Evlilik doyumunun yordayıcısı olarak temel psikolojik ihtiyaçlar ve sosyal medya bağımlılığı
Basic psychological needs and social media addiction as predictors of marital satisfaction
- Tez No: 969724
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERTUĞRUL TALU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada evlilik doyumu ile temel psikolojik ihtiyaçlar ve sosyal medya bağımlılığı arasındaki yordayıcı ilişki incelenmiştir. Araştırma ilişkisel tarama modeli kullanılarak yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubunu 2024-2025 yılları arasında Ankara ilinde ikamet eden 581 evli birey (381 kadın, 200 erkek) oluşturmuştur. Veriler; Kişisel Bilgi Formu, Evlilik Doyumu Ölçeği, Evli Bireyler için Temel Psikolojik İhtiyaçların Doyumu Ölçeği ve Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Temel psikolojik ihtiyaçlar ve sosyal medya bağımlılığı değişkenlerinin evlilik doyumunu yordama gücünü belirlemek amacıyla çoklu doğrusal regresyon analizi yapılmıştır. Değişkenler arasındaki doğrusal ilişkiler Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Analizi ile incelenmiştir. Gruplar arası farklılıkları belirlemek amacıyla cinsiyet değişkeni için bağımsız örneklemler t testi, üç ve daha fazla kategoriye sahip değişkenler için tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Parametrik test varsayımlarının karşılanmadığı ve grup büyüklükleri arasında anlamlı farkların bulunduğu durumlarda ise Kruskal-Wallis H testi uygulanmıştır. Bulgular temel psikolojik ihtiyaçların evlilik doyumunun güçlü ve anlamlı bir yordayıcısı olduğunu ortaya koymuştur. Buna karşılık sosyal medya bağımlılığının evlilik doyumu üzerinde anlamlı bir etkisi bulunmamıştır. Evlilik doyumu ile temel psikolojik ihtiyaçların tüm alt boyutları (sevgi–ait olma, güç, özgürlük ve eğlence) arasında pozitif ve anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Evlilik doyumu ile sosyal medya bağımlılığı arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Temel psikolojik ihtiyaçlar ile sosyal medya bağımlılığı arasında ise düşük düzeyde, negatif yönde anlamlı bir ilişki belirlenmiştir. Evlilik doyumu flört süresi ile pozitif; yaş, evlilik süresi, çocuk sayısı ve günlük sosyal medya kullanım süresi ile negatif yönde anlamlı ilişkiler göstermiştir. Eş ile tanışma biçimine göre yüz yüze tanışarak evlenen bireylerin evlilik doyumları görücü usulüyle evlenen bireylere kıyasla anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur. Çalışma durumu açısından yapılan karşılaştırmalarda özel sektör çalışanlarının evlilik doyumlarının kamu çalışanları ve çalışmayan bireylere göre daha yüksek olduğu görülmüştür. Diğer yandan evlilik doyumu; cinsiyet, bireyin ve eşin eğitim düzeyi, kullanılan sosyal medya platformu ve kullanım amacına göre anlamlı farklılık göstermemiştir. Araştırmada ayrıca temel psikolojik ihtiyaçlar ve sosyal medya bağımlılığı; demografik değişkenler, evlilik özellikleri ve sosyal medya kullanım alışkanlıkları açısından da incelenmiştir.
Özet (Çeviri)
This research aimed to examine the predictive relationships between marital satisfaction, basic psychological needs, and social media addiction. A relational research design was employed. The sample consisted of 581 married individuals (381 women and 200 men) residing in Ankara during the 2024–2025 period. Data were collected using the Personal Information Form, the Marital Satisfaction Scale, the Satisfaction of Basic Psychological Needs Scale for Married Individuals, and the Social Media Addiction Scale. Multiple linear regression analysis was conducted to determine the predictive power of basic psychological needs and social media addiction on marital satisfaction. The linear relationships among variables were examined using Pearson product-moment correlation analysis. To identify group differences, independent samples t-tests were used for the gender variable, and one-way analysis of variance (ANOVA) was applied for variables with three or more categories. When parametric assumptions were not met and group sizes differed significantly, the Kruskal–Wallis H test was employed. The findings revealed that basic psychological needs were a strong and significant predictor of marital satisfaction. In contrast, social media addiction did not significantly affect marital satisfaction. Positive and significant relationships were observed between marital satisfaction and all subdimensions of basic psychological needs (love–belonging, power, freedom, and fun). No significant relationship was found between marital satisfaction and social media addiction. A low-level, negative, and significant relationship was identified between basic psychological needs and social media addiction. Marital satisfaction was positively associated with the length of the dating period and negatively associated with age, duration of marriage, number of children, and daily time spent on social media. Regarding how participants met their spouses, those who married after meeting face-to-face reported significantly higher marital satisfaction than those in arranged marriages. In terms of employment status, individuals working in the private sector reported higher marital satisfaction than public sector employees or unemployed individuals. No significant differences in marital satisfaction were observed based on gender, the educational level of the individual or their spouse, the social media platform used, or the purpose of social media use. Furthermore, basic psychological needs and social media addiction were also examined in relation to demographic variables, marital characteristics, and social media usage habits.
Benzer Tezler
- Evli bireylerde temel psikolojik ihtiyaçların doyumu ile ilişki doyumu arasındaki ilişkinin incelenmesi
An examination of the relationship between the satisfaction of basic psychological needs and relationship satisfaction in married individuals
İREM YOLCU
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Psikolojiİstanbul Aydın ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HADİYE KÜÇÜKKARAGÖZ
- Evlilik yaşamının psikolojik sağlamlık düzeyine etkisinin incelenmesi
An examination of the effect of marital life on psychological resilience
ÜMMÜHAN GÖRKEM
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
PsikolojiHaliç ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKHAN ÖZCAN
- Ebeveyn-çocuk ilişkisinin yordayıcısı olarak özsaygı ve evlilik doyumu
Self-esteem and marriage satisfaction as predictors of parent-child relationship
ÖZLEM OFLAZOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
SosyolojiOsmaniye Korkut Ata ÜniversitesiAile Danışmanlığı ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OĞUZHAN ÇOLAKKADIOĞLU
- Evli bireylerde öz eleştirellik seviyesi ile evlilik doyumu arasındaki ilişkide reddedilme duyarlılığının aracı rolü
The mediating role of rejection sensitivity in the relationship between the level of self-criticism and marriage satisfaction in married individuals
SEÇİL USLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
SosyolojiAydın Adnan Menderes ÜniversitesiAile Danışmanlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET ŞAKİROĞLU
- Cinsel doyumu yordayan demografik ve psikolojik değişkenlerin incelenmesi
An investigation of the predictive role of demographic and psychological variables on sexual satisfaction
MARYAM AYATOLLAHİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
PsikolojiAnkara ÜniversitesiEğitimde Psikolojik Hizmetler Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. İLHAN YALÇIN