Egzersizin yara iyileşmesini hızlandırıcı etkisinin ve olası mekanizmalarının değerlendirilmesi ve bu etkide endojen irisinin rolünün belirlenmesi
Evaluation of the accelerating effect of exercise on wound healing and determination of the role of endogenous irisin in this effect
- Tez No: 970624
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MÜMİN COŞKUN, UZMAN LEYLA SEMİHA ŞEN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Gastroenteroloji, Genel Cerrahi, Fizyoloji, Gastroenterology, General Surgery, Physiology
- Anahtar Kelimeler: Egzersiz, yara iyileşmesi, irisin, Exercise, wound healing, irisin
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Cerrahi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: Doku hasarı sonrasında vücut, onarım sürecini başlatan karmaşık fizyolojik mekanizmaları devreye sokar. Egzersizin bu süreci olumlu yönde etkilediği, inflamasyonu baskılayan ve doku yenilenmesini destekleyen biyolojik yanıtları tetiklediği bilinmektedir. Bu etkilerde, egzersizle birlikte kaslardan salınan irisin adlı miyokinin önemli bir rol oynayabileceği düşünülmektedir. Ancak, artan endojen irisin düzeylerinin yara iyileşmesi üzerindeki katkısı henüz net olarak ortaya konmamıştır. Bu tez çalışması, egzersizin yara iyileşmesi sürecindeki etkilerini ve bu süreçte irisinin potansiyel aracılık rolünü inceleyerek, cerrahi sonrası iyileşmeyi destekleyici yeni stratejilere bilimsel zemin oluşturmayı hedeflemektedir. Gereç ve Yöntem: Spague-Dawley cinsi 40 erkek sıçan, beş deney grubuna ayrılarak akut veya kronik egzersizin ya da rekombinant irisin uygulamasının, kontrol ve sedanter gruplara kıyasla cilt ve kolon yara iyileşmesi üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Cerrahiden önce, akut egzersiz grubundaki hayvanlara, vücut ağırlıklarının yaklaşık %8'i oranında ağırlık kuyruklarına bağlanarak tek seanslık 30 dakikalık yoğun yüzme egzersizi uygulanmıştır. Kronik egzersiz grubundaki hayvanlara ise 6 hafta boyunca haftada 5 gün, günde 30 dakika ağırlıksız yüzme egzersizi yaptırılmıştır. Tüm hayvanlara ciltte ve kolonda yara oluşturulmuş, postoperatif 4. günde sakrifiye edilmişlerdir. Ciltte ve kolondaki yara bölgelerinde mikroskobik hasar skoru, kolonda postoperatif adezyon skoru, serum ve doku (cilt, kolon, kas) örneklerinde inflamatuar sitokinler (TNF-α, IL-6, IL-10), irisin düzeyleri ve reaktif oksijen türlerinin (ROT) belirteçleri (luminol, lusigenin) ile ciltte ve kolonda kollajen miktarı (hidroksiprolin) ve kolonda mikrobiyota bileşimi değerlendirilmiştir. Bulgular: Ciltteki histopatolojik hasar skoru irisin uygulanan grupta tedavi almayan sedanter gruba göre azalmıştır. Kolon dokusunda ise hem kronik egzersiz yapılan hem de irisin uygulanan gruplarda mikroskopik hasar skorları anlamlı düzeyde düşmüştür. Hidroksiprolin düzeyi kronik egzersiz grubunda ciltte azalırken, kolonda tüm egzersiz gruplarında sedanter gruba kıyasla anlamlı artış göstermiştir. Makroskopik adezyon skorları egzersiz ve irisin gruplarında anlamlı şekilde azalmıştır. Sitokin düzeylerinde sedanter gruba kıyasla anlamlı fark gözlenmemiştir. ROT belirteçlerinden luminol ve lusigenin düzeyleri egzersiz ve irisin gruplarında cilt ve iskelet kasında azalmış; kolonda luminol egzersiz grubunda düşerken, lusigenin düzeyi yalnızca irisin grubunda artmıştır. Doku düzeyinde (cilt, kolon, kas) irisin miktarı egzersiz ve tedavi gruplarında artarken, serum irisin düzeyi sadece irisin verilen grupta artış göstermiştir. Kolon mikrobiyotasında ise yara gruplarında sedanter gruba kıyasla anlamlı farklılık saptanmamıştır. Sonuç: Çalışmamızda egzersiz ve irisin uygulamasının etkili olduğu dokularda (cilt, kolon ve iskelet kası) irisin düzeyleri artmış; bu artışla birlikte ROT belirteçleri olan luminol ve lusigenin düzeyleri özellikle cilt ve kas dokularında anlamlı şekilde azalmıştır. Aynı zamanda cilt ve kolonda mikroskopik hasar skorlarının düşmüş olması, artan irisin düzeylerinin antioksidan savunmayı güçlendirerek doku hasarını sınırladığına işaret etmektedir. Kolonda ise, egzersiz uygulanan gruplarda hidroksiprolin düzeylerinin yüksek bulunması bu dokuda kollajen sentezinin aktif şekilde sürdüğünü ve iyileşmenin biyokimyasal olarak desteklendiğini göstermektedir. Bu bulgular birlikte değerlendirildiğinde, egzersizle artan endojen irisinin veya eksojen verilen irisinin oksidatif stresi azaltarak rejeneratif süreçleri desteklediği ortaya konmuştur.
Özet (Çeviri)
Introduction and Aim: Tissue injury activates a complex network of physiological mechanisms that initiate and coordinate the repair process. Exercise is known to positively influence this process by triggering biological responses that suppress inflammation and promote tissue regeneration. Irisin, a myokine released from skeletal muscle during exercise, is thought to play a key role in mediating these effects. However, the contribution of increased endogenous irisin levels to wound healing has not yet been clearly defined. This thesis aims to investigate the effects of exercise on the wound healing process and to explore the potential mediating role of irisin, thereby providing a scientific basis for novel strategies to enhance postoperative recovery. Materials and Methods: In this study, forty male Sprague-Dawley rats were divided into five experimental groups to investigate the effects of acute and chronic exercise, as well as recombinant irisin administration, on skin and colonic wound healing in comparison to control and sedentary groups. Animals in the acute exercise group underwent a single session of intense swimming exercise for 30 minutes with a load equivalent to approximately 8% of their body weight attached to their tails. In the chronic exercise group, animals performed unloaded swimming exercise for 30 minutes per day, five days a week, for six weeks. All animals underwent wound modeling at both the skin and colonic levels and were sacrificed on postoperative day 4. The following parameters were evaluated: microscopic damage scores in the skin and colon wound areas, postoperative adhesion scores in the colon, irisin levels in serum and tissues (skin, colon, muscle), reactive oxygen species (ROS) markers (luminol, lucigenin) in tissues, collagen content (hydroxyproline) in the skin and colon, pro- and anti-inflammatory cytokines (TNF-α, IL-6, IL-10) in serum and colon, and colonic microbiota composition. Results: Histopathological damage scores in the skin were significantly lower in irisin-treated animals compared to the sedentary group. In the colon, microscopic damage scores significantly decreased in both chronic exercise and irisin-treated groups. While hydroxyproline levels were reduced in the skin of the chronic exercise group, a significant increase was observed in the colon across all exercise groups relative to the sedentary group. Macroscopic adhesion scores were significantly lower in the exercise and irisin groups. No significant differences in cytokine levels were detected compared to the sedentary group. Among ROS markers, luminol and lucigenin levels decreased in the skin and skeletal muscle of the exercise and irisin groups. In the colon, luminol declined in the exercise group, whereas lucigenin increased only in the irisin group. Irisin concentrations in skin, colon, and muscle were elevated in both exercise and treatment groups, while a significant rise in serum irisin was observed only in the irisin-treated group. Colonic microbiota composition remained unchanged compared to the sedentary group. Conclusion: In our study, irisin levels increased in the tissues where exercise and irisin administration were effective (skin, colon, and skeletal muscle); this increase was accompanied by a significant reduction in ROS, particularly in the skin and muscle tissues. Concurrently, the decrease in microscopic damage scores in the skin and colon suggests that elevated irisin levels may enhance antioxidant defenses and help limit tissue damage. Specifically in the colon, elevated hydroxyproline levels in the exercise groups indicate active collagen synthesis and biochemical support for tissue repair. Taken together, these findings suggest that either exercise-induced endogenuous release of irisin or exogeneous administration of irisin contributes to regenerative processes by reducing oxidative stress.
Benzer Tezler
- Diyabetik ayak ülserli hastalarda farklı egzersiz eğitimlerinin yara iyileşmesi üzerine etkisinin araştırılması
Investigation of the effect of different exercise trainings on wound healing in patients with diabetic foot ulcer
FATİH ENZİN
Doktora
Türkçe
2022
Fizyoterapi ve RehabilitasyonHasan Kalyoncu ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KEZBAN BAYRAMLAR
- Benign jinekolojik abdominal operasyon sonrası uygulanan kinezyo bantlama ve nefes egzersizlerinin ağrı yönetimine etkisi: Randomize kontrollü çalışma
The effect of knesio taping and breathing exercise methods applied after benign gynecological abdominal operation on pain management: A randomized controlled study
SAKİNE YILMAZ
Doktora
Türkçe
2019
Kadın Hastalıkları ve DoğumHacettepe ÜniversitesiDoğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FÜSUN TERZİOĞLU
- Diz altı perkutan girişim yapılan periferik arter hastalarında yara iyileşmesini etkileyen faktörler
Factors affecting wound healing in peripheral arterial patients with under knee percute
GÜLDEN GÜVEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
KardiyolojiKocaeli ÜniversitesiKardiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERTAN URAL
- Kütahya ili devlet hastanelerinde doğum sırasında epizyotomi açılan kadınlarda yara iyileşmesini etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi
The factors affecting the healing of wounds in women with episiotomy in state hospitals in the city of kutahya
AYŞEGÜL DURMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
Kadın Hastalıkları ve DoğumMersin ÜniversitesiEbelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RESUL BUĞDAYCI
- El fleksör tendon yaralanmalarında rehabilitasyon
Başlık çevirisi yok
TEZGÜL SEZER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2000
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonEge ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SİMİN HEPGÜLER