Ömer Seyfettin'in eserlerinde tarih ve kimlik
History and identity in the works of Ömer Seyfettin
- Tez No: 970446
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET BATUHAN ÇEKEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türk edebiyatının önde gelen isimlerinden biri olan Ömer Seyfettin, yalnızca edebiyat tarihi açısından değil, Türk düşünce tarihi bakımından da büyük bir öneme sahiptir. Asker kökenli bir yazar ve aydın olan Ömer Seyfettin, eserlerinde yaşadığı dönemin sosyal ve siyasi meselelerine yoğunlaşmıştır. Onun kaleme aldığı hikâyelerin arka planında, Fransız Devrimi sonrasında dünyaya yayılan milliyetçilik akımının, çok uluslu Osmanlı Devleti üzerinde yarattığı yıkıcı etkiler belirleyici bir yer tutmaktadır. Bu etkiler karşısında Osmanlı aydınlarının geliştirdiği dört temel ideoloji öne çıkmıştır: Osmanlıcılık, İslamcılık, Batıcılık ve Türkçülük. Ömer Seyfettin'in de bağlı olduğu Türkçülük, modern ulus devleti anlayışını esas alan bir ideolojidir. Ziya Gökalp ve Yusuf Akçura gibi düşünürlerin etkisiyle Osmanlı aydınları arasında güç kazanan Türkçülük, Ömer Seyfettin'in hikâyelerinde merkezî bir yer edinmiştir. Yazar, hikâyelerindeki karakterlere ideolojik kimlikler yükleyerek, Türkçülüğü yüceltmiş ve ideal Türk kimliğinin hangi niteliklere sahip olması gerektiğini vurgulamıştır. Ömer Seyfettin, diğer ideolojilere karşı ise hikâye kurgusu içinde farklı tutumlar sergilemiştir. Osmanlıcılık ve İslamcılık kimi hikâyelerde milli bilince ulaşmayı engelleyen bir unsur olarak eleştirilirken, bazı eserlerde Türklüğü merkeze almak şartıyla olumlu bir şekilde işlenmiştir. Batıcılık ise köktenci bir anlayışla toplumu özünden uzaklaştırdığı gerekçesiyle neredeyse tamamen olumsuz bir bakış açısıyla değerlendirilmiştir. Bu bağlamda Ömer Seyfettin'in eserlerinde ideolojik kimlikleştirme, Türkçülük ideolojisinin Osmanlı Devleti'nin kurtuluş yolu olarak sunulması amacıyla kullanılan bir edebi strateji olmuştur. Bu çalışmada Ömer Seyfettin'in konuyla ilgili içeriğe sahip olan eserleri incelenerek, yazarın hayata geçirmiş olduğu ideolojik kimlikleştirmle unsurlarının tespiti ve analizi için uğraş verilmiştir.
Özet (Çeviri)
Ömer Seyfettin, one of the most influential figures in Turkish literature, is also an important name in the intellectual history of Turkey. A writer and intellectual of military background, he focused on the social and political issues of his time, and his stories reflect the impact of nationalism that spread after the French Revolution and weakened the multi-ethnic Ottoman Empire. In this context, four main ideologies came to the forefront among Ottoman intellectuals: Ottomanism, Islamism, Westernism, and Turkism. Seyfettin embraced Turkism, which was based on the idea of the modern nation-state and shaped by thinkers such as Ziya Gökalp and Yusuf Akçura. In his stories, he emphasized Turkism by attributing ideological roles to his characters, glorifying Turkishness, and defining the qualities of an ideal national identity. His stance toward the other ideologies, however, was not uniform. Ottomanism and Islamism were at times criticized as barriers to national consciousness, though in some works he regarded them positively if Turkish identity remained central. Westernism, by contrast, was almost always portrayed negatively, as it was seen to estrange society from its authentic roots through radical reforms. Through this narrative approach, Seyfettin used ideological characterization as a literary tool to present Turkism as the only viable path for the survival of the Ottoman Empire. This study analyzes Seyfettin's works with the aim of identifying and interpreting the ideological elements he constructed within his fiction.
Benzer Tezler
- 1980 sonrası Türk milliyetçiliği hareketinde yaşanan değişim ve yenisağ (2 cilt)
The Changes occured in Turkish nationalism from 1980 uptil 2000's and the next-right movement
AHMET BARAN DURAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2000
Siyasal BilimlerMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLİZ ERGİNSOY
- Ömer Seyfettin`in hikayelerinde Türk toplumu
The Turkish society in the Ömer Seyfettin`s stories
ELİF BİRİNCİ
- The idea of self-reliant individuals: Imagining diligent heroes in Late Ottoman fiction
Kendi ayakları üzerinde duran bireyler fikri: Geç Dönem Osmanlı kurgu metinlerinde gayretli kahramanları hayal etmek
ALİ ATAKAN EROL
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Tarihİstanbul Medeniyet ÜniversitesiUluslararası Osmanlı Çalışmaları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMAİL HAKKI KADI
- Ömer Seyfeddin'in eserlerinin sosyolojik temalar açısından incelenmesi
The examination of the sociological themes of Ömer Seyfeddin's works
YELİZ OKAY
- Ömer Seyfettin öykülerinde değerler eğitimi
Values education in stories of Ömer Seyfettin
ADİL ACEMOĞLU
Doktora
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEVİN AKKAYA