Akciğer kanseri hastalarının dispne ve uyku kalitesinin değerlendirilmesi
Evaluation of dyspnea and sleep quality in patients with lung cancer
- Tez No: 971055
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SEDA KURT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Trakya Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: Tanımlayıcı ve kesitsel olarak planlanan bu çalışma, akciğer kanseri hastalarında dispne ve uyku kalitesini değerlendirilmesi amacıyla planlandı. Gereç ve Yöntemler: Araştırma, Ekim 2023- Mart 2024 tarihleri arasında bir üniversite hastanesinin Medikal Onkoloji Kliniği'nde tedavi gören 205 hasta ile gerçekleştirildi. Araştırma verileri sosyodemografik bilgileri içeren Kişisel ve Hastalık ile İlgili Özellikler Bilgi Formu, Kanser Dispne Ölçeği ve Richards Campbell Uyku Ölçeği kullanılarak toplandı. Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 61,42±9,68 yıl olduğu, %60,5'inin erkek, %64,4'ünün sigarayı bıraktığı belirlendi. Hastaların günlük ortalama uyku süresinin 6,19±1,39 saat olduğu saptandı. Hastaların Kanser Dispne Ölçeği (KDÖ) toplam puan ortalamasının 15,24±8,40 ile düşük seviyede olduğu belirlendi. Hastaların Richard Campbell Uyku Ölçeği (RCUÖ) toplam puan ortalamasının ise 61,22±16,87 ile orta seviyede olduğu saptandı. Hastaların ECOG performans skoru kötüleştikçe, tanı süresi uzadıkça uyku kalitesinin düştüğü; günlük uyku süresi arttıkça uyku kalitesinin arttığı belirlendi. Geliri giderini karşılamayan, sigara ve alkol tüketimi olan hastaların dispne şiddeti daha yüksekti. ECOG performans skoru kötüleşen, hastalık tanısı üzerinden 1 yıl ve daha fazla geçen hastaların dispne düzeyinin daha yüksek olduğu belirlendi. Günlük uykusunu yeterli ve düzenli gören hastaların dispne düzeyinin daha düşük olduğu saptandı. Artan dispne düzeyi, ECOG performans skoru ve düzensiz uykunun hastaların uyku kalitesini düşüren, artan günlük uyku süresinin ise uyku kalitesini arttıran bağımsız değişkenler olduğu belirlendi. Sonuç: Sonuç olarak hastaların dispne düzeyinin düşük seviyede olduğu, uyku kalitesinin ise orta seviyede olduğu belirlendi. Hastaların dispne şiddeti arttıkça uyku kalitesiyle ilişkili olan rahatsızlık seviyesinin de arttığı belirlendi. Hastaların performans durumu, tanı süresinin uzaması, uyku süresi, sigara ve alkol kullanımı, vb. değişkenlerin hastaların dispne ve uyku kalitesini etkilediği belirlendi. Bu sonuçlar doğrultusunda hemşirelerin akciğer kanseri hastalarının hastalık ve tanı ile ilgili özelliklerini dikkate alarak dispne şiddetini ve uyku kalitesini değerlendirmesi, uygun hemşirelik girişimlerinin planlanması önerilebilir.
Özet (Çeviri)
Background and Aim: The present descriptive and cross-sectional study was planned to assess dyspnea and sleep quality among patients with lung cancer. Material and Methods: The study was conducted between October 2023 and March 2024 with 205 patients receiving treatment at the Medical Oncology Clinic of a university hospital. Data were collected using a Personal and Disease-Related Characteristics Information Form, the Cancer Dyspnea Scale (CDS), and the Richards-Campbell Sleep Questionnaire (RCSQ). In the analysis of the study findings, descriptive statistical methods (such as frequency, percentage, and mean), independent samples t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), Pearson correlation test, and multivariate linear regression analysis were employed. The results were evaluated within a 95% confidence interval, with statistical significance considered at a level of p<0.05 (two-tailed). Results: It was determined that the mean age of the patients was 61.42 ± 9.68 years, % 60.5 of them were male, and 64.4% had quit smoking. The patients' average daily sleep duration was found to be 6.19 ± 1.39 hours. The mean total score on the Cancer Dyspnea Scale (CDS) among the patients was 15.24 ± 8.40, indicating a low level. The mean total score on the Richards-Campbell Sleep Questionnaire (RCSQ) among the patients was 61.22 ± 16.87, indicating a moderate level of sleep quality. It was determined that the patients' ECOG performance scores worsened and as the time since diagnosis lengthened, sleep quality declined; however as daily sleep duration increased, sleep quality improved. Patients whose income did not meet their expenses and those who used tobacco and alcohol had higher levels of dyspnea. The patients' dyspnea levels were higher among patients whose ECOG performance scores were worse and among those who had been diagnosed with the disease for one year or more. Patients who perceived their sleep as adequate and regular had lower levels of dyspnea. Increased dyspnea, poor ECOG performance, and irregular sleep were identified as independent variables associated with lower sleep quality, ehile longer daily sleep duraiton was associated with higher sleep quality. Conclusion: The study determined that the dyspnea levels of patients with lung cancer were generally low, while their sleep quality was at a moderate level. It was found that as the severity of dyspnea increased, the level of discomfort associated with sleep quality also increased. Additionally, factors such as patients' performance status, duration since diagnosis, sleep duration, smoking, and alcohol consumption were identified as variables influencing dyspnea and sleep quality. Based on these findings, it is recommended that nurses evaluate dyspnea severity and sleep quality by taking into account the disease- and diagnosis-related characteristics of lung cancer patients, and plan appropriate nursing interventions accordingly.
Benzer Tezler
- Küçük hücre dışı akciğer kanseri hastalarında ve sağlıklı bireylerde üst ekstremite fonksiyonel egzersiz kapasitesinin karşılaştırılması ve ilişkili faktörlerin incelenmesi
Comparison of upper extremity functional exercise capacity in non-small lung cancer patients and healthy individuals and investigation of the related factors
EMİNE BETÜL ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Fizyoterapi ve RehabilitasyonDokuz Eylül ÜniversitesiKardiyopulmoner Fizyoterapi Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BUSE ÖZCAN KAHRAMAN
- Akciğer kanserli hastaların egzersiz kapasitesi fiziksel aktivite düzeyleri ve solunum fonksiyonlarının değerlendirilmesi
Evaluation of exercise capacity physical activity levels and pulmonary function in patients with lung cancer
ZEYNEP PELİN DÜNDAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Fizyoterapi ve RehabilitasyonGazi ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MERAL BOŞNAK GÜÇLÜ
- Akciğer kanserli bireylerde dispne ile uyku kalitesi arasındaki ilişki
The relationship between dyspnea and sleep quality in individuals with lung cancer
FERHAN DOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Hemşirelikİnönü ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TUĞBA MENEKLİ
- Küçük hücreli olmayan akciğer kanseri hastalarında evrelere göre egzersiz kapasitesi ve sağlıkla ilişkili yaşam kalitesinin karşılaştırılması
Comparison of exercise capacity and health-related quality of life according to stages in patients with non-small cell lung cancer
ELVAN YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonDokuz Eylül ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEVGİ ÖZALEVLİ
- Akciğer kanserli olgularda KOAH (Kronik obstrüktif akciğer hastalığı) alevlenmesi sebepleri ve alevlenmenin tedavi sürecine etkisi
Causes of COPD (Chronic obstructive pulmonary disease) exacerbation in patients with lung cancer and its effect on the treatment process
CEREN KILIÇ YILDIZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Göğüs HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiGöğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÜLKÜ YILMAZ
DOÇ. DR. PINAR AKIN KABALAK