün sosyal kaygıyı yordama gücünün incelenmesi
Investigating the predictive power of cognitive flexibility, intolerance of uncertainty and difficulty in emotion regulation on social anxiety in university students
ÖZLEM ÖZGEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimRecep Tayyip Erdoğan ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ VOLKAN AVŞAR
- Macera terapisi temelli grupla danışmanlığın üniversite öğrencilerinde bilişsel esneklik ve belirsizliğe tahammülsüzlüğe etkisi
Effects of adventure therapy based group counseling on graduate students' cognitive flexibility and intolerance of uncertainty
ASİYE BÜŞRA ŞİRİN AYVA
Doktora
Türkçe
2018
PsikolojiMarmara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AZİZE NİLGÜN CANEL