5. sınıf sosyal bilgiler dersi çocuk hakları konusunun eğitsel oyunlarla geliştirilmesi: Eylem araştırması
Improving the topic of children's rights in 5th grade social studies through educational games: Action research
- Tez No: 969734
- Danışmanlar: DOÇ. DR. DURDANE ÖZTÜRK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: çocuk hakları, eğitsel oyun, eylem araştırması, maxoda, oyun, sosyal bilgiler, children's rights, educational games, action research, maxoda, game, Social Studies
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma ile ilköğretim 5. sınıf öğrencilerinin sosyal bilgiler dersinde çocuk haklarına yönelik algılarını ve farkındalıklarını eğitsel oyun yoluyla geliştirmek amaçlanmıştır. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden eylem araştırması desenine göre tasarlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2023-2024 eğitim-öğretim yılında Yozgat ili Yerköy ilçesinde bir ortaokulda öğrenim gören 22 öğrenci oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak açık uçlu soru formu, yarı yapılandırılmış görüşme formu, saha notları ve KİT kullanılmıştır. Araştırmanın başında, çocuk haklarını belirlemek için 4. ve 5. sınıf Sosyal Bilgiler ders kitapları ve ÇHDS'de yer alan çocuk haklarından yararlanılmıştır. Ders kitaplarında ve ÇHDS'de yer alan 14 çocuk hakkına ilişkin açık uçlu soru formu geliştirilip örneklem dışı 165 öğrenciye uygulanmıştır. Daha sonra çalışma grubundaki öğrencilerin çocuk haklarına ait algılarını tespit etmek amaçlı yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Açık uçlu soru formu ve yarı yapılandırılmış görüşme sonucunda elde edilen veriler MAXODA 2024 programı ile analiz edilmiştir. Elde edilen verilerin analizi sonucu öğrencilerin 6 çocuk hakkına ilişkin algılarında ve öğrenmelerinde eksiklikler olduğu tespit edilmiştir. 6 hafta süren araştırmada korunma hakkı, bir işte çalıştırılmama hakkı, eğlenme, kültür ve sanatsal faaliyette bulunma hakkı, eşitlik/ ayrımcılığa uğramama hakkı, özel gereksinimli çocuk hakkı, isim hakkına yönelik algılarındaki ve öğrenmelerindeki eksiklikleri tamamlamak amacıyla haftalık eylem planı oluşturulmuştur. Eylem planı öncesi çalışma grubuna 6 çocuk hakkı ile ilgili KİT uygulanmıştır. KİT'ten elde edilen veriler doğrultusunda eğitsel oyunlar geliştirilmiş ve eğitsel oyun eylem etkinliği gerçekleştirilmiştir. Ardından son durum tespitine yönelik KİT tekrar uygulanarak haklara ilişkin algı eksikliklerinin ne oranda giderildiği belirlenmiştir. Araştırmanın sonucunda 6 çocuk hakkına ilişkin var olan algı ve öğrenmelerindeki eksikliklerin giderilmesinde hazırlanan eğitsel oyun eylem faaliyetlerinin etkili olduğu tespit edilmiştir. Eylem araştırması boyunca uygulanan eğitsel oyun eylemsel faaliyetinin hakların öğretiminde kalıcı öğrenmeleri sağladığı ve derse karşı motivasyonu artırdığı tespit edilmiştir.
Özet (Çeviri)
This study aims to enhance the perceptions and awareness of 5th grade primary school students regarding children's rights within the scope of the Social Studies course through the use of educational games. Designed as an action research based on qualitative research methods, the study was conducted with 22 students attending a middle school in the Yerköy district of Yozgat province during the 2023–2024 academic year. Data were collected through open-ended questionnaires, semi-structured interview forms, field notes, and the Word Association Test (WAT). Initially, children's rights were identified by reviewing the 4th and 5th grade Social Studies textbooks and the United Nations Convention on the Rights of the Child (CRC). An open-ended questionnaire covering 14 rights was administered to 165 students outside the study group. Subsequently, semi-structured were conducted with the sample group to determine their perceptions of these rights. The collected data were analyzed using MAXODA 2024 content analysis software. Findings revealed that students had deficiencies in their understanding of six specific rights: the right to protection, the right not to be subjected to child labor, the right to rest and leisure and to engage in cultural and artistic activities, the right to equality and non-discrimination, the rights of children with special needs, and the right to a name. To address these gaps, a weekly action plan was developed and implemented through educational games. The WAT was applied before and after the intervention to assess changes in students' perceptions. The results indicated that the game-based activities effectively improved students' understanding of the targeted rights. Moreover, the process contributed to more permanent learning and increased motivation towards the course.
Benzer Tezler
- 2017 Sosyal Bilgiler dersi öğretim programı ve ders kitaplarında çocuk hakları ve çocuk güvenliği konularına yer verilme durumunun incelenmesi
Examination of the inclusion of child rights and child safety issues in the 2017 Social Studies course curriculum and textbooks
MURAT CEYLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimAksaray ÜniversitesiSosyal Bilgiler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. REFİK TURAN
- 2018 sosyal bilgiler dersi öğretim programının çocuk hakları açısından incelenmesi
Investigation of 2018 social studies course teaching programs in terms of children's rights
GÖKTUĞ İBRET
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimKastamonu ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SİBEL OĞUZ HAÇAT
- Kitle iletişim araçlarının 8. sınıfta okutulmakta olan Vatandaşlık Bilgisi ve Demokrasi Eğitimi dersine etkilerinin araştırılması ve değerlendirilmesi
The evaluation and researching the effects of communication vehicles that are commonly used nowadays to the Citizenship Knowledge and Democracy Training which are being learned at the 8 th class
MURAT TEKİROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. DOĞAN DUMAN
- Sosyal bilgiler ders kitaplarındaki gazete ve genel ağ haberlerinin incelenmesi
Investigation of newspaper and general network news in social studies coursebooks
ALİ ÖRS
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CEMAL GÜVEN
- Eğitimde ideal vatandaşlık imgesi: Sosyal bilgiler ders kitapları ile nasıl bir vatandaş yetiştirmek amaçlanıyor?
Image of ideal citizenship in education: What kind of citizen is aimed to be educated with social studies textbooks?
KUBRA BAYER
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimEskişehir Osmangazi ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KERİM ŞEN