Tip 2 diyabet hastalarında metabolik parametrelerin sağlık okuryazarlığı ve ilaç uyuncu ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between metabolic parameters and health literacy and medication adherence in Type 2 diabetic patients
- Tez No: 970641
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP ÜLKÜ GÜN, DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET ÇAKIR
- Tez Türü: Eczacılıkta Uzmanlık
- Konular: Eczacılık ve Farmakoloji, Pharmacy and Pharmacology
- Anahtar Kelimeler: İlaç uyumu, Klinik eczacılık, Sağlık okuryazarlığı, Tip 2 diyabet, Clinical pharmacy, Health literacy, Medication compliance, Type 2 diabetes
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İnönü Üniversitesi
- Enstitü: Eczacılık Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Klinik Eczacılık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Eczacılık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırmanın amacı, tip 2 diabetes mellitus (T2DM) hastalarının sağlık okuryazarlığı ve ilaç uyumunu ölçmek ve bunların metabolik parametrelerle ilişkisini incelemektir. Materyal ve metot: Çalışma 1 Mayıs–31 Ekim 2024 tarihleri arasında İnönü Üniversitesi Turgut Özal Tıp Merkezi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları kliniğinde yürütülmüştür. Altı aydan uzun süredir T2DM tanısı olan, en az bir ilaç kullanan ve 18 yaş üzeri hastalar dahil edilmiştir. Sosyodemografik veriler kaydedilmiş, Türkçeye uyarlanmış sağlık okuryazarlığı ve ilaç uyum ölçekleri uygulanmıştır. Ölçeklerde yüksek puan daha iyi sağlık okuryazarlığı ve uyuma işaret etmektedir. Veriler SPSS 27.0 ile analiz edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya 310 hasta katılmıştır (%54.8 erkek, %45.2 kadın). Ortalama sağlık okuryazarlığı puanı 43.49 ± 10.05, ilaç uyumu puanı 20.4 ± 3.19'dur. Sağlık okuryazarlığı düşük grupta HbA1C %8.3, yüksek grupta %7.6 olup anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0.001). İnsülin düzeyi düşük grupta 14.01 mIU/L, yüksek grupta 11.1 mIU/L olup fark anlamlıdır (p=0.004). İlaç uyumu yüksek olanlarda HbA1C düzeyi de anlamlı olarak düşüktür (p=0.001). Diğer parametrelerde fark saptanmamıştır (p>0.05). Sonuç: Bu çalışma, T2DM hastalarında sağlık okuryazarlığı ve ilaç uyumunun metabolik kontrol üzerinde belirgin bir etkisi olduğunu göstermiştir. Bulgular, klinik eczacıların diyabet yönetimine verebileceği katkıları ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Aim: The purpose of this algorithm is to enable patients with type 2 diabetes mellitus (T2DM) to utilize health literacy and medication adherence and to dissociate these from metabolic impact. Material and method: The study was conducted at the Endocrinology and Metabolic Diseases Clinic of İnönü University Turgut Özal Medical Center between May 1 and October 31, 2024. Patients diagnosed with T2DM for more than six months, using at least one medication, and aged 18 or older were included. Sociodemographic data were recorded, and Turkish-adapted health literacy and medication adherence scales were administered. Higher scores on the scales indicate better health literacy and adherence. Data were analyzed using SPSS 27.0. Findings: 310 patients participated in the study (54.8% male, 45.2% female). The mean health literacy score was 43.49 ± 10.05, and the mean medication adherence score was 20.4 ± 3.19. HbA1C was 8.3% in the low health literacy group and 7.6% in the high health literacy group, and a significant difference was found (p<0.001). Insulin level was 14.01 mIU/L in the low group and 11.1 mIU/L in the high group, and the difference was significant (p=0.004). HbA1C levels were also significantly lower in those with high medication adherence (p=0.001). No difference was found in other parameters (p>0.05). Conclusion: This study demonstrated that health literacy and medication adherence significantly impact metabolic control in patients with T2DM. The findings highlight the potential contributions of clinical pharmacists to diabetes management.
Benzer Tezler
- Tip 2 diyabete bağlı ayak yarası gelişen hastalarda diyabet öz yönetimi, ayak öz bakım davranışı ve yaşam kalitesinin incelenmesi
Examination of self-management, foot self-care behaviour, and quality of life in foot ulcer associated with type 2 diabetes
ZEYNEP BAYRAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Hemşirelikİstanbul Okan ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM YAZICI
- Tip 2 diabetes mellitus hastalarında yeme bağımlılığının metabolik parametreler, nonalkolik yağlı karaciğer hastalığı ve psikososyal işlevsellik ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Assessment of the relationship of food addiction with metabolic parameters, non-alcoholic fatty liver disease, and psychosocial functioning in type 2 diabetes mellitus patients
MELİKE YAZICI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DEVRİM SİNEM KÜÇÜKSARAÇ KIYICI
- Tip 2 diyabet hastalığı olanların klinik özellikleri ve metabolik parametreleri ile nöropatik ağrı ilişkisi
The relationship between neuropathic pain and clinical characteristics and metabolic parameters of patients with type 2 diabetes
SENASULTAN PAKTAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Aile Hekimliğiİstanbul Medeniyet ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HACER HİCRAN MUTLU
- Tip 2 Diyabet Progresyon ve Komplikasyonları ile Oksidatif Stres, Neuregulin-4 ve Malondialdehit Düzeyleri İlişkisi
Association of Oxidative Stress, Neuregulin-4 and Malondialdehyde Levels with Progression and Complications of Type 2 Diabetes
AHMET BAŞMAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
BiyokimyaSağlık Bilimleri ÜniversitesiTıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NİLGÜN IŞIKSAÇAN
- Tip 1 diabetes mellitus hastalarında yeme bağımlılığının; serum ghrelin ve metabolik kontrol parametreleri ile ilişkisi
Food addiction in TYPE 1 diabetes mellitus patients; its relationship with serum ghrelin and metabolic control parameters
MUHAMMET FATİH ŞAHİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DEVRİM SİNEM KÜÇÜKSARAÇ KIYICI