STEM alanında toplumsal cinsiyet dengesi: Asya-Pasifik Bölgesindeki akreditasyon kurumlarında çalışan kadınlar üzerine bir inceleme
Gender balance in the STEM fields: A study on women employed in accreditation bodies in the Asia-Pacific Region
- Tez No: 971425
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SEVİNÇ ÇIRAK KARADAĞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sosyoloji, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kadın Çalışmaları Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Kadın Çalışmaları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın temel amacı, Asya-Pasifik bölgesindeki STEM alanında faaliyet gösteren akreditasyon kurumlarında toplumsal cinsiyet normlarının nasıl yeniden üretildiğini ortaya koymak ve bu bağlamda kadınların karşılaştığı fırsat eşitsizlikleri ile ayrımcılık deneyimlerini incelemektir. Araştırma nitel bir yaklaşımla, fenomenoloji (olgubilim) modeli kullanılarak yürütülmüştür. Çalışma grubu, Asya-Pasifik bölgesindeki akreditasyon sektöründe çalışan ve STEM alanında uzmanlaşmış kadın çalışanlardan oluşmaktadır. Amaçlı örnekleme yöntemlerinden maksimum çeşitlilik tekniği kullanılmış; katılımcıların yaş, meslekî deneyim, pozisyon ve bölgesel dağılımlarına göre çeşitlilik sağlanmıştır. Veriler araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmıştır. Görüşme verilerinin analizinde nitel analiz yöntemleri arasında yer alan içerik analizi kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre; katılımcıların STEM'e yöneliminde bilimsel merak, topluma katkı arzusu ve kişisel gelişim gibi faktörlerin etkili olduğu; ancak kariyer sürecinde iş-aile dengesi, önyargılar ve temsil eksikliği gibi yapısal sorunlarla karşılaştıkları yönünde temalar ortaya çıkmıştır. STEM eğitiminin teknik yeterlilik kazandırarak kadınların sektöre entegrasyonunu kolaylaştırdığı, ancak liderlik pozisyonlarında hâlâ cinsiyet temelli engellerin bulunduğuna yönelik görüşlerin belirtildiği görülmüştür. Asya-Pasifik bölgesindeki akreditasyon kurumlarında toplumsal cinsiyet eşitliğine yönelik uygulamaların katılımcıların deneyim ve gözlemlerine göre kültürel ve kurumsal farklılıklar gösterdiği anlaşılmaktadır. Katılımcılar, bazı kurumlarda kapsayıcı stratejilerin daha görünür ve etkili olduğunu, bazılarında ise eşitlik politikalarının henüz sınırlı biçimde uygulandığını ifade etmiştir. Ayrıca, kadınların kariyer gelişimlerini desteklemek için profesyonel ağlara katılım, sürekli eğitim, gönüllülük faaliyetleri ve uluslararası deneyim fırsatları önemli bulunmuştur. Sonuç olarak, araştırma bulguları toplumsal cinsiyet eşitliğinin akreditasyon sektörü bağlamında farklı biçimlerde deneyimlendiğini göstermektedir. Gelecek araştırmalar için kültürler arası karşılaştırmalı çalışmalar, liderlik geçiş süreçleri, eşitlik politikalarının etkilerinin değerlendirilmesi ve psikososyal boyutların incelenmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
The primary aim of this study is to reveal how gender norms are reproduced within accreditation bodies operating in STEM fields in the Asia-Pacific region, and to examine women's experiences of inequality of opportunity and discrimination in this context. The research was conducted using a qualitative approach, specifically a phenomenological design. The study group consists of women working in the accreditation sector in the Asia-Pacific region who have specialized in STEM fields. The maximum variation technique, one of the purposive sampling methods, was employed to ensure diversity among participants in terms of age, professional experience, position, and regional distribution. Data were collected through a semi-structured interview form developed by the researcher. Content analysis, a qualitative data analysis method, was used to analyze the interview data. The findings indicate that scientific curiosity, a desire to contribute to society, and personal development were influential in participants' orientation toward STEM. However, themes also emerged highlighting structural challenges encountered during their careers, such as work–life balance, biases, and underrepresentation. While STEM education was found to facilitate women's integration into the sector by providing technical competence, participants emphasized that gender-based barriers persist in leadership positions. Based on participants' experiences and observations, gender equality practices in accreditation bodies in the Asia-Pacific region were found to vary across cultural and institutional contexts. Some institutions were perceived as implementing more visible and effective inclusive strategies, whereas others applied equality policies in only a limited manner. Moreover, professional networking, continuous education, volunteer activities, and international exposure were identified as important for supporting women's career development. In conclusion, the study demonstrates that gender equality is experienced in diverse ways within the accreditation sector. For future research, cross-cultural comparative studies, analyses of leadership transition processes, evaluations of the impact of equality policies, and investigations into psychosocial dimensions are recommended.
Benzer Tezler
- Historical representation of women in leadership: A mixed-method analysis of enablers and barriers of women's progression in higher education
Kadınların liderlikteki tarihi temsili: Kadınların yükseköğretimde ilerlemelerini kolaylaştıran ve engelleyen faktörlerin bir karma yöntem analizi
ÖZLEM BAYKAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Eğitim ve ÖğretimOrta Doğu Teknik ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. MERVE ZAYİM KURTAY
- UNDERSTANDING WHAT WORKS FOR HIGH-ATTAINING GIRLS IN STEM IN A SINGLE-SEXSCHOOL: A CAPABILITIES APPROACH
Tek Cinsiyetli Bir Okulda STEM Alanında Üstün Zekâlı Kızlar İçin Ne İşe Yaradığını Anlamak: Yetenekler (Kapasiteler) Yaklaşımı
CANAN ÖZKAYA
Doktora
İngilizce
2025
Eğitim ve ÖğretimQueen's Unıversıty BelfastEğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALLEN THURSTON
- Türk toplumlarında kadının toplumsal yaşama katılımı: Türkiye ve Azerbaycan örneği
Women's participation in social life in turkish societies: The case of Turkey and Azerbaijan
ESRA CİNGÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Uluslararası İlişkilerKarabük ÜniversitesiUluslararası Politik Ekonomi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ ASKER
- Endüstri 4.0'ın Türkiye işgücü piyasalarına yansıması: Toplumsal cinsiyet perspektifinden bir bakış
Reflection of industry 4.0 on Turkish labor markets: A view from gender equality perspective
ZEYNEP KUŞDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriİstanbul ÜniversitesiKadın Çalışmaları Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. MEHTAP DEMİR GÜVEN
DOÇ. DR. ÖZGE İZDEŞ TERKOĞLU
- Kız Öğrencilerin STEM Kariyer Tercihlerini Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi
Başlık çevirisi yok
SELİM ARSLANOĞLU
Doktora
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiBiyoloji Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OSMAN SERHAT İREZ