Öğretmenlerin dijital yeterliliklerinin hizmet içi eğitim kursları çerçevesinde incelenmesi
Examining teachers' digital competencies within the framework of in-service training courses
- Tez No: 971237
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEVA BAYRAK KARSLİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: dijital yeterlilik, hizmet içi eğitim, DigCompEdu, eğitim teknolojileri, mesleki gelişim, digital competence, ın-service training, DigCompEdu, educational technologies, professional development
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Eğitimde dijital dönüşüm, öğretmenlerin dijital yeterliliklerini geliştirmelerini zorunlu hâle getirmiştir. Özellikle COVID-19 sonrası süreçte hızla artan dijitalleşme, öğretmenlerin sadece teknik bilgiye değil; pedagojik dijital becerilere de sahip olmasını gerektirmektedir. Bu bağlamda öğretmenlerin hizmet içi eğitimler aracılığıyla desteklenmesi, dijital okuryazarlık, içerik üretimi, dijital güvenlik ve öğrenci merkezli teknoloji kullanımında yetkinlik kazanmaları açısından kritik bir rol oynamaktadır. Bu çalışmanın amacı, öğretmenlerin Millî Eğitim Bakanlığı tarafından sunulan hizmet içi eğitim kurslarına katılım durumlarının dijital yeterlilikleri üzerindeki etkilerini, Avrupa Dijital Eğitim Yeterlikleri Çerçevesi (DigCompEdu) temelinde incelemektir. Ayrıca öğretmenlerin demografik özelliklerine göre dijital yeterlik düzeylerindeki farklılıklar ve hizmet içi eğitim deneyimlerinin alt boyutlara yansımaları ve görüşleri araştırılmıştır. Yöntem: Araştırma, karma yöntem yaklaşımı benimsenerek yürütülmüştür. Nicel veri toplama sürecinde, 175 öğretmenden DigCompEdu temelli bir ölçek aracılığıyla veriler toplanmış; bu veriler alınan kursların dijital yeterlilik üzerindeki etkisi incelenmiş, ayrıca cinsiyet, yaş, branş, okul türü gibi değişkenlere göre analiz edilmiştir. Nitel veriler ise ölçüt örnekleme yöntemiyle belirlenen 12 öğretmenle yapılan yarı yapılandırılmış görüşmelerden elde edilmiştir. Nicel analizlerde, betimsel ve kestirimsel istatistikler kullanılırken; nitel veriler içerik analiziyle çözümlenmiştir. Bu yaklaşım, hizmet içi eğitimlerin dijital yeterlikler üzerindeki etkilerini hem istatistiksel hem de bağlamsal düzeyde değerlendirme olanağı sağlamıştır. Bulgular: Araştırma bulguları, öğretmenlerin genel dijital yeterlik seviyelerinin orta-yüksek düzeyde olduğunu göstermiştir. Özellikle Temel Robotik, Arduino Uygulamaları ve Yapay Zekâ Temelli kurslara katılım, öğretmenlerin“dijital kaynaklar”,“öğretme-öğrenme”ve“öğrencilerin dijital yetkinliğini destekleme”boyutlarında anlamlı gelişmelere yol açmıştır. Öte yandan, teorik düzeydeki kursların etkisinin sınırlı kaldığı görülmüştür. Yaş, eğitim düzeyi ve branşa göre dijital yeterlik düzeylerinde anlamlı farklılıklar bulunmuş; genç öğretmenlerin ve bilişim teknolojileri branşındaki katılımcıların dijital yeterliklerinin daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Nitel bulgular ise öğretmenlerin hizmet içi eğitim deneyimlerinin dijital yeterlilik düzeylerine önemli katkılar sağladığını göstermektedir. Katılımcılar, özellikle dijital sürekli gelişim, bireyselleştirilmiş öğrenme, erişilebilirlik, aktif katılım ve dijital problem çözme alanlarında edindikleri becerileri eğitim süreçlerine entegre ettiklerini ifade etmişlerdir. Sonuçlar: Sonuç olarak, hizmet içi eğitimlerin, öğretmenlerin dijital yeterliliklerini geliştirmede önemli bir araç olduğu, ancak bu eğitimlerin içeriğinin DigCompEdu çerçevesi doğrultusunda yapılandırılmasının olumlu yönde etki sağlayabileceği söylenebilir. Uygulamalı ve pedagojik temelli kurslar daha etkili olurken; yeterli düzeyde geliştirilemeyen dijital yeterlik alanları sürdürülebilir dijital gelişim için destekleyici politikaların ve içerik modellemelerinin geliştirilmesi önerilmektedir. Bu çalışma, hizmet içi eğitim politikalarının yapılandırılması sürecinde DigCompEdu gibi dijital yeterlilik çerçeveleri temel alınarak öğretmenlerin dijital yeterliklerinin geliştirilmesine katkı sağlanabileceğine ilişkin kapsamlı bir öngörü sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Purpose: Digital transformation in education has made it essential for teachers to develop digital competencies. Especially in the post-COVID-19 era, the growing integration of technology into education necessitates that teachers possess not only technical knowledge but also pedagogical digital skills. In this context, in-service training plays a critical role in equipping teachers with digital literacy, content creation, digital safety, and student-centered technology use. This study aims to examine the effects of teachers' participation in in-service training programs offered by the Ministry of National Education on their digital competencies, based on the European Framework for the Digital Competence of Educators (DigCompEdu). The study also investigates the variations in teachers' competencies according to demographic variables and the reflections of their in-service training experiences across different sub-dimensions. Method: The research employed a mixed-methods design. Quantitative data were collected from 175 teachers through a DigCompEdu-based scale and analyzed in relation to variables such as gender, age, subject area, and school type. Qualitative data were obtained from semi-structured interviews conducted with 12 teachers selected using criterion sampling. While descriptive and inferential statistics were used in quantitative analyses, qualitative data were analyzed using content analysis.This comprehensive approach allowed for an in-depth evaluation of the impact of in-service training on digital competencies. Findings: Findings revealed that teachers generally possessed moderate to high levels of digital competence. Participation in practical courses such as Basic Robotics, Arduino Applications, and AI-focused training led to significant improvements in areas such as digital resources, teaching and learning, and supporting students' digital skills. However, the impact of more theoretical courses remained limited. Significant differences in digital competency levels were found based on age, educational background, and teaching branch, with younger and IT teachers demonstrating higher digital competencies. Qualitative findings also indicated that teachers had developed awareness in areas such as personalized learning, student motivation, digital safety, and pedagogical integration, although they faced practical challenges. Conclusions: In conclusion, in-service training programs are an important tool for enhancing teachers' digital competencies. However, structuring the content of these trainings in line with the DigCompEdu framework could have a more positive impact. While practice-based and pedagogically oriented courses prove to be more effective, it is recommended that supportive policies and content models be developed for the digital competence areas that have not been sufficiently addressed. This study provides a comprehensive insight into how in-service training policies can be structured based on digital competence frameworks such as DigCompEdu, thereby contributing to the advancement of teachers' digital skills.
Benzer Tezler
- Web 2.0 araçlarını kullanan öğretmenlerin dijital öğretim materyali geliştirme öz-yeterliliklerinin belirlenmesi
Determination of self-efficacy of teachers using web 2.0 tools for developing digital teaching materials
AYLİN ER
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimZonguldak Bülent Ecevit ÜniversitesiEğitim Programları ve Öğretim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF AKDEMİR
- An investigation into in-service EFL teachers' digital competency levels
Hizmet içi İngilizce öğretmenlerinin dijital yeterlilik düzeyleri üzerine bir inceleme
ÖNAY DEMİR DUYAR
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Eğitim ve ÖğretimPamukkale ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DEMET YAYLI
- Uzaktan eğitim sürecinde öğretmenlerin dijital yeterlilikleri ile mesleki kaygı düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between the digital competence and the levels of occupational anxiety at the distance education process of teachers
DUYGU ÖZBAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimAtatürk ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RAMAZAN KAYA
- İlkokul öğretmenlerinin teknolojik pedagojik alan bilgileri ile dijital okuryazarlık yeterlilikleri arasındaki ilişki
The relationship between primary school teachers' technological pedagogical content knowledge and their digital literacy proficiencies
OSMAN KUM
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimBartın ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA KOCAARSLAN
- DISTANCE EDUCATION IN ELEMENTARY SCHOOLS IN TURKEY DURING THE COVID-19 PANDEMIC
COVID-19 SALGINI SIRASINDA TÜRKİYE'DE İLKOKULLARDA UZAKTAN EĞİTİM
İBRAHİM KIZIL