Hemşirelikte işgören eskimişliği ölçeğinin geliştirilmesi ve psikolojik rahatlık ilişkisinin belirlenmesi
Development of nursing obsolescence scale in nursing and determination of the relationship employee obsolescence with psychological comfort
- Tez No: 969911
- Danışmanlar: PROF. DR. AYTOLAN YILDIRIM
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Sağlık Yönetimi, Hemşirelik, Healthcare Management, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Hemşire, İşgören Eskimişliği, Ölçek, Geçerlik, Güvenirlik, Nurse, Obselecense, Scale, Validity, Reliability, Psychological comfort
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelikte Yönetim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Hemşirelikte Yönetim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Araştırmada; hemşirelerin eskimişlik düzeylerini değerlendirmede kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir araç geliştirmek ve hemşirelerin eskimişlik düzeyleri ile psikolojik rahatlıkları arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, metodolojik ve ilişkisel araştırma tasarımındadır. İki aşamada gerçekleştirilmiştir. Bu araştırmanın birinci aşamasının amacı, hemşirelerin işgören eskimişliği düzeylerinin belirlenmesinde kullanılmak üzere Hemşirelikte İşgören Eskimişliği Ölçeği'ni geliştirmek ve psikometrik analizlerini gerçekleştirmektir. İkinci aşamasında ise hemşirelerde işgören eskimişliği düzeyininin psikolojik rahatlık ile olan ilişkisini belirlemeye çalışmaktır. Metodolojik tasarımdaki araştırmanın il aşamasının evrenini, İstanbul'da bulunan kamu, özel, üniversite hastanesi olmak üzere toplam 3 hastanede çalışan 1800 hemşire oluşturdu, ikinci aşamanın evrenini iki kamu hastanesinde çalışan 920 hemşire oluşturdu. Araştırmanın örneklemini ise belirlenen hastanelerde çalışan hemşireler arasından gelişigüzel örnekleme yöntemiyle ulaşılan 525, ikinci aşamasının örneklemini ise 281 gönüllü hemşire oluşturdu. İlk aşamanın verileri; Kişisel ve Mesleki Özellikler Bilgi Formu, Hemşirelikte İşgören Eskimişliği Ölçeği Taslağı ve eş değer form olan Tükenmişlik Ölçeği Kısa Versiyonu kullanılarak Temmuz 2022-Ekim 2022 tarih aralığında toplandı. İkinci aşaması ise Hemşirelikte İşgören Eskimişliği Ölçeği ve Psikolojik Rahatlık Ölçeği kullanılarak Temmuz 2024-Ekim 2024 tarihleri arasında gerçekleştirildi. Verilerin analizinde IBM SPSS 28 ve R programlama dili kullanılarak %95 güven aralığı ile çalışıldı. Ölçeğin geçerliği; kapsam, yüzey ve yapı geçerliği, güvenirliği ise Madde-toplam korelasyonu, Cronbach Alpha katsayısı, yarıya bölme, test-tekrar test, eş değer form yöntemleri kullanılarak değerlendirildi. Toplam ölçeğin kapsam geçerlik indeksi 0,97 bulundu. Ölçeğin yapı geçerliğini test etmek için, Açıklayıcı Faktör Analizi ve bununla birlikte Doğrulayıcı Faktör Analizi çalışıldı. Açıklayıcı Faktör Analizi öncesi madde-toplam puan korelasyon değeri 0,5'ten küçük olan 1 madde taslak ölçekten çıkarıldı. Toplam açıkladığı varyans oranı %66,07 olan ölçek, 38 madde ve 3 faktör; yönetim politikaları merkezli eskimişlik, kişilik ve beklenti merkezli eskimişlik ve iş görev merkezli eskimişlik olarak belirlendi. Faktör yapısının uyumluluk oranları Doğrulayıcı Faktör Analizi ile teyit edildi. Modelin oluşturulan faktörlerle uyumlu olduğu belirlendi. Ölçeğin güvenirliğine ilişkin Cronbach Alpha değeri tüm faktörler için incelendi. Ölçeğin güvenirliğine ilişkin toplam Cronbach Alpha katsayısı 0,966, alt boyutları için ise 0,915-0,963 aralığında hesaplandı. Spearman-Brown ve Guttman Split-Half güvenirlik katsayılarının 0,993; paralel form geçerliği (r=0,230, p=0.000) ve test-tekrar test analizinin sonuçları (r=0,900, p=0,000) arasında anlamlı korelasyon saptandı. Hemşirelikte İşgören Eskimişliği Ölçeği, 3 boyut ve toplam 38 maddeden oluşan 5'li Likert tipinde geliştirilen bir ölçek olarak geliştirildi. Sonuç olarak bu araştırma ile geliştirilen ölçek, geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olarak hemşirelerin eskimişlik düzeylerini belirlemek amacıyla kullanılabilir. Araştırmanın ikinci aşaması ise geliştirilen Hemşirelikte İşgören Eskimişliği Ölçeği kullanılarak hemşirelerin eskimişlik düzeyleri ve psikolojik rahatlık ilişkisini belirlemek amacıyla ilişki arayıcı ve tanımlayıcı tipte uygulandı. Alt boyutlar arasında anlamlı ilişkiler tespit edildi. Sonuçlar doğrultusunda; hemşirelerle eskimişlik düzeylerini belirlemek amacıyla yeni araştırmaların yapılması, insan kaynaklarının doğru ve etkin kullanımı için insiyatif kullanma ve mesleki eskimişlik düzeylerinin dikkate alınması önerilebilir.
Özet (Çeviri)
The aim of the study was to develop a valid and reliable tool that can be used to evaluate the burnout levels of nurses and to determine the relationship between the burnout levels of nurses and their psychological comfort. The study was designed as a methodological and correlational research. It was conducted in two stages. The aim of this programmed first stage is to disseminate the Nursing Worker Obsolescence Scale to be used in determining the ranking of the Officials' employee obsolescence and to start psychometric analyses. The second stage is to try to determine the relationship between the employee obsolescence and psychological comfort in nurses. The universe of the training stage in the methodological design consists of 1800 Officials working in 3 hospitals in Istanbul, including public, private and university hospitals, and the universe of the second stage consists of 920 Clinics working in two public hospitals. The sample of the study consisted of 525 nurses working in the designated hospitals who were reached through random sampling method, and the sample of the second stage consisted of 281 volunteer nurses. Data of the first stage were collected between July 2022 and October 2022 using the Personal and Professional Characteristics Information Form, the Nursing Worker Scale Draft and the equivalent form, the Burnout Scale Short Version. The second phase was carried out between July 2024 and October 2024 using the Nursing Worker Obsolescence Scale and the Psychological Comfort Scale. In the analysis of the data, IBM SPSS 28 and R programming language were used with a 95% confidence interval. The validity of the scale was managed with scope, surface and construct validity, and its reliability was based on Item-total distribution, Cronbach Alpha, split-half, test-retest, equivalent form methods. The valid index of the total study scope was found to be 0.97. The construct validity of the scale was studied in two separate homogeneous systems with unequal numbers of Exploratory Factor Analysis and Confirmatory Factor Analysis. Before Exploratory Factor Analysis, 1 item with an item-total score value less than 0.5 was removed from the draft size. The composition of the KMO composition of the scale was determined as 0.966 and Bartlett's Test χ2=9266.351 (p<0.000). The scale with a total variance rate of 66.07% was determined as 38 items and 3 factors; obsolescence centered on management policies, obsolescence centered on personality expectations and obsolescence centered on work duties. Factor compatibility was confirmed with Confirmatory Factor Analysis. İt was determined that the model was compatible with Linux. The Cronbach Alpha value for the reliability of the scale was examined for all factors. The total Cronbach Alpha amount for the reliability of the scale was calculated as 0.966, and for its sub-dimensions it was calculated as 0.915-0.963. The Spearman-Brown and Guttman Split-Half reliability coefficients were 0.993; the parallel form transitions (r=0.230, p=0.000) and the test-retest analysis (r=0.900, p=0.000) were significantly different. The Nursing Worker Obsolescence Scale is a 5-point Likert-type file scale consisting of 3 dimensions and a total of 38 items. As a result, with this research list, the scale can be used to determine the obsolescence levels of the Officials as a valid and reliable measurement tool. The second phase of the study was applied in a descriptive and relationship-seeking manner to determine the relationship between the obsolescence levels of nurses and psychological comfort using the Nursing Worker Obsolescence Scale. Significant relationships were found between the sub-dimensions. In line with the results, it can be suggested that new research should be conducted to determine the obsolescence levels of nurses, and that initiative should be taken into consideration for the correct and effective use of human resources and professional obsolescence levels.
Benzer Tezler
- Hemşirelikte nezaketsizlik ölçeği'nin Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışması
Turkish validity and reliability study of nursing incivility scale
EZGİ BOLAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
HemşirelikCelal Bayar ÜniversitesiHemşirelikte Yönetim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DİLEK ÖZMEN
- 112 acil sağlık hizmetlerinde görev yapan acil tıp teknisyenleri ve paramediklerin duygusal zekâ ile örgütsel vatandaşlık davranışı düzeyleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Abstract an investigation of relations between emotional intelligence and organizational citizenship behavior levels of emergency medicine technicians and paramedics who work in 112 emergency health services
OKTAY MERT
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
HastanelerBeykent Üniversitesiİşletme Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALUK TANRIVERDİ
- Pozitif psikolojik sermayenin çalışanların seslilik ve sessizlik davranışlarıyla ilişkisi: Hemşirelerde bir araştırma
The relationships between positive psychological capital with employee voice and silence behaviors: A study among nurses
GİZEM KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Hemşirelikİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaHemşirelikte Yönetim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FERİDE EŞKİN BACAKSIZ
- Onkoloji hemşirelerinin dillendirme davranışları ve belirleyicisi olarak örgütsel güven ve yapısal güçlendirme algıları
Oncology nurses' speak up behaviors and organizational trust and structural empowerment perceptions as their determinant
ÖZGE GENÇER
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
HemşirelikHacettepe ÜniversitesiHemşirelikte Yönetim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERGÜL DUYGULU
- Hemşirelerin teknostres düzeyleri ve dijital yetkinlikleri ile ilişkisi: HIMSS 7 akreditasyonu bağlamında bir değerlendirme
The relationship between nurses' technostress levels and digital competencies: An evaluation in the context of HIMSS stage 7 accreditation
ORHAN TAYFUR
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Hemşirelikİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaHemşirelikte Yönetim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FERİDE EŞKİN BACAKSIZ