Eski Anadolu Türkçesinde isim (Tarama Sözlüğü'ndeki XIII-XV. yüzyıllar arasına ait metinler esasında)
Nouns in Old Anatolian Turkish (Based on texts from the 13th to 15th centuries in Tarama Sözlüğü)
- Tez No: 970445
- Danışmanlar: PROF. DR. ÇETİN PEKACAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türk Dili Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çalışma, XIII-XV. yüzyıllarda kullanılan Eski Anadolu Türkçesi yazı dilinde“isimler”konusunu ele almayı amaçlamaktadır. Eski Anadolu Türkçesi, Anadolu'da Oğuz Türkçesinin yazı dili olarak geliştiği bir dönemi temsil eder ve bu dönemdeki dil özellikleri, tarihsel Türk dili araştırmaları açısından büyük önem taşır. Çalışmanın temel verileri, Tarama Sözlüğü'nde yer alan XIII-XV. yüzyıllara ait örneklerden alınmıştır. Bilindiği gibi bu sözlük, XIII. yüzyıldan XIX. yüzyıla kadar ortaya koymuş 227 eserden alınan söz varlığının madde başı hâlinde anlamlarının verilmesi ve ilgili madde başına ait tanıkların yüzyıllara göre kronolojik olarak sıralanması yöntemiyle oluşturulmuştur. Bu 227 eserin 103'ü Eski Anadolu Türkçesi Dönemine aittir. Dolayısıyla incelemenin 103 eserin üzerinden yapılıyor olması bu çalışmanın şimdiye kadar en geniş örneklemi kullandığını göstermektedir. Bu çalışmada, Eski Anadolu Türkçesiyle alakalı şimdiye kadar bilinen bilgilerin özeti birinci bölümde sunulmuştur. Tezin asıl muhtevasını oluşturan ikinci bölümde ise Tarama Sözlüğü'nden elde edilen verilerle Eski Anadolu Türkçesinde isim türleri, isim yapımı ve isim çekimi incelenmiştir. Bu çalışma, Tarama Sözlüğü'ndeki örneklem verilerine dayanarak Eski Anadolu Türkçesiyle ilgili daha önce bilinmeyen bilgileri ortaya koymayı hedeflemektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the topic of“nouns”in the Old Anatolian Turkish written language used in the 13th-15th centuries. Old Anatolian Turkish represents a period during which the Oghuz Turkish written language developed in Anatolia, and the linguistic characteristics of this period are of great importance for historical Turkish language research. The main data for the study were taken from examples belonging to the 13th-15th centuries found in the Tarama Sözlüğü. As is known, this dictionary was compiled by providing the meanings of vocabulary from 227 works produced from the 13th to the 15th century as entries, and by chronologically listing the corresponding examples for each entry by century. Of these 227 works, 103 belong to the Old Anatolian Turkish Period. Therefore, the fact that the examination is conducted over 103 works indicates that this study uses the most extensive sample collected to date. In this study, a summary of existing knowledge concerning Old Anatolian Turkish is presented in the first chapter. The second chapter, which constitutes the main content of the thesis, examines noun types, noun formation, and noun inflection in Old Anatolian Turkish, using data obtained from the Tarama Sözlüğü. Based on the sample data in the Tarama Sözlüğü, this study aims to reveal previously unknown information about Old Anatolian Turkish.
Benzer Tezler
- Tanıklarıyla tarama sözlüğü esasında eski Anadolu Türkçesinde isimden isim yapma ekleri
The suffixes used to derive nouns from nouns in the ancient Anatolian Turkish longuage on the basis of surveying a dictionary with withness
MURAT ALTUĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
Türk Dili ve EdebiyatıNiğde ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MEVLÜT GÜLTEKİN
- Eski Anadolu Türkçesi dönemine ait satır arası ilk Kur'an tercümesinde fiillerin istem analizi
Analysis of verbs in the first interlined Qur'an translation of the Ancient Anatolian Turkish period
PEMBE BİLGİÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
DilbilimAmasya ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KÜRŞAT EFE
- Süheyl ü Nev-Bahār'da vücut bölümleri, uzuvlar ile ilgili isimlerin eşdizimlikleri
Collocations of nouns related to body parts and limbs in Süheyl ü Nev-Bahar
HAVVA MERT
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Türk Dili ve EdebiyatıKütahya Dumlupınar ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA ŞENYÜZ
- Eski Anadolu Türkçesinde isim+yardımcı fiil yapısındaki birleşik fiiller
Compound verbs in the form of noun+auxiliary verb in the old Anatolian Turkish
ASU ERSOY
Doktora
Türkçe
2012
Türk Dili ve EdebiyatıKocaeli ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ADNAN R. KARABEYOĞLU
- Eski Anadolu (Türkiye) Türkçesinde isim çekimi eklerinin fonksiyonları ve kullanışı
Başlık çevirisi yok
GÜRER GÜLSEVİN
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Türk Dili ve Edebiyatıİnönü ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. O. NEDİM TUNA