Bakteriyolog Doktor Server Kâmil (Tokgöz)'ün“Mufassal Hıfz-ı Sıhhat”adlı eseri üzerinden hastalıklara karşı sağlığın korunmasına yönelik tarihsel bir araştırma
A historical research on protection of health against diseases based on the book“Mufassal Hıfz-i Sıhhat”by bacteriologist Doctor Server Kâmil (Tokgöz)
- Tez No: 969877
- Danışmanlar: DOÇ. DR. EBRU CAYMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Deontoloji ve Tıp Tarihi, Sağlık Yönetimi, Medical History and Ethics, Healthcare Management
- Anahtar Kelimeler: Hıfz-ı Sıhhat, Halk Sağlığı, Server Kâmil (Tokgöz), Mufassal Hıfz-ı Sıhhat, Sağlık Politikası, Sağlık Teşkilatlanması, Koruyucu hekimlik, Koruyucu sağlık hizmetleri, Sağlık eğitimi, Sağlık kuruluşları, Sağlık yönetimi, Sağlık örgütlenmesi, Tıp eğitimi, Tıp tarihi, Hıfz-ı Sıhhat, Public Health, Server Kâmil (Tokgöz), Mufassal Hıfz-ı Sıhhat, Health Policy, Health Organization, Preventive medicine, Preventive health services, Health education, Health institutions, Health management, Health organizations, Education-medical, History of medicine
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bir hekim ve bakteriyolog olan aynı zamanda da bulaşıcı ve salgın hastalıklarla mücadelenin üssü sayılabilecek“Türkiye Cumhuriyeti Merkez Hıfzıssıhha Enstitüsü”nde müderris ve verem hastalığı ile mücadelede etkin rol oynayan“Heybeliada Sanatoryumu”ile sağlık profesyoneli eğitiminin en önemli kuruluşlarından“Hıfzıssıhha Mektebi”idarecileri arasında yer almış Dr. Server Kâmil (Tokgöz)'ün kaleme aldığı eserlerinden“Mufassal Hıfz-ı Sıhhat”ın hastalıklara karşı korunmadaki içerdiği bilgileri günümüz Türkçesi ile aktarmak ve dönemin kurumsal olarak sağlık idaresini kişiler ve kurumlar üzerinden yansıtmayı konu edinen ve amacı hem Cumhuriyetin sağlık idaresinin hastalıklarla mücadele kapsamındaki duruşunu hem de bulaşıcı ve salgın hastalıklara karşı sağlığın korunması için yapılan çalışmaların günümüz anlayışına katkısının ne olduğunun anlaşılması olan, veri toplama tekniklerinden doküman analizi yapılması ve birinci ile ikinci el kaynakların literatür taraması / araştırılması sonrasında elde edilen kaynakların esas tarihi belgenin çevrilmesi sonucunda ortaya çıkan malzeme ile desteklenip harmanlanarak sağlığın korunması özelinde eserin önemli kısımlarının aktarılması, Sağlık Yönetimi alanına farklılık sunulabilmesi ve nicel araştırma yöntemleriyle ölçümler yapılarak katkı verilmesi yerine nitel araştırma yöntemleri çerçevesinde ortaya konan bu çalışma ile küresel iklim değişikliği, hızla artan dünya nüfusu ve yüksek talep karşısında ekonomik rekabetle beraber arz sunumunda insan sağlığını olumsuz yönde etkileyecek ürünlerin yaygınlaşması gibi nedenlerle hastalıkların (Ebola, SARS, MERS, Maymun Çiçeği, Domuz Gribi, Chikungunya, Koronavirüsler vb.) artması ve hızla yayılım gösterebilmesi kabiliyetinin olduğu bir çağda hastalıklara karşı korunabilmenin nasıl olması gerektiğini anlatabilen, insanlığın bulaşıcı ve salgın hastalıklara karşı yüzyıllarca yürüttüğü mücadelenin son 100 yılda ülkemizdeki ayağına bilimsel bir kaynak olarak katkı sunabilecek olan“Mufassal Hıfz-ı Sıhhat”in hastalıklara karşı korunmaya ait bilgileri gün yüzüne çıktı.
Özet (Çeviri)
Dr. Server Kâmil (Tokgöz); a physician and bacteriologist, played a significant role in the institutional development of public health in the early republican period of Türkiye. He served as a lecturer at the“Republic of Türkiye Central Institute of Hygiene”(Türkiye Cumhuriyeti Merkez Hıfzıssıhha Enstitüsü), an institution regarded as the headquarters of the struggle against infectious and epidemic diseases; contributed actively to the fight against tuberculosis at the“Heybeliada Sanatorium”and held administrative positions at the“School of Public Health”(Hıfzıssıhha Mektebi), one of the most important institutions for the education of health professionals. This study focuses on translating into contemporary Turkish the preventive health knowledge presented in his work“Mufassal Hıfz-ı Sıhhat”and reflecting the institutional health administration of the period through the individuals and organizations involved. The aim is to reveal both the stance of the republican health administration in combating diseases and the relevance of the preventive measures against infectious and epidemic illnesses for contemporary health policies. Based on qualitative research methods, the study employs document analysis as the primary data collection technique. Primary and secondary sources were reviewed, and the translation of the original historical text was supported and enriched by these findings. Instead of contributing through quantitative measurements, the study emphasizes the interpretative dimension of health management by analyzing the essential parts of the work in the context of disease prevention. In an era characterized by global climate change, rapid population growth, increasing demand, economic competition, and the proliferation of products that may negatively impact human health, infectious diseases such as ebola, SARS, MERS, monkeypox, swine flu, chikungunya and coronaviruses have shown the capacity to spread rapidly on a global scale. Within this framework, the rediscovery and contemporary interpretation of“Mufassal Hıfz-ı Sıhhat”provide a valuable scientific resource that not only illustrates how protection against diseases should be conceptualized today but also sheds light on the last century of Türkiye's long-standing struggle against infectious and epidemic diseases.
Benzer Tezler
- Egg drop syndrome 1976'ya (EDS'76) karşı kullanılan aşıların tavuklarda oluşturdukları antikor düzeylerinin değişik serolojik yöntemlerle (HI, AGP, ELISA) karşılaştırılması
Comparison of antibody titers in vaccinated hens against Egg Drop Syndrome 1976 (EDS'76) by different serological methods (Hemogglutination-Inhibition, Agar GEl Precipitation and Enzyme Linked Immunosorbent Assay)
BANUR USLANOĞLU
Doktora
Türkçe
1988
Veteriner HekimliğiAnkara ÜniversitesiMikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖMER AKAY
- Osman Nuri Eralp'in“Bakteriyoloji Dersleri”adlı kitabının veteriner hekimliği tarihi açısından değerlendirilmesi
The assessment of Osman Nuri Eralp's book entitled“bacteriology courses”with in the scope of history of veterinary medicine
BERFİN MELİKOĞLU
Doktora
Türkçe
2007
Veteriner HekimliğiAnkara ÜniversitesiVeteriner Hekimliği Tarihi ve Deontoloji Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. ATİLLA ÖZGÜR
- Osmanlı salnamelerinde 1908 tarihine kadar tıp eğitimi
Medical education in the Ottoman yearbooks until the year 1908
YASEMİN ÖZTUNA ŞİRİN
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
Deontoloji ve Tıp Tarihiİstanbul ÜniversitesiDeontoloji ve Tıp Tarihi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEBRURE DEĞER
- Hastanemizde görev yapan doktor, hemşire ve personelin el florası, üreyen mikroorganizmaların dağılımı , patojen mikroorganizmaların antibiyotik duyarlılığı ve el yıkama alışkanlıklarının araştırılması
Başlık çevirisi yok
BAŞAK EFE
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2003
Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik MikrobiyolojiSelçuk ÜniversitesiKlinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ONUR URAL
